Giải mã “cú đấm” của tôm bọ ngựa

Tôm búa (Stomatopoda), còn được biết đến với các tên gọi khác như hay tôm bọ ngựa, là một trong những sinh vật biển đáng gờm nhất trong đại dương.

Tôm bọ ngựa
Tôm búa hạ gục con mồi với cú ra đòn đầu tiên

Được mệnh danh là “sát thủ đại dương”, tôm búa sở hữu cặp càng có khả năng phát ra cú đấm nhanh và mạnh đến kinh ngạc, dễ dàng đập nát con mồi chỉ trong chớp mắt.

Cấu trúc cơ thể đặc biệt của tôm búa

Tôm búa có chiều dài cơ thể dao động từ 10 đến 30 cm, với một số loài đặc biệt có thể đạt kích thước lớn hơn. Vẻ ngoài của chúng là sự kết hợp giữa đặc điểm của tôm và bọ ngựa với cặp càng lớn, có hình dạng như chùy hoặc giáo. Cấu trúc này giúp chúng săn mồi và tự vệ hiệu quả. Màu sắc của tôm búa thường rất rực rỡ, từ xanh lam, đỏ đến tím và cam, giúp chúng hòa mình vào môi trường rạn san hô, tránh khỏi sự chú ý của kẻ thù.

“Cú đấm sấm sét” của tôm búa

Tôm búa sở hữu một trong những cú đấm nhanh và mạnh nhất trong thế giới động vật. Khi chúng vung càng với tốc độ lên tới 23 m/s, cú đấm của tôm búa tạo ra một lực đáng kinh ngạc, đạt tới 1.500 Newton - tương đương với lực bắn ra của một viên đạn từ khẩu súng lục.

Tôm bọ ngựaTôm búa được ví như võ sĩ quyền anh của đại dương

Khả năng tấn công mạnh mẽ của tôm búa không chỉ nằm ở tốc độ mà còn ở cách chúng sử dụng hiện tượng vật lý gọi là siêu xâm thực (supercavitation). Khi tôm búa đập càng với tốc độ cao, áp suất giảm đột ngột khiến không khí trong nước tạo thành các bong bóng khí giữa càng và con mồi. Những bong bóng này nổ với nhiệt độ cao và tạo ra một lực cực mạnh. 

Do đó, ngay cả khi tôm búa không trực tiếp đánh trúng con mồi, lực do bong bóng khí vỡ vẫn đủ mạnh để làm choáng hoặc giết chết con mồi.

Giải mã sức mạnh tấn công của tôm búa

Nghiên cứu khoa học đã khám phá ra cấu trúc độc đáo của càng tôm búa - một loại "vũ khí tự nhiên" có khả năng chịu đựng và phân tán lực va đập cực mạnh mà không bị vỡ. Các nhà khoa học đã sử dụng kính hiển vi điện tử truyền qua và kính hiển vi lực nguyên tử để phân tích cấu trúc vi mô của càng tôm búa. Kết quả cho thấy càng của chúng được bao phủ bởi một lớp hạt nano chống va đập, giúp hấp thụ và tiêu tán năng lượng từ cú đấm, bảo vệ càng khỏi hư hại.

Tôm búaChiếc càng của tôm búa được phủ một lớp hạt nano chống va đập

Các sợi α‐chitin bên trong càng của tôm búa sắp xếp theo hình xoắn ốc, kết hợp với cấu trúc xương cá. Cấu trúc này không chỉ làm lệch hướng lực mà còn thay đổi sự lan truyền vết nứt, giúp tăng cường độ bền của càng. Bên ngoài lớp chitin là một lớp ma trận dày đặc của hydroxyapatite - một khoáng chất có cấu trúc tinh thể nano giúp bảo vệ và duy trì sức mạnh của càng trong các cuộc tấn công.

Tôm búa là một trong những sinh vật đáng kinh ngạc nhất của đại dương với những khả năng phi thường từ cú đấm sấm sét đến đôi mắt tinh tường. Đặc điểm cấu trúc càng độc đáo và sức mạnh vô địch đã giúp tôm búa trở thành “chiến binh” mạnh mẽ trong thế giới đại dương. 

Đăng ngày 15/11/2024
Hòa Thy @hoa-thy
Tổng hợp

Nghệ An: Thực hiện bảo tồn, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản

UBND tỉnh Nghệ An mới ban hành Công văn 5007/UBND-NN, ngày 21/7/2021 yêu cầu các sở, ban, ngành cấp tỉnh liên quan; UBND các huyện, thành, thị tập trung làm tốt công tác việc bảo tồn, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản.

đánh bắt cá
• 18:14 24/07/2021

Đặc sản ốc gạo cù lao Tân Phong

Cù lao Tân Phong (nay là xã Tân Phong, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang) nằm phía thượng lưu sông Tiền, được bồi đắp phù sa quanh năm nên đất đai màu mỡ, thích hợp với nhiều giống cây ăn trái đặc sản có giá trị kinh tế cao.

Ốc gạo.
• 13:00 08/07/2021

Khai thác vòm đất kiếm 1 triệu đồng/ngày

Gần đây, nhiều người ở huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau, có thu nhập khá cao từ việc khai thác con vẹm đất (người dân địa phương gọi là con vòm). Nguồn lợi tự nhiên phong phú đó đã giúp nhiều hộ gia đình có thêm điều kiện vươn lên.

Cào vòm đất.
• 10:18 07/07/2021

Ngư dân Nghệ An thu gần 2.000 tỷ đồng từ đánh bắt hải sản

Trong 6 tháng đầu năm, ngư dân Nghệ An đánh bắt được trên 95.000 tấn hải sản, giá trị ước đạt gần 2.000 tỷ đồng.

Đánh bắt hải sản.
• 09:20 07/07/2021

Những điểm nhấn nổi bật của ngành thủy sản Việt Nam trong năm 2025

Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn đáng nhớ: kim ngạch xuất khẩu lập kỷ lục mới bất chấp biến động toàn cầu, cùng hàng loạt thay đổi chính sách quan trọng. Dưới đây là 10 sự kiện tâm điểm đã định hình bức tranh toàn ngành thủy sản Việt Nam trong năm qua.

Thủy sản Việt Nam
• 11:40 14/01/2026

Tôm nhân tạo (Lab-grown Shrimp): Triển vọng và rào cản chi phí?

Trong bối cảnh nguồn lợi tự nhiên suy giảm và áp lực môi trường gia tăng, tôm nuôi cấy tế bào (lab-grown shrimp) đang nổi lên như một giải pháp đột phá, trở thành một lựa chọn thay thế ngày càng phổ biến để sản xuất thực phẩm tốt hơn cho hành tinh.

Tôm
• 13:14 13/01/2026

Con dao hai lưỡi mang tên “lối mòn” của những người nuôi lâu năm

Kinh nghiệm vốn là thứ mà người nông dân phải đánh đổi bằng nhiều vụ nuôi mới có được nhưng để thay thế hoàn toàn cho số liệu khoa học thì chưa hẳn. Đã đến lúc chúng ta cần nhìn nhận lại giá trị của kinh nghiệm khi đứng trước những biến số khoa học phức tạp.

Ao tôm
• 12:09 12/01/2026

Nuôi sạch để tôm khỏe, tôm chuẩn để ăn ngon

Không dừng lại ở khái niệm ngon hay bổ, giá trị của con tôm hiện đại đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ. Đó là hành trình tìm kiếm sự an tâm, nơi việc lựa chọn thực phẩm không chỉ để nạp năng lượng mà là khởi đầu cho một chuỗi cảm xúc tích cực.

Tôm ngon
• 08:43 08/01/2026

Thủy sản Việt Nam lọt top 5 nhà cung cấp lớn nhất cho Thụy Sỹ

Việt Nam vừa chính thức trở thành nhà cung cấp thủy sản lớn thứ tư về lượng và thứ năm về giá trị cho Thụy Sỹ, một trong những thị trường cao cấp và khắt khe nhất thế giới.

Chế biến tôm
• 12:32 16/01/2026

Bí quyết tập ăn từ nhỏ cho tôm

Thách thức lớn nhất đối với người nuôi tôm thẻ chân trắng hiện nay là tình trạng tôm thương phẩm thường chậm lớn, tiêu hóa kém khi phải ăn các loại thức ăn công nghiệp có hàm lượng đạm thực vật cao.

Tôm thẻ
• 12:32 16/01/2026

Những điểm nhấn nổi bật của ngành thủy sản Việt Nam trong năm 2025

Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn đáng nhớ: kim ngạch xuất khẩu lập kỷ lục mới bất chấp biến động toàn cầu, cùng hàng loạt thay đổi chính sách quan trọng. Dưới đây là 10 sự kiện tâm điểm đã định hình bức tranh toàn ngành thủy sản Việt Nam trong năm qua.

Thủy sản Việt Nam
• 12:32 16/01/2026

Biện pháp phòng và trị một số bệnh thường gặp trên cá rô phi

Cá rô phi là đối tượng nuôi chủ lực mang lại thu nhập ổn định cho nông dân. Tuy nhiên, việc nuôi thâm canh mật độ cao và ô nhiễm nguồn nước đang khiến dịch bệnh bùng phát mạnh. Nắm vững kiến thức về các bệnh thường gặp là yêu cầu bắt buộc đối với người nuôi chuyên nghiệp.

Cá rô phi
• 12:32 16/01/2026

Tôm nhân tạo (Lab-grown Shrimp): Triển vọng và rào cản chi phí?

Trong bối cảnh nguồn lợi tự nhiên suy giảm và áp lực môi trường gia tăng, tôm nuôi cấy tế bào (lab-grown shrimp) đang nổi lên như một giải pháp đột phá, trở thành một lựa chọn thay thế ngày càng phổ biến để sản xuất thực phẩm tốt hơn cho hành tinh.

Tôm
• 12:32 16/01/2026
Some text some message..