Cơ chế thích nghi của tôm: Chìa khóa quản lý ao nuôi hiệu quả trước biến động môi trường

Trong môi trường ao nuôi luôn biến động, khả năng sống sót và phát triển của tôm phụ thuộc hoàn toàn vào một cơ chế sinh học kỳ diệu: khả năng thích nghi. Hiểu rõ cách con tôm chống chọi và thích nghi với những thay đổi khắc nghiệt của môi trường không chỉ là một kiến thức khoa học. Đây còn là chìa khóa để người nuôi đưa ra những biện pháp can thiệp, giúp tôm vượt qua stress và tối ưu hóa hiệu quả vụ nuôi.

Tôm thích nghi với môi trường sống để sinh trưởng và phát triển
Tôm thích nghi với môi trường sống để sinh trưởng và phát triển. Ảnh: Tép Bạc

Đối phó với biến động độ mặn

Tôm là sinh vật rộng muối, nhưng khả năng chịu đựng của chúng có giới hạn. Khi độ mặn của môi trường thay đổi đột ngột, đặc biệt là sau những cơn mưa lớn, tôm phải đối mặt với một cuộc chiến sinh tồn để duy trì sự cân bằng áp suất thẩm thấu giữa cơ thể và môi trường nước.

Để làm được điều này, tôm phải tiêu tốn một lượng năng lượng khổng lồ. Chúng phải liên tục điều chỉnh hoạt động của mang và các cơ quan nội tạng để bơm các ion (như Na+, K+, Cl-) ra vào cơ thể. Quá trình này đòi hỏi một nguồn cung cấp khoáng chất dồi dào. Nếu môi trường nước thiếu khoáng, tôm sẽ không đủ "nhiên liệu" để duy trì cân bằng, dẫn đến stress, cong thân, đục cơ và thậm chí là chết.

Đây là lý do tại sao việc định kỳ tạt khoáng (đặc biệt là Kali, Magie) trước và sau những cơn mưa lớn là một biện pháp kỹ thuật cực kỳ quan trọng. Nó cung cấp trực tiếp nguyên liệu cần thiết để tôm có thể tự điều chỉnh và vượt qua cú sốc độ mặn một cách an toàn.

Thích nghi với thay đổi nhiệt độ và oxy

Là động vật biến nhiệt, thân nhiệt của tôm phụ thuộc hoàn toàn vào nhiệt độ của nước. Khi nhiệt độ thay đổi, đặc biệt là tăng cao vào những ngày nắng gắt, quá trình trao đổi chất của tôm sẽ tăng vọt, kéo theo nhu cầu về oxy hòa tan (DO) cũng tăng theo. Tuy nhiên, nước ấm lại giữ oxy kém hơn nước lạnh, tạo ra một điểm nghẽn về hô hấp.

Hiểu rõ mối quan hệ này giúp người nuôi có chiến lược vận hành hệ thống quạt nước và sục khí một cách thông minh. Vào những ngày nắng nóng, cần phải tăng cường thời gian chạy quạt, đặc biệt là vào buổi chiều và ban đêm, để đảm bảo nồng độ oxy luôn ở mức cao, đáp ứng đủ nhu cầu trao đổi chất đang tăng cao của đàn tôm.

Tôm rất nhạy cảm với chất lượng nướcTôm rất nhạy cảm với chất lượng nước. Ảnh: Internet

Cơ chế lột xác và vai trò của môi trường

Lột xác là quá trình bắt buộc để tôm tăng trưởng, nhưng cũng là giai đoạn chúng yếu và dễ bị tổn thương nhất. Quá trình này bị ảnh hưởng trực tiếp bởi các yếu tố môi trường. Nếu tôm đang bị stress do môi trường nước biến động, chúng sẽ không có đủ năng lượng để hoàn thành quá trình lột xác, dẫn đến tình trạng lột dính vỏ hoặc mềm vỏ kéo dà

Thay vì sử dụng các biện pháp kích lột một cách cảm tính, người nuôi chuyên nghiệp sẽ tập trung vào việc tạo ra một môi trường ổn định và cung cấp đầy đủ dinh dưỡng. Việc duy trì độ kiềm ở mức cao và bổ sung khoáng chất đầy đủ sẽ đảm bảo tôm luôn có đủ nguyên vật liệu để tái tạo lớp vỏ mới.

Môi trường và dinh dưỡng sẽ ảnh hướng đến quá trình lột xác của tôm.Môi trường và dinh dưỡng sẽ ảnh hướng đến quá trình lột xác của tôm. Ảnh: Thủy sản Việt Nam

Chủ động hỗ trợ, không phải can thiệp thô bạo

Quản lý ao nuôi hiện đại không phải là việc can thiệp một cách thô bạo vào môi trường, mà là nghệ thuật hỗ trợ cho các cơ chế thích nghi tự nhiên của con tôm.

Bằng cách hiểu rõ những thách thức mà tôm phải đối mặt và cung cấp kịp thời những gì chúng cần, người nuôi đang trực tiếp giảm thiểu stress cho vật nuôi. Một đàn tôm ít bị stress sẽ là một đàn tôm khỏe mạnh, lớn nhanh và có khả năng chống chọi với dịch bệnh tốt nhất.

Đăng ngày 22/09/2025
Yen @yen
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

Cẩn thận bẫy lợi nhuận khi nuôi tôm về size lớn

Người nuôi tôm thường có tâm lý rằng tôm càng to thì sẽ càng được giá tuy nhiên thực tế lại không dễ dàng như vậy khi ép tôm phát triển khiến chi phí tăng cao nhưng độ lớn của tôm lại chậm đi đáng kể và cuối cùng là đẩy người nuôi vào những rủi ro không đáng có.

Tôm sú
• 10:44 05/01/2026

Vai trò của protein sốc nhiệt trong cơ chế thích nghi nhiệt độ của tôm nuôi

Mùa nắng nóng không chỉ làm gia tăng khí độc hay thiếu hụt oxy, mà còn tấn công trực tiếp vào từng mô cơ của con tôm. Trong cuộc chiến sinh tồn này, sự sống sót của tôm không chỉ dựa vào máy quạt nước, mà còn nhờ vào một hệ thống phòng thủ tự nhiên bên trong cơ thể.

Ao tôm
• 07:48 05/01/2026

Vì sao tôm sau thu hoạch bị đen đầu rất nhanh?

Trong chuỗi giá trị thủy sản, hiện tượng đen đầu (Melanosis) trên tôm sau thu hoạch là một trong những nguyên nhân hàng đầu làm giảm giá trị kinh tế.

Tôm thẻ
• 11:29 02/01/2026

Kỹ thuật nuôi thương phẩm hải sâm cát trong ao

Trong những năm gần đây, hải sâm cát được xem là một trong những đối tượng nuôi mới có giá trị kinh tế cao, góp phần đa dạng hóa đối tượng nuôi thủy sản và cải thiện môi trường ao nuôi ven biển.

Hải sâm cát
• 13:52 30/12/2025

Nặng gánh chi phí cho hộ nuôi tôm khi đạt các chứng chỉ quốc tế?

Các quy chuẩn quốc tế hiện nay vừa là yêu cầu thương mại quan trọng, vừa là gánh nặng chi phí đối với những hộ nuôi tôm nhỏ lẻ.

Tôm thẻ
• 09:31 07/01/2026

NOAA giải đáp 9 vấn đề then chốt về quy định MMPA cho thủy sản Việt xuất Mỹ

Trước thềm thời hạn 01/01/2026, Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) đã đưa ra những giải đáp chi tiết về quy định Giấy chứng nhận khả năng nhập khẩu (COA) theo Đạo luật Bảo vệ Động vật Biển có vú (MMPA).

Cá
• 09:31 07/01/2026

VietAGROS 2026 mở ra không gian kết nối cho nông nghiệp và thủy sản xanh

Sáng 6/1, tại thành phố Cần Thơ, diễn ra lễ công bố chương trình Hội chợ Triển lãm Quốc tế Công nghệ Nông nghiệp và Môi trường – VietAGROS 2026, sự kiện xúc tiến thương mại – khoa học – công nghệ quy mô lớn của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, hướng tới mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, thủy sản xanh và bền vững.

VietAGROS 2026
• 09:31 07/01/2026

Khô tôm càng, sản phẩm độc đáo, sáng tạo

Lâu nay, tôm càng xanh Cà Mau ngon nổi tiếng nhưng chủ yếu chỉ bán tươi, khiến nông dân luôn thấp thỏm nỗi lo rớt giá khi vào vụ thu hoạch rộ. Trăn trở trước thực tế đó, một nữ giám đốc trẻ 9X đã tiên phong sáng tạo ra sản phẩm "khô tôm càng", mở ra hướng đi mới đầy triển vọng để nâng tầm giá trị cho con tôm quê hương.

Tôm càng
• 09:31 07/01/2026

Vi sinh xử lý đáy: Giải pháp kiểm soát NH₃, NO₂ và H₂S cho ao nuôi bền vững

Trong mô hình nuôi tôm thâm canh, nền đáy sạch và việc kiểm soát khí độc là chìa khóa giữ sự ổn định của ao và bảo vệ sức khỏe tôm. Khi thức ăn thừa, phân tôm và xác tảo tích tụ, nền đáy dễ yếm khí và sinh ra NH₃, NO₂, H₂S - những khí độc trực tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe và tốc độ tăng trưởng của tôm.

Vi sinh
• 09:31 07/01/2026
Some text some message..