Giảm thức ăn khi trời mưa: Chiến lược nuôi hiệu quả và bền vững

Thời tiết là một trong những yếu tố có ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe vật nuôi, chất lượng nước và hiệu quả sử dụng thức ăn. Mỗi khi trời mưa, đặc biệt là mưa kéo dài, người nuôi thường đối mặt với nhiều vấn đề như biến động môi trường ao nuôi, giảm sức ăn của tôm cá, tăng nguy cơ dịch bệnh. Do đó, việc giảm lượng thức ăn trong những ngày mưa không chỉ là kinh nghiệm dân gian mà còn là một chiến lược quản lý ao nuôi thông minh giúp tiết kiệm chi phí và hạn chế rủi ro.

Ao nuôi
Cách cho ăn cũng là một trong những yếu tốt then chốt quyết định thành công của một vụ nuôi. Ảnh: Tép Bạc

Vì sao cần giảm thức ăn khi trời mưa?

Mưa làm biến đổi chất lượng nước

Nước mưa thường có pH thấp, mang tính axit nhẹ. Khi mưa xuống ao, nhất là mưa lớn, sẽ làm:

pH nước giảm đột ngột, ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa và quá trình trao đổi chất của vật nuôi.

Độ kiềm và độ mặn giảm, gây stress cho tôm cá.

Dòng nước chảy có thể cuốn theo chất hữu cơ, đất cát, vi sinh vật từ bên ngoài vào ao, làm tăng lượng vi khuẩn gây bệnh và làm giảm lượng oxy hòa tan.

Vật nuôi giảm khả năng tiêu hóa

Khi điều kiện môi trường thay đổi đột ngột như mưa lạnh, pH giảm, vật nuôi (đặc biệt là tôm) có xu hướng:

Ăn ít hơn hoặc ngừng bắt mồi hoàn toàn.

Chậm tiêu hóa, khiến lượng thức ăn dư thừa trong ao nhiều hơn.

Hệ miễn dịch suy yếu, dễ nhiễm bệnh nếu trong ao tồn dư chất hữu cơ do thức ăn dư.

Tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường ao

Khi tôm cá không ăn hết, thức ăn dư:

Bị phân hủy, làm tăng khí độc NH₃, NO₂, gây ngộ độc.

Làm suy giảm oxy trong nước.

Là nguồn thức ăn cho các vi khuẩn gây bệnh như Vibrio, Aeromonas...

Không có một con số cố định cho mọi ao nuôi. Ảnh: Tép Bạc

Nên giảm bao nhiêu thức ăn khi trời mưa?

Không có một con số cố định cho mọi ao nuôi, tuy nhiên người nuôi có thể tham khảo các hướng dẫn sau:

Mưa nhỏ, ngắn hạn (<1 giờ): Giảm lượng thức ăn khoảng 10–20%, tùy theo phản ứng của vật nuôi.

Mưa vừa – kéo dài (1–3 giờ): Giảm 30–50%, theo dõi kỹ sức ăn qua sàng ăn (với tôm) hoặc theo quan sát mặt nước (với cá).

Mưa to, lạnh, kéo dài hoặc có gió lớn: Ngưng cho ăn hoàn toàn trong ngày hôm đó. Đợi trời tạnh, môi trường ổn định rồi mới cho ăn lại.

Điều quan trọng là người nuôi phải quan sát kỹ phản ứng của tôm cá sau mưa: màu sắc đường ruột, khả năng bắt mồi, độ đục nước, mùi tanh, sủi bọt… để điều chỉnh cho ăn phù hợp.

Biện pháp hỗ trợ trong những ngày mưa

Để giảm thiểu tác động của mưa đến ao nuôi, người nuôi nên:

Kiểm soát chất lượng nước

Đo pH, độ kiềm, độ mặn thường xuyên – ít nhất 2 lần/ngày vào sáng và chiều.

Dùng vôi dolomite hoặc vôi nông nghiệp để ổn định pH và độ kiềm (liều dùng tùy từng điều kiện cụ thể).

Sử dụng men vi sinh xử lý đáy định kỳ để giảm khí độc và phân hủy chất hữu cơ.

Tăng cường oxy

Bật quạt nước, sục khí liên tục trong và sau mưa để tăng oxy, ngăn hiện tượng phân tầng nhiệt.

Đặc biệt cần chú ý vào ban đêm sau những trận mưa lớn, vì đây là thời điểm tảo trong ao ngừng quang hợp, oxy dễ thiếu hụt nghiêm trọng.

Hỗ trợ sức khỏe vật nuôi

Trộn vitamin C, men tiêu hóa, khoáng vi lượng vào thức ăn để tăng cường đề kháng và phục hồi hệ tiêu hóa.

Với tôm, có thể bổ sung chất trợ lực gan tụy (như Silymarin, Phospholipid...) nếu thấy dấu hiệu đường ruột bị rối loạn sau mưa.

Tôm thẻ chân trắngĐiều quan trọng là người nuôi phải quan sát kỹ phản ứng của tôm sau mưa. Ảnh: Sưu tầm

Lời khuyên dành cho người nuôi

Luôn có sàng ăn hoặc phương pháp theo dõi sức ăn chính xác để tránh cho ăn thừa khi trời mưa.

Chủ động kiểm tra thời tiết qua ứng dụng dự báo hoặc đài khí tượng để có kế hoạch cho ăn phù hợp.

Sau mưa, không nên vội vàng tăng lại lượng thức ăn ngay, cần theo dõi ít nhất 1–2 cữ sau để chắc chắn vật nuôi đã hồi phục.

Đảm bảo hệ thống thoát tràn ao hiệu quả, tránh nước mưa cuốn phân, thức ăn, chất hữu cơ xuống đáy gây ô nhiễm.

Giảm thức ăn khi trời mưa là một biện pháp quan trọng trong quy trình nuôi thủy sản an toàn và bền vững. Không chỉ giúp tiết kiệm chi phí, hành động này còn góp phần ổn định môi trường ao, nâng cao sức khỏe vật nuôi và giảm rủi ro dịch bệnh. Người nuôi cần hiểu rõ đặc điểm sinh học của vật nuôi, cùng với những biến đổi môi trường sau mưa để có chiến lược điều chỉnh thức ăn phù hợp. Một ao nuôi thành công không phải là nơi cho ăn nhiều, mà là nơi cho ăn đúng lúc, đúng lượng và đúng cách.

Đăng ngày 03/06/2025
PDT @pdt
Kỹ thuật

Tổng quan về công nghệ MBBR trong nuôi trồng thủy sản

MBBR là Moving Bed Biofilm Reactor, hứa hẹn là công nghệ xử lý nước thải ưu việt trong nuôi trồng thủy sản.

công nghệ MBBR
• 18:17 25/09/2021

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP không chỉ loại bỏ hiệu quả nồng độ Ammonium mà còn xử lý đến 90% chất hữu cơ.

Chế biến cá tra
• 07:00 22/04/2020

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản bằng cảm biến nano

Sử dụng được cả trên bờ, dưới nước để quan trắc chất lượng nước, hệ thống cảm biến nano do Viện Công nghệ nano (INT) thuộc Đại học Quốc gia TPHCM nghiên cứu giúp người nuôi trồng thủy sản yên tâm khi chất lượng nước nuôi được cảnh báo tự động kịp thời khi có sự cố.

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản
• 14:35 05/02/2020

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ

Quản lý môi trường ao nuôi tôm nước lợ là khâu quan trọng, đòi hỏi người nuôi có sự hiểu biết cần thiết về mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và biến động của chúng.Từ đó, có biện pháp điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ thiệt hại, góp phần vào thành công của vụ nuôi.

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ
• 08:46 30/10/2019

Bỏ túi bí quyết giảm hệ số FCR xuống dưới 1.2 mà không cần đổi loại thức ăn

Trong cơ cấu chi phí nuôi tôm và cá thâm canh, thức ăn thường chiếm 50–65% tổng chi phí sản xuất. Vì vậy, hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) không chỉ là một chỉ số kỹ thuật mà còn là thước đo trực tiếp của hiệu quả kinh tế. Chênh lệch 0,1 FCR ở quy mô vài chục tấn có thể tạo ra khoảng cách lợi nhuận rất lớn.

tôm
• 10:00 14/02/2026

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 12:00 11/02/2026

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 12:00 08/02/2026

Áp dụng tiến bộ kỹ thuật để nuôi tôm nước lợ đạt hiệu quả cao, bền vững

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và dịch bệnh trên thủy sản ngày càng diễn biến phức tạp, việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nuôi tôm nước lợ được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng suất, giảm rủi ro và hướng đến phát triển bền vững.

Nuôi tôm thẻ
• 12:04 20/01/2026

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 10:02 19/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 10:02 19/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 10:02 19/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 10:02 19/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 10:02 19/02/2026
Some text some message..