De-Odorase – từ chai “Deoray” huyền thoại đến tên gọi của cả một nhóm sản phẩm

“Deoray” thực ra là cách người dân đọc chệch tên De-Odorase^®. Tên gọi sai ấy lại trở nên quen thuộc đến mức nhiều người nuôi lâu năm nhớ “Deoray” rõ hơn cả tên gốc. Đó cũng là dấu hiệu đầu tiên cho thấy sản phẩm đã vượt khỏi phạm vi của một thương hiệu thông thường để bước vào ngôn ngữ đời sống của người nuôi.

Từ nghiên cứu chăn nuôi đến ao cá, ao tôm

Câu chuyện của De-Odorase^® bắt đầu từ những nghiên cứu về chiết xuất cây Yucca schidigera vào đầu thập niên 1980. Khi đó, Yucca được quan tâm nhờ khả năng hỗ trợ kiểm soát amoniac và mùi phát sinh từ chất thải vật nuôi.

Đến đầu thập niên 1990, hướng ứng dụng này tiếp tục được thử nghiệm trong các hệ thống nuôi cá. Đây là bước chuyển quan trọng: từ chuồng trại xuống môi trường nước, nơi thức ăn dư thừa, phân cá và chất hữu cơ phân hủy cũng tạo ra những vấn đề tương tự về mùi và khí độc.

De-Odorase^® do Alltech phát triển. Khi vào Việt Nam, sản phẩm được nhiều người biết đến qua hệ thống Bayer, trong bối cảnh thị trường thuốc và chế phẩm thủy sản còn rất sơ khai. Một công nghệ mới, đi cùng thương hiệu quốc tế mạnh và đội ngũ kỹ thuật trực tiếp xuống vùng nuôi, đã nhanh chóng tạo được niềm tin.

Thời gian đầu, De-Odorase^® được sử dụng khá nhiều trong các ao cá. Khi nghề nuôi tôm sú công nghiệp phát triển mạnh vào cuối những năm 1990 và đầu những năm 2000, sản phẩm tiếp tục theo chân đại lý và kỹ thuật viên đi sâu vào các vùng nuôi tôm.

Chai sản phẩm có giá bằng một chỉ vàng

Điểm đặc biệt của De-Odorase^® là sản phẩm không chỉ bán một chai dung dịch. Nó mang đến cho người nuôi một cách hiểu mới:

Khí độc trong ao không còn là điều chỉ biết nhìn, ngửi và phỏng đoán; nó có thể được nhận diện và chủ động xử lý bằng một sản phẩm chuyên biệt.

Ở giai đoạn đỉnh cao, De-Odorase^® từng được xem như một loại “thuốc cấp cứu” cho ao nuôi. Nhiều người mua về cất sẵn trong nhà dù ao chưa có vấn đề, chỉ để phòng trường hợp cá hoặc tôm đột ngột nổi đầu, giảm ăn hay nước xuất hiện mùi bất thường.

Theo ký ức của những người nuôi lâu năm, một đơn vị sản phẩm có thời điểm tương đương khoảng một chỉ vàng. Đó là khoản tiền rất lớn trong bối cảnh thu nhập và quy mô đầu tư khi ấy còn thấp hơn nhiều so với hiện nay.

Nhưng người nuôi vẫn mua.

Bởi nếu một chai sản phẩm có thể giúp họ vượt qua vài giờ nguy cấp và cứu được cả ao cá hoặc ao tôm, chi phí ấy vẫn được xem là xứng đáng. De-Odorase^® vì vậy không chỉ nằm trên kệ đại lý. Nó được cất trong nhà như một loại bảo hiểm cho cả vụ nuôi.

Khi thương hiệu trở thành tên của ngành hàng

Sau thành công của De-Odorase^®, thị trường bắt đầu xuất hiện ngày càng nhiều sản phẩm có nguồn gốc Yucca. Một khái niệm từng mới lạ dần trở thành kiến thức phổ thông trong nghề nuôi.

Người mua từ chỗ hỏi “còn De-Odorase không?” chuyển sang hỏi “Yucca loại nào tốt?”. Tên nguyên liệu dần thay thế tên thương hiệu.

Đây chính là nghịch lý của người tiên phong. De-Odorase^® mở ra thị trường, giáo dục người dùng và tạo ra nhu cầu. Nhưng khi thị trường trưởng thành, hàng trăm sản phẩm mới xuất hiện với nhiều mức giá, nồng độ và công thức phối hợp khác nhau. Thương hiệu khai phá thị trường dần mất vị thế độc tôn trong chính ngành hàng mà mình góp phần tạo dựng.

Dù vậy, ảnh hưởng của De-Odorase^® vẫn rất rõ. Trong một thời gian dài, tên sản phẩm gần như đại diện cho toàn bộ nhóm giải pháp Yucca xử lý khí độc. Tương tự cách một số thương hiệu nổi tiếng trở thành tên gọi quen miệng cho cả ngành hàng, “Deoray” từng là cách nhiều người nuôi gọi chung cho sản phẩm xử lý amoniac dạng Yucca.

De-Odorase giờ ra sao?

Những năm sau đó, dòng giải pháp xử lý khí độc được tiếp tục phát triển dưới tên Deocare^®. Mảng kinh doanh này cũng đi qua nhiều lần chuyển giao lớn: từ Bayer sang Elanco, rồi mảng thủy sản của Elanco được MSD Animal Health mua lại.

Ngày nay, Deocare^® A vẫn được duy trì trong danh mục sản phẩm quản lý nước cho ao cá, ao tôm. Trong khi đó, De-Odorase^® dạng lỏng từng quen thuộc với người nuôi trước đây không còn được phân phối phổ biến trên thị trường. Tuy nhiên, tên De-Odorase vẫn được Alltech duy trì và đăng ký tại Việt Nam theo hướng sử dụng trong thức ăn chăn nuôi.

Như vậy, sản phẩm không hoàn toàn biến mất. Nó chỉ chuyển sang một vòng đời và hình thức ứng dụng khác.

Huyền thoại không nằm ở việc tồn tại mãi

De-Odorase^® trở thành huyền thoại không phải vì nó mãi giữ thị phần lớn nhất, cũng không phải vì sau này không có sản phẩm nào cạnh tranh được.

Giá trị lớn nhất của nó nằm ở việc đã mở ra một cách nghĩ mới cho người nuôi: quản lý khí độc bằng sản phẩm chuyên biệt, chủ động phòng ngừa thay vì chỉ phản ứng khi sự cố đã xảy ra.

Từ một chai dung dịch đắt đỏ, được mua về trữ sẵn như tài sản phòng thân, De-Odorase^® đã giúp Yucca trở thành một ngành hàng rộng lớn trong thủy sản. Tên thương hiệu dần mờ đi, nhưng khái niệm mà nó khai phá vẫn còn hiện diện trong hàng trăm sản phẩm trên thị trường hiện nay.

Và với nhiều người nuôi lâu năm, ký ức ấy vẫn rất rõ: từng có một thời, khi ao nuôi gặp nguy, cái tên đầu tiên họ nghĩ đến không phải là Yucca. Mà là Deoray.

Bài viết không được trả tiền, chỉ mang tính tổng họp những sản phẩm từng được yêu thích trong ngành thủy sản.