Ethoxyquin và chuyện “thời cuộc luận anh hùng”

Ethoxyquin hiện nay đang ít nhiều gây hoang mang cho ngành tôm Việt Nam, dưới cái nhìn của một chuyên gia ngành thủy sản, ý kiến của ông về vấn đề này như thế nào?

Hiện nay, trong sản xuất thức ăn thủy sản, hàm lượng chất béo cao, đặc biệt là các chất béo không no, rất dễ bị ôxy hóa. Nên trong quá trình chế biến, để hạn chế tình trạng này, người ta phải sử dụng Ethoxyquin (đặc biệt Ethoxyquin có nằm trong thành phần bột cá), bởi nếu không để quá trình ôxy hóa xảy ra sẽ làm mất đi hàm lượng dinh dưỡng quan trọng trong thức ăn thủy sản.

Thực tế là hiện nay trên thế giới, Ethoxyquin được sử dụng khá rộng rãi và không bị cấm. Ngay tại Nhật Bản cũng sử dụng chất này trong thành phần thức ăn chăn nuôi. Chưa nói đến việc nhiều doanh nghiệp Việt Nam còn nhập bột cá của Nhật Bản để sản xuất thức ăn. Do đó, việc Nhật Bản đưa Ethoxyquin vào cảnh báo đã gây nhiều khó khăn và làm ảnh hưởng đến người sản xuất cũng như người nuôi trồng và cả ngành thủy sản Việt Nam.

Ông đánh giá thế nào về việc cảnh báo này?

Theo tôi, việc Nhật Bản cảnh báo và hạn mức cho phép Ethoxyquin trong sản phẩm tôm Việt Nam mức 0,01ppm là không hợp lý. Bởi đến nay, ảnh hưởng của chất này đối với sức khỏe con người vẫn chưa được kiểm chứng. Vừa qua, Công ty chúng tôi lấy mẫu tôm phân tích và kết quả là không tìm thấy Ethoxyquin trong sản phẩm tôm nuôi dùng thức ăn của Công ty chúng tôi.

Nên tôi mong Chính phủ, các cơ quan quản lý Việt Nam cần bàn bạc, thống nhất và đưa ra giải pháp hợp lý để giải quyết theo hướng có lợi cho người nuôi tôm nói riêng và ngành thủy sản Việt Nam nói chung, giúp ngành phát triển bền vững, cũng như người nuôi yên tâm sản xuất, đáp ứng cho nhu cầu xuất khẩu.

Mặt khác, việc đấu tranh yêu cầu Nhật Bản “lỏng tay” đối với tiêu chuẩn Ethoxyquin sẽ làm cho nhà sản xuất yên tâm sử dụng đủ liều lượng bột cá trong thức ăn thủy sản, đảm bảo chất lượng dinh dưỡng trong thành phần thức ăn và khi đến tay người nuôi trồng, bà con sẽ giảm được chi phí đầu tư, giảm giá thành nuôi.

Vẫn biết là như vậy, nhưng nếu Nhật Bản kiên quyết áp dụng đối với sản phẩm tôm Việt Nam, thì theo ông, ngành thủy sản Việt Nam sẽ đối mặt với những khó khăn gì?

Trong điều kiện nền kinh tế khó khăn như hiện nay, người sản xuất thủy sản khó trăm bề, thị trường đầu ra cạnh tranh gay gắt, nguồn vốn eo hẹp, lãi suất tín dụng cao khiến người nuôi khó tiếp cận nguồn vốn vay, cộng với nhiều rào cản từ các chất cấm khác như Trifluralin, Enrofloxacin..., giờ lại thêm Ethoxyquin nữa thì sự tác động của nó quả thực sẽ không nhỏ, với cả người nuôi, nhà sản xuất thức ăn thủy sản và các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu.

Để có thể hạn chế tác động ngay từ đầu, theo tôi, trước mắt cơ quan quản lý nhà nước phải làm việc với Nhật Bản, làm giảm mức áp đặt để có lợi cho thủy sản Việt Nam. Vì thực tế Ethoxyquin không ảnh hưởng tới sức khỏe con người, nhiều nước vẫn cho phép sử dụng thì không có lý do gì, Nhật Bản lại chỉ áp dụng đối với sản phẩm tôm của Việt Nam. Do vậy, bằng quan hệ hợp tác lâu dài, chúng ta phải có đàm phán để ngành thủy sản Việt Nam có thể “rộng cửa” trong thời gian tới.

Là một nhà sản xuất thức ăn thủy sản hàng đầu của Việt Nam hiện nay, Uni-President đã có những giải pháp gì đối phó với vấn đề này, thưa ông?

Trong khi chờ đợi sự “lỏng tay” từ phía Nhật Bản và câu trả lời của các cơ quan quản lý, Công ty chúng tôi vẫn tiếp tục tập trung ưu tiên chất lượng sản phẩm. Giải pháp đầu tiên là việc Uni-President đã thực hiện thí nghiệm và thu được kết quả khả quan khi đưa thức ăn cho tôm càng xanh sang cho tôm thẻ chân trắng và tôm sú 7 ngày trước khi thu hoạch. Sau 3 ngày cho tôm thẻ ăn thức ăn tôm càng xanh, hàm lượng Ethoxyquin tồn dư trong cơ thể tôm từ 0,01mg/kg giảm xuống không còn phát hiện, phù hợp với yêu cầu xuất khẩu. Đồng thời, cũng không phát hiện các chất kháng sinh khác.

Đây có thể là một thử nghiệm thành công của Uni-President. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng khuyến cáo người nuôi không quá lo lắng vì hiện nay, Ethoxyquin vẫn nằm trong diện đảm bảo vấn đề an toàn thực phẩm. Hơn nữa, Nhật Bản mới chỉ phát hiện Ethoxyquin trong sản phẩm tôm của Trung Quốc chứ chưa phát hiện trong sản phẩm tôm nuôi của Việt Nam.

Và trong bất cứ tình huống nào, nhà sản xuất chúng tôi vẫn luôn luôn đứng cạnh người nuôi, để đảm bảo sự an toàn trong sản phẩm và lợi ích của bà con.

Trân trọng cảm ơn ông!

>> Ông Nguyễn Như Tiệp - Cục trưởng NAFIDAD cho biết, Ủy ban ATTP Nhật Bản và Hiệp hội các doanh nghiệp nhập khẩu tôm của Nhật Bản đã thông báo chính thức với NAFIQAD về việc Bộ Y tế Nhật Bản đã quyết định dừng kiểm soát dư lượng Ethoxyquin với tần suất 30% của tôm Việt Nam xuất khẩu sang nước này từ ngày 26/6/2012.