Liên kết tiêu thụ thủy, hải sản ở Mỹ Long

Nguồn sinh kế ven rừng bần

Những ngày đầu mùa mưa, khu vực rừng bần ven biển xã Mỹ Long trở nên yên ắng hơn khi mùa khai thác mật ong đang dần cuối vụ. Với người dân nơi đây, rừng bần là “lá chắn xanh” bảo vệ bờ biển, cung cấp nguồn lợi thủy sản và tạo nguồn hoa tự nhiên cho nghề nuôi ong lấy mật.

Gắn bó với nghề thu hoạch mật ong rừng bần hơn 5 năm, chị Lê Thị Hồng Tươi (ấp Nhì) cho biết: “Ở đây bên dưới rừng bần thì có cá, phía trên có ong. Mùa biển thì chồng tôi đi biển, mùa ong thì về lấy mật. Nhờ có rừng bần nên ong về nhiều, mỗi đợt thu được khoảng 7-8 lít mật, có khi hơn 10 lít. Giá bán hiện khoảng 500 ngàn đồng/lít nên cũng giúp trang trải cuộc sống và nuôi con ăn học”.

Từ một sản phẩm chủ yếu bán theo hình thức truyền thống, mật ong rừng bần Bao Tươi đã từng bước mở rộng thị trường sau khi đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Hiện sản phẩm được khách hàng ở nhiều địa phương biết đến. Để thích ứng với xu hướng tiêu dùng mới, chị Tươi đang đẩy mạnh quảng bá trên mạng xã hội, từng bước tiếp cận kênh bán hàng trực tuyến.

Câu chuyện của chị Tươi cho thấy lợi thế đặc biệt của vùng ven biển Mỹ Long khi người dân có thể khai thác đồng thời nhiều giá trị từ hệ sinh thái rừng ngập mặn. Từ nghề biển, nuôi trồng thủy sản đến khai thác mật ong dưới tán rừng bần, các mô hình này đang góp phần đa dạng hóa nguồn thu nhập cho người dân.

Hệ sinh thái rừng bần mang lại nhiều nguồn lợi phục vụ đời sống người dân ven biển Mỹ Long.

Theo UBND xã Mỹ Long, địa phương hiện có hơn 1,3 ngàn hecta rừng phòng hộ. Trong đó, tỷ lệ che phủ rừng đạt gần 19% diện tích tự nhiên, diện tích giao khoán bảo vệ rừng trên 1 ngàn hecta với hơn 100 hộ tham gia nhận khoán. Đây là điều kiện quan trọng để phát triển mô hình sinh kế gắn với bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và nguồn lợi thủy sản.

Bên cạnh đó, thủy sản tiếp tục là ngành kinh tế chủ lực của địa phương. Trong 6 tháng đầu năm 2026, sản lượng nuôi trồng và khai thác thủy sản của xã Mỹ Long đạt trên 21 ngàn tấn, giá trị sản phẩm ước gần 750 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu kinh tế địa phương.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy hoạt động sản xuất vẫn chịu nhiều tác động từ thời tiết và thị trường. Khi nguồn cung tăng hoặc sức mua giảm, người dân vẫn đối mặt với nguy cơ giảm lợi nhuận nếu thiếu các đầu mối tiêu thụ ổn định.

Xây dựng chuỗi liên kết, mở rộng thị trường tiêu thụ

Hiện xã Mỹ Long có 1 làng nghề khai thác, sơ chế và chế biến thủy hải sản với hơn 90 hộ, trên 550 lao động cùng 2 HTX nuôi nghêu và sò huyết đang hoạt động. Mô hình kinh tế tập thể này góp phần tổ chức lại sản xuất, tạo đầu mối liên kết giữa người dân với doanh nghiệp, thương lái và thị trường tiêu thụ.

Thông qua việc củng cố hoạt động của HTX, tổ hợp tác, địa phương hướng đến nâng cao khả năng liên kết chuỗi, ổn định đầu ra sản phẩm, gia tăng giá trị mặt hàng thủy, hải sản và phát huy lợi thế ngành nghề truyền thống ven biển.

HTX thủy, hải sản đóng vai trò cầu nối trong tổ chức sản xuất, liên kết tiêu thụ và nâng cao giá trị sản phẩm nghêu, sò huyết của địa phương. Trong ảnh: HTX Thành Công kiểm tra nghêu giống tại khu vực nuôi thử nghiệm.

Tại HTX Thành Công, hiện có hơn 110 thành viên tham gia với diện tích quản lý khoảng 200ha. Bà Lâm Thị Hồng Triệu- Phó Giám đốc HTX cho biết, vụ nuôi nghêu vừa qua kéo dài khoảng 18 tháng, sản lượng thu hoạch đạt hơn 40 tấn nghêu thương phẩm và trên 20 tấn nghêu mão. Nhờ giá bán duy trì ở mức trên 18 ngàn đồng/kg, nhiều xã viên có lợi nhuận khá và phấn khởi bước vào vụ mới. Theo bà Triệu, thời gian thu hoạch nghêu tập trung chủ yếu vào tháng 2, 3 và 4 âl.

Theo bà Triệu, sản xuất nghêu phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên. Khi bước vào mùa mưa, độ mặn giảm, nghêu dễ bị sốc môi trường nên người nuôi phải tăng cường theo dõi, quản lý bãi nuôi. Trong khi đó, mùa nắng thường là thời điểm thuận lợi hơn cho thu hoạch và tiêu thụ sản phẩm.

Gắn bó với HTX từ những ngày đầu thành lập, ông Hà Văn Nhanh cho biết, để duy trì sản xuất, HTX đã chủ động tìm nguồn nghêu giống từ nhiều địa phương như Bình Đại, Gò Công, Cần Giờ, Sóc Trăng; đồng thời lựa chọn kích cỡ giống phù hợp nhằm nâng cao tỷ lệ sống và hiệu quả nuôi.

Theo ông Nhanh, một trong những lợi thế của mô hình HTX là tạo được sự liên kết giữa các thành viên, từ đó chủ động hơn trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Bên cạnh hoạt động nuôi nghêu, nhiều thành viên còn tham gia trồng, bảo vệ rừng phòng hộ, góp phần cải thiện môi trường sinh thái và tạo thêm nguồn lợi thủy sản tự nhiên.

Dù sở hữu nguồn nguyên liệu phong phú và sản lượng khá ổn định, dư địa nâng cao giá trị đối với sản phẩm thủy, hải sản địa phương vẫn còn rất lớn. Hiện nay, phần lớn sản phẩm được tiêu thụ thông qua kênh thu mua truyền thống, chủ yếu ở dạng nguyên liệu thô. Vì vậy, việc tăng cường liên kết sản xuất, tiêu thụ và phát triển các khâu chế biến, xây dựng thương hiệu được xem là hướng đi cần thiết để khai thác hiệu quả hơn tiềm năng sẵn có.

Ông Nguyễn Văn Dài- Phó Chủ tịch UBND xã Mỹ Long cho biết, đời sống người dân địa phương chủ yếu dựa vào nuôi trồng, khai thác thủy, hải sản và hoạt động dưới tán rừng bần. Ngoài mô hình nuôi tôm công nghệ cao, sản xuất nông nghiệp, người dân tận dụng nguồn lợi tự nhiên để khai thác cua, cá, tôm, mật ong nhằm tăng thu nhập.

Theo ông Dài, địa phương đang tăng cường tuyên truyền bảo vệ nguồn lợi thủy sản, khuyến khích người dân tham gia các HTX nuôi trồng thủy, hải sản nhằm giảm áp lực khai thác tự nhiên, góp phần cân bằng hệ sinh thái và phát triển sản xuất bền vững.

Về định hướng tiêu thụ sản phẩm, UBND xã tiếp tục hỗ trợ xây dựng chuỗi liên kết giữa HTX với doanh nghiệp thu mua, chế biến và phân phối. Khuyến khích các xã viên nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm sản lượng ổn định để đáp ứng yêu cầu của đối tác.

“Địa phương sẽ tiếp tục hỗ trợ các HTX kết nối doanh nghiệp, xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm. Khi sản phẩm đáp ứng được yêu cầu về chất lượng và sản lượng, việc ký kết hợp đồng tiêu thụ sẽ thuận lợi hơn, từ đó góp phần nâng cao thu nhập cho người dân”- ông Dài cho biết.

Trong bối cảnh thị trường ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tính ổn định của nguồn cung, liên kết sản xuất- tiêu thụ được xem là hướng đi tất yếu đối với ngành thủy, hải sản ven biển. Cùng với việc giúp người dân giảm phụ thuộc vào thị trường ngắn hạn, chuỗi liên kết mở ra cơ hội đưa sản phẩm địa phương tiếp cận sâu hơn với hệ thống phân phối hiện đại, thương mại điện tử và thị trường ngoài tỉnh.

Đây cũng là nền tảng quan trọng để Mỹ Long khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế biển, nâng cao giá trị sản phẩm và xây dựng sinh kế bền vững cho người dân vùng ven biển trong thời gian tới.