Một số sai lầm cần tránh khi cho tôm ăn

Thức ăn là yếu tố chiếm tỷ trọng cao trong tổng chi phí nuôi trồng. Để nuôi tôm thành công, người nuôi cần quản lý tốt chế độ ăn của tôm. Tuy vậy, nhiều hộ nuôi vẫn mắc phải một số sai lầm phổ biến trong việc cho tôm ăn.

Cho tôm ăn
Quản lý chế độ ăn của tôm là yếu tố quyết định khi nuôi tôm. Ảnh: Tép Bạc

Một số sai lầm khi cho tôm ăn

Cho tôm ăn quá nhiều (hoặc quá ít)

Đây là sai lầm phổ biến nhất, nhiều người nuôi mong muốn tôm tăng trọng lượng một cách nhanh chóng nhờ cho ăn nhiều, nhưng điều này có thể dẫn đến nhiều hệ lụy. Việc cho tôm ăn quá nhiều sẽ dẫn đến dư thừa thức ăn, gây ô nhiễm môi trường ao nuôi, làm giảm hàm lượng oxy hòa tan trong nước, ảnh hưởng đến sức khỏe tôm. 

Ngược lại, cho tôm ăn quá ít sẽ không đủ dinh dưỡng cho tôm phát triển, tôm chậm lớn, kích thước không đồng đều, dễ mắc bệnh và đặc biệt kéo dài thời gian nuôi. Khi tôm lột, tỷ lệ hao hụt cao vì đàn tôm đói, những con tôm lột yếu sẽ có khuynh hướng bị tấn công bởi những con khỏe hơn.

Để khắc phục, người nuôi cần xác định nhu cầu dinh dưỡng của tôm, tính toán lượng thức ăn theo từng giai đoạn phát triển. Nhìn chung, nhu cầu dinh dưỡng của tôm tăng dần theo kích cỡ tôm. Ngoài ra, người nuôi cũng cần theo dõi tình trạng sức khỏe của tôm và các tác động ngoại cảnh (nắng nóng, thời tiết mưa nhiều,...) để điều chỉnh lượng thức ăn cho phù hợp.

Cho tôm ăn không đúng thời gian

Thời gian cho tôm ăn cũng rất quan trọng, vì nó ảnh hưởng đến hiệu suất tiêu hóa và hấp thu của tôm. Nếu cho tôm ăn vào ban ngày khi nhiệt độ cao và ánh sáng mạnh, sẽ làm giảm khả năng tiêu hóa của tôm, do đó làm giảm tỷ lệ chuyển hóa thức ăn. Nếu cho tôm ăn vào ban đêm, khi nhiệt độ thấp và ánh sáng yếu, sẽ làm tăng khả năng tiêu hóa của tôm, do đó làm tăng tỷ lệ chuyển hóa thức ăn. 

Người nuôi cần chia nhỏ lượng thức ăn thành nhiều lần trong ngày. Thời điểm cho ăn tốt nhất là vào buổi sáng sớm và buổi chiều muộn, khi nhiệt độ và ánh sáng vừa phải. Lúc trời mưa lớn nên tránh cho ăn vì sẽ xảy ra hiện tượng dao động nhiệt độ và độ mặn ảnh hưởng đến khả năng bắt mồi của tôm.

Phân bố lượng thức ăn không đồng đều

Nếu cho tôm ăn không đồng đều, sẽ gây ra hiện tượng “phân đàn phân cỡ”, chênh lệch kích thước và trọng lượng giữa các con tôm trong ao nuôi.

Tôm phân đànHiện tượng "phân đàn phân cỡ” tôm trong ao nuôi. Ảnh: thuysan247.com

Người nuôi cần chú ý nên rải thức ăn đều khắp ao, nếu diện tích ao nuôi lớn, có thể sử dụng các thiết bị như máy cho ăn tự động, máy quay thức ăn, máy phun thức ăn để cho tôm ăn hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, do tôm thường bơi ngược dòng nước, chính vì thế, nên rải thức ăn theo dòng nước chảy. Có thể điều khiển dòng nước chảy bằng các máy quạt nước sắp xếp theo hệ thống sao cho có thể gom chất thải vào giữa ao. Khu vực chất thải gom này được đánh dấu bằng tre hoặc phao để tránh việc rải thức ăn vào những vị trí này. Ngoài ra, cũng nên tránh rải thức ăn vào nơi nước chảy yếu, nơi có nền đáy ao không được sạch. 

Chọn thức ăn không phù hợp

Thức ăn cho tôm được sản xuất theo từng kích cỡ phù hợp với từng giai đoạn phát triển của tôm. Nhiều người nuôi còn bị ảnh hưởng bởi cách nuôi truyền thống, chỉ cho ăn theo một loại duy nhất. 

Người nuôi cần phải tìm hiểu và nắm rõ các loại thức ăn phù hợp với từng giai đoạn phát triển của tôm. Ví dụ, Đối với tôm nuôi từ ngày 0 – 60 ngày thì không nên cho ăn thức ăn có hàm lượng đạm quá cao vượt trên 38%. Vì giai đoạn này tôm còn nhỏ hệ tiêu hóa chưa khỏe mạnh lượng đạm cao sẽ làm khó tiêu, khó hấp thụ được thức ăn cũng như dinh dưỡng. Khi tôm từ 60 ngày trở lên giai đoạn này tôm đã lớn khỏe mạnh cần tăng thêm hàm lượng đạm từ 40% và tăng dần theo thể trọng của tôm nhằm cung cấp đủ chất dinh dưỡng đáp ứng cho sự phát triển thể trạng của tôm. Bên cạnh đó, nên ưu tiên chọn các loại thức ăn chất lượng từ các nhà cung cấp uy tính, đảm bảo sức khỏe cho đàn tôm.

Cách tính toán thức ăn cho tôm

Có nhiều phương pháp tính toán lượng thức ăn cho tôm. Một số phương pháp thường được áp dụng như sau:

Tính toán dựa vào trọng lượng tôm: Đây là cách tính toán phổ biến nhất, trọng lượng thức ăn cho ăn sẽ tính theo phần trăm so với trọng lượng tổng số tôm có trong ao nuôi.

Công thức: 

  • Lượng thức ăn (kg) = Tổng trọng lượng tôm (kg) * Tỷ lệ (%)
Trọng lượng tôm (g)Lượng thức ăn (%)
29.5
35.8
5

5.3

74.1
103.3
123
152.6
202.1
251.5
301.3

Bảng tỷ lệ % thức ăn theo trọng lượng tôm. Ảnh: Tạp chí con tôm

Ví dụ như: Trọng lượng của 1 con tôm trong ao nuôi là 6,7gam, số tôm có trong ao nuôi là 270.000 con, như vậy, tổng trọng lượng tôm là 6,7g x 270.000 con = 1.809 kg. Căn cứ vào bảng % thức ăn theo trọng lượng tôm, 6,7g/con sẽ tương đương với mức 4,1% thức ăn so với tổng trọng lượng cả đàn tôm là 1.809kg. Do đó ta tính được lượng thức ăn cho 270.000 con tôm 1 ngày là 1.809kg x 4,1% = 74kg/ngày. 

  • Lượng thức ăn (một lần) = Lượng thức ăn một ngày/ Tổng số lần cho ăn trong ngày

Ví dụ: Nếu một ngày, người nuôi cho tôm ăn 5 cử => Lượng thức ăn một lần = 74kg / 5 = 14,8kg.

Lưu ý: Tỷ lệ thức ăn còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố tôm ăn ít hay nhiều do tác động môi trường nuôi. Ngoài  việc kết hợp bảng cho ăn dựa vào trọng lượng tôm thì người nuôi cũng cần kết hợp với việc kiểm soát thức ăn cho vào nhá để có thể điều chỉnh lượng thức ăn cụ thể và chính xác nhất vào từng thời điểm. Thức ăn cho vào nhá sẽ được kiểm tra sau 1,5 – 2,5 tiếng tùy vào từng giai đoạn nuôi. Việc kiểm tra nhá sau khi cho ăn nhằm giúp bà con điều chỉnh được lượng thức ăn phù hợp với nhu cầu của tôm.

Trọng lượng (g)Thức ăn (g/kg/nhá)Thời gian kiểm tra (tiếng)
1.5 - 4.012.5
5.0 - 8.022.5
9.0 - 16.032
17.0 - 22.042
23.0 - 33.051.5

Bảng tính lượng thức ăn cho vào nhá. Ảnh: Tạp chí con tôm

Lượng thức ăn thừa (%)Điều chỉnh
0Tăng 5%
30Giữ nguyên
60 - 70Giảm 5%
90Giảm 10%
100Giảm 30%

Bảng điều chỉnh lượng thức ăn sau khi kiểm tra nhá cho ăn. Ảnh: Tạp chí con tôm

Tính toán theo năng lượng của thức ăn: Đây là cách tính toán hiện đại hơn, nhu cầu năng lượng của tôm được xác định dựa trên các yếu tố như trọng lượng, nhiệt độ, mật độ và sức khỏe của tôm. Năng lượng của thức ăn được xác định dựa trên thành phần dinh dưỡng và hàm lượng protein của thức ăn. Cách tính toán này có ưu điểm là chính xác hơn và tiết kiệm hơn, nhưng cũng yêu cầu có nhiều thông tin và thiết bị hỗ trợ.

Công thức: Lượng thức ăn = Nhu cầu năng lượng của tôm (kcal) / Năng lượng của thức ăn (kcal/kg). 

Người nuôi cần lựa chọn phương pháp tính toán thức ăn phù hợp với điều kiện thực tế của ao nuôi. 

Tóm lại, quản lý chế độ ăn cho tôm là một phần quan trọng trong quy trình nuôi tôm. Việc tránh các sai lầm thường gặp và áp dụng các biện pháp khắc phục phù hợp sẽ giúp cải thiện hiệu suất nuôi trồng, tối ưu hóa tỷ lệ chuyển đổi thức ăn và đảm bảo rằng tôm phát triển khỏe mạnh. Sự quan tâm và kiểm soát đều đặn đối với chế độ ăn, giúp người nuôi đạt được lợi nhuận tốt từ công việc nuôi tôm của mình.

Đăng ngày 09/10/2023
Kian @kian

Ảnh hưởng mật độ lên tăng trưởng và tỷ lệ sống tôm thẻ chân trắng

tôm thẻ chân trắng nuôi thân canh công nghệ cao Nuôi tôm thẻ chân trắng nói chung, nuôi tôm theo hướng thâm canh, siêu thâm canh công nghệ cao nói riêng đang phát triển mạnh mẽ tại nhiều địa phương trong cả nước. Việc bà con nuôi tôm mạnh dạn đầu tư công nghệ nuôi mới, con giống thương hiệu, thức ăn đạm cao, bổ xung thường xuyên chất dinh dưỡng …không ngoài mong muốn hỗ trợ tôm phát triển tốt nhất.

Tôm thẻ chân trắng
• 14:17 25/06/2024

Nuôi rươi cùng với trồng lúa: Hiệu quả kép

Rươi, một loại đặc sản quý hiếm và có giá trị kinh tế cao của Việt Nam, không chỉ nổi tiếng bởi hương vị độc đáo mà còn bởi giá trị dinh dưỡng và dược liệu. Nuôi rươi kết hợp với trồng lúa là một mô hình nông nghiệp sáng tạo, đem lại hiệu quả kép cho người nông dân.

Rươi
• 09:49 24/06/2024

Tạo môi trường đáy tốt cho tôm vào mùa mưa

Trong nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi tôm, mùa mưa luôn mang đến nhiều thách thức. Môi trường nước và đáy ao biến đổi nhanh chóng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và năng suất của tôm. Vì vậy, việc tạo môi trường đáy ao tốt cho tôm vào mùa mưa là điều vô cùng quan trọng. Bài viết này Tép Bạc sẽ giúp người nuôi hiểu rõ nguyên nhân và biện pháp cụ thể để duy trì đáy ao tốt cho tôm trong mùa mưa.

Thăm nhá tôm
• 08:00 24/06/2024

Dùng muối tắm cho cá tầm mang lại lợi ích gì?

Việc tắm muối cho cá tầm có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe của cá, giúp chúng loại bỏ ký sinh trùng, giảm căng thẳng và tăng cường hệ miễn dịch. 

Cá tầm
• 10:05 20/06/2024

Ảnh hưởng mật độ lên tăng trưởng và tỷ lệ sống tôm thẻ chân trắng

tôm thẻ chân trắng nuôi thân canh công nghệ cao Nuôi tôm thẻ chân trắng nói chung, nuôi tôm theo hướng thâm canh, siêu thâm canh công nghệ cao nói riêng đang phát triển mạnh mẽ tại nhiều địa phương trong cả nước. Việc bà con nuôi tôm mạnh dạn đầu tư công nghệ nuôi mới, con giống thương hiệu, thức ăn đạm cao, bổ xung thường xuyên chất dinh dưỡng …không ngoài mong muốn hỗ trợ tôm phát triển tốt nhất.

Tôm thẻ chân trắng
• 04:22 26/06/2024

Bối cảnh lịch sử tôm thẻ chân trắng

Tôm thẻ chân trắng có tên khoa học là Penaeus vannamei (Boone, 1931) hay còn được gọi với tên Litopenaeus vannamei, loài này thuộc họ tôm he, họ tôm này là họ tôm có nhiều loài được nuôi phổ biến trên thế giới.

Tôm thẻ
• 04:22 26/06/2024

Thành công từ mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng trong ao nước ngọt

Tôm thẻ chân trắng không phải là đối tượng nuôi trồng mới, nhưng trước đây nó được nuôi trong nước mặn lợ. Mấy năm gần đây, nhiều tỉnh phía Bắc đã dần bỏ các ao hồ nuôi cá nước ngọt (vì hiệu quả kinh tế thấp, khó bán sản phẩm) để cải tạo ao nuôi tôm và cho hiệu quả tốt. Hiện nay, một số vùng nuôi nước ngọt ở Lộc Hà cũng đang đi theo xu thế đó và bước đầu thành công, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và đa dạng loài nuôi

Tôm thẻ chân trắng
• 04:22 26/06/2024

Nguồn gốc phát thải trong nuôi tôm

Nuôi tôm là một ngành kinh tế quan trọng, mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều vùng ven biển. Tuy nhiên, bên cạnh lợi ích kinh tế, nuôi tôm cũng gây ra nhiều vấn đề về phát thải, ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe cộng đồng. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về các loại phát thải trong nuôi tôm hiện nay, nguyên nhân và các biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực, giúp bà con nông dân hiểu rõ hơn và có hướng đi bền vững cho tương lai.

Nước thải nuôi tôm
• 04:22 26/06/2024

Tồn dư lượng kháng sinh trong tôm

Nuôi tôm là một ngành kinh tế quan trọng, đặc biệt là ở nước Việt Nam ta. Tuy nhiên, một trong những vấn đề lớn mà người nuôi tôm đang phải đối mặt là dư lượng kháng sinh trong sản phẩm.

Tôm thẻ
• 04:22 26/06/2024
Some text some message..