Định danh loài cá bí ẩn

Nghiên cứu và phát hiện 

Tiến sĩ Daisy (Yuzhi) cho biết: “Loài động vật kỳ lạ này đã khiến các nhà khoa học phải bối rối kể từ khi phát hiện ra nó vào năm 1890 như một điều bí ẩn không thể giải đáp”. 

Palaeospondylus gunni  là một loài động vật bí ẩn, có xương sống, sở hữu bề ngoài giống cá với một loạt các đặc điểm hình thái kỳ lạ, bao gồm cả việc thiếu răng và xương da trong mẫu hóa thạch. Hộp sọ chắc hẳn làm từ sụn cứng, cho thấy những cặp nang khứu giác và thính giác. Nó có một cơ quan giống với mang cá và không có hàm. Loài động vật nhỏ hình dáng giống lươn dài 6 cm, sống cách đây khoảng 390 triệu năm. Bất chấp tuổi đời, vị trí của nó trên biểu đồ tiến hóa cho đến nay vẫn chưa rõ ràng.  

Nghiên cứu do Đại học Tokyo kết hợp với ANU và phòng thí nghiệm hình thái tiến hóa, căn cứ từ mẫu vật được tìm thấy, có thể loài này là một trong những tổ tiên sớm nhất của động vật bốn chi. Việc so sánh hình thái của loài vật này luôn là một thách thức cực kỳ lớn đối với các nhà khoa học. Tuy nhiên, những cải tiến gần đây trong phân đoạn nghiên cứu và kĩ thuật 3D có độ phân giải cao đã khiến nhiệm vụ được xem như là bất khả thi trước đây đã có thể thực hiện được. 

Hóa thạch là những di tích và di thể (xác chết, bộ xương, vết chân, lớp vỏ cứng, các bộ phận cơ thể như răng, móng,...) của sinh vật được bảo tồn trong các lớp đá, là đối tượng nghiên cứu chủ yếu của các chuyên gia trong ngành cổ sinh vật học. Hàng nghìn năm trước đây đã có rất nhiều sinh vật từng sinh sống. Những sinh vật này sau khi chết, xác hoặc những dấu vết của chúng hoặc các bằng chứng về hoạt động sống của chúng là những chứng cứ được lưu giữ lại, theo sau một thời gian xác của chúng bị phân hủy (thối rữa), chỉ những bộ phận cứng như vỏ xương hoặc cành cây... được bao bọc bởi các trầm tích và trải qua nhiều quá trình kiến tạo của Trái Đất nên để giữ được hình dáng nguyên vẹn như ban đầu là rất khó. 

Dấu vết hóa thạch của loài Palaeospondylus gunni. Ảnh: allscitech.ru

Thế nên, việc tìm thấy một mẫu vật chất lượng cũng như những mẫu vật được bảo quản tốt, đã giúp ích cho họ rất nhiều trong việc nghiên cứu, phân loại và xác định tuổi đời của hóa thạch, tựa như việc trúng độc đắc hoặc thậm chí còn hơn thế nữa. Các mẫu vật được tìm thấy trước đây bị hư hỏng hoặc được bảo quản không đúng cách khiến cho việc khảo sát và đặt hóa thạch này vào biểu đồ tiến hóa trở nên khó khăn cho họ.  

Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng loài Palaeospondylus rất có thể thuộc lớp Sarcopterygii do bộ xương sụn của chúng không có các phần phụ ghép đôi. Sarcopterygii là một nhóm cá xương chứa cá có vây thùy, nhóm cá với các cặp vây tròn, tương tự như các chi (chân), không có gai sừng, có thể được xem như là tổ tiên của động vật bốn chân trên đất liền. Chúng có họ thuộc nhóm cá xương (Osteichthyes). Nhóm Sarcopterygii bao gồm hai loài: cá vây tay (Coelacanths) và cá phổi (Dipnoi), các loài Sarcopterygii là cá thịt. Đặc điểm chung của chúng là có cặp vây lưng được nối với cơ thể bằng một xương. Mặc dù đã điều tra và nghiên cứu kĩ càng, nhưng từ những dấu vết mà hóa thạch cung cấp vẫn khó có thể xác định được loài vật này là gì với độ chính xác 100%. Phát hiện mới này có nghĩa là các nhà khoa học có thể tìm ra một loạt các đặc điểm hình thái chưa được biết đến và lịch sử tiến hóa của động vật bốn chi. 

Kết luận của những cuộc khảo sát 

Ngay cả khi cung cấp được nguồn thông tin mới này, họ vẫn cần có những cuộc điều tra kéo dài với nỗ lực chung của các nhà khoa học trên khắp thế giới để cho chúng ta một câu trả lời hoàn hảo cho vấn đề loài có tên là Palaeospondylus gunni này thực sự là gì. Một loài đã khiến các nhà nghiên cứu phải đau đầu khi nghe đến tên chúng.