Loại cá mờm cơm: Từ món ăn bình dân đến đặc sản xuất khẩu

Tại những làng chài ven biển Nam Trung Bộ và Tây Nam Bộ, cá mờm cơm từ lâu đã là món ăn dân dã, gắn bó với đời sống ngư dân. Ít ai ngờ rằng, loài cá nhỏ bé này đang từng bước trở thành mặt hàng xuất khẩu giá trị, được ưa chuộng tại nhiều quốc gia châu Á và châu Âu. Hành trình từ bữa cơm gia đình đến bàn tiệc quốc tế của cá mờm cơm là một câu chuyện đầy thú vị về tiềm năng biển cả Việt Nam.

Cá mờm cơm
Cá mờm cơm có ngoại hình nhỏ, màu trắng trong. Ảnh: Sưu tầm

Cá mờm cơm là cá gì?

Cá mờm cơm là tên gọi dân gian ở miền Tây và duyên hải miền Trung dành cho một số loài cá cơm (thuộc họ Engraulidae), đặc biệt là những con có thân nhỏ, mềm, bụng trắng bạc và thịt ngọt. Đặc điểm nổi bật của cá là xương mảnh, dễ ăn cả con, thịt béo và thơm. Người dân thường gọi là "cá mờm" do cá nhỏ, mềm và có thể tan nhanh khi nấu hoặc phơi khô.

Cá mờm cơm thường xuất hiện theo mùa – đặc biệt là từ tháng 3 đến tháng 7 âm lịch. Mỗi khi vào mùa, từng đàn cá cơm về gần bờ, làng chài lại rộn ràng cảnh thu hoạch, phơi cá trên những dàn lưới lớn phập phồng nắng gió.

Từ món ăn dân dã...

Trong đời sống thường nhật của ngư dân, cá mờm cơm được chế biến thành nhiều món ăn ngon, rẻ mà đậm đà tình quê. Cá mờm kho tiêu, cá mờm chiên giòn, cá mờm rim mặn, hoặc nấu canh rau tập tàng – đều là những món ăn gắn liền với ký ức của bao thế hệ người Việt.

Không chỉ thơm ngon, cá mờm còn giàu dưỡng chất như đạm, canxi, omega-3, rất tốt cho sức khỏe. Đặc biệt, loại cá nhỏ này không cần đánh vảy, ít tạp chất nên tiết kiệm thời gian chế biến, phù hợp cho nhịp sống hiện đại.

...Đến đặc sản xuất khẩu

Nhờ hương vị đặc trưng, dễ chế biến và bảo quản, cá mờm cơm ngày càng được ưa chuộng ở thị trường quốc tế. Các sản phẩm từ cá mờm – đặc biệt là cá mờm khô, cá mờm tẩm gia vị, cá mờm sấy giòn – đã có mặt tại nhiều nước như Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Thái Lan và cả châu Âu.

Cá mờm cơm khô là món ăn vô cùng hấp dẫn thực khách ở khắp nơi. Ảnh: Sưu tầm 

Nhiều doanh nghiệp chế biến thủy sản ở Bến Tre, Cà Mau, Nha Trang đã đầu tư công nghệ để đảm bảo quy trình sản xuất khép kín, đạt chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm quốc tế. Cá được sơ chế sạch, sấy lạnh, đóng gói hút chân không – vừa giữ được vị ngon tự nhiên, vừa kéo dài hạn sử dụng.

Không ít Việt kiều và người nước ngoài đã “phải lòng” món cá mờm sấy giòn ăn liền – món ăn vặt có vị mặn ngọt hài hòa, rất hợp dùng cùng bia lạnh hay cơm trắng.

Tiềm năng còn bỏ ngỏ

Dù cá mờm cơm đang được chú ý trên thị trường quốc tế, nhưng sản lượng khai thác và chế biến tại Việt Nam vẫn còn mang tính mùa vụ, nhỏ lẻ. Nhiều làng nghề phơi cá vẫn chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn vệ sinh để tiến ra thị trường cao cấp. Đây là một thách thức nhưng cũng là cơ hội cho những mô hình nuôi – chế biến – xuất khẩu khép kín.

Việc xây dựng chỉ dẫn địa lý, thương hiệu vùng miền cho cá mờm cơm – ví dụ như “Cá mờm Ba Tri”, “Cá mờm Cà Mau” – cũng là bước đi cần thiết để nâng cao giá trị và uy tín của sản phẩm.

Cá mờm cơm – từ một món ăn dân dã của ngư dân, giờ đây đã trở thành đại diện tiêu biểu cho sự sáng tạo trong khai thác và chế biến hải sản Việt Nam. Với tiềm năng lớn, giá trị dinh dưỡng cao và khả năng thích ứng đa dạng trong ẩm thực, cá mờm xứng đáng được đầu tư đúng mức để trở thành một trong những đặc sản “vàng” trên bản đồ xuất khẩu thủy sản nước nhà.

Đăng ngày 19/06/2025
Mây @may
Ẩm thực

Nhận biết cá stress bằng chỉ số từ vảy

Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu đã tìm kiếm một cách dễ dàng để xác định thời điểm cá bị căng thẳng. Giờ đây, lần đầu tiên các nhà khoa học tại Đại học Guelph của Canada đã chỉ ra rằng hormone gây căng thẳng là cortisol tích tụ trong vảy cá từ từ và tồn tại trong nhiều tuần.

cá bị căng thẳng
• 18:20 02/11/2021

21 loại cây thủy sinh đẹp cho bể cá tại nhà- Phần 1

Một bể cá cảnh nước ngọt sẽ đẹp và độc đáo hơn rất nhiều khi có những cây thủy sinh sống động. Bài viết này lược dịch từ trang newson6 nhằm gợi ý cho người nuôi cá cảnh 21 loài cây thủy sinh phổ biến và hoàn hảo cho bể cá gia đình.

• 10:31 30/10/2021

Ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn

Một nghiên cứu mới đây của Abudusaimaiti Maierdiyal và cộng sự 2020 đã cho thấy ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn (loài cá rất quan trọng trong nghiên cứu khoa học.)

• 14:09 26/10/2021

5 bước để vệ sinh bể cá cảnh đúng cách

Những người nuôi cá cảnh sẽ biết rằng việc vệ sinh không đúng cách không chỉ xáo trộn hệ vi khuẩn có lợi trong bể cá mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cá. Để hạn chế điều đó bài viết hướng dẫn vệ sinh bể nuôi cá cảnh đúng cách chỉ với những dụng cụ cơ bản.

Cá phượng hoàng
• 17:27 17/09/2021

Hơn nửa thập kỷ giữ lửa tại làng Vũ Đại với món cá kho trứ danh

Cá kho làng Vũ Đại không chỉ là món ăn truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa ẩm thực đặc sắc của vùng đất Hà Nam. Với quy trình chế biến kỳ công kéo dài hàng chục tiếng đồng hồ, món ăn này đã khẳng định vị thế đặc sản cao cấp trong các dịp lễ Tết.

Cá kho
• 12:13 30/01/2026

Vì sao người Việt chuộng tôm khô ngày Tết?

Khi những cơn gió chướng bắt đầu thổi về trên những cánh đồng miền Tây, mang theo cái se lạnh dịu nhẹ của những ngày cuối năm, cũng là lúc các làng nghề ven biển bước vào mùa rộn ràng nhất.

Tôm khô
• 10:33 26/01/2026

Đặc sản khô lên ngôi những ngày cận tết

Không khí Tết đang len lỏi vào từng nếp nhà, cũng là lúc các làng nghề biển truyền thống bước vào mùa vụ sôi động nhất trong năm. Từ cực Nam Tổ quốc đến dải đất miền Trung, những đặc sản trứ danh đang được người tiêu dùng săn đón để làm quà biếu và thưởng thức trong dịp sum vầy.

Phơi khô
• 12:03 21/01/2026

Đặc sản cá nâu miền Tây ngọt thịt khiến thực khách nhớ mãi

Được thiên nhiên ưu đãi cho vùng sông nước Cà Mau, cá nâu nổi tiếng với thịt ngọt, ít xương và khả năng chế biến đa dạng. Từ món kho trái giác đậm đà đến canh chua thanh mát, loài cá này đã trở thành một phần không thể thiếu trong bữa cơm của người dân miền Tây và là món quà quê được nhiều du khách săn đón.

Cá nâu
• 12:09 15/01/2026

Ngành thủy sản Gia Lai duy trì ổn định sản xuất, tăng cường giải pháp chống khai thác IUU

Trong tháng 01, hoạt động khai thác thủy sản tỉnh Gia Lai chịu tác động lớn của gió mùa Đông Bắc, thường xuyên xuất hiện gió mạnh và biển động, gây không ít khó khăn cho ngư dân.

Tàu cá
• 23:02 01/02/2026

Hơn nửa thập kỷ giữ lửa tại làng Vũ Đại với món cá kho trứ danh

Cá kho làng Vũ Đại không chỉ là món ăn truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa ẩm thực đặc sắc của vùng đất Hà Nam. Với quy trình chế biến kỳ công kéo dài hàng chục tiếng đồng hồ, món ăn này đã khẳng định vị thế đặc sản cao cấp trong các dịp lễ Tết.

Cá kho
• 23:02 01/02/2026

Nuôi tôm ao đất truyền thống hay ao nổi lót bạt mật độ cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và dịch bệnh trên tôm ngày càng khó lường, người nuôi tôm Việt Nam đang đứng trước ngã rẽ quan trọng về việc lựa chọn mô hình canh tác.

Tôm thẻ
• 23:02 01/02/2026

Giải pháp giảm ô nhiễm từ ao nuôi cá tra thâm canh

Nuôi cá tra thâm canh đang mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều hộ dân. Tuy nhiên, đi kèm với hiệu quả kinh tế là nguy cơ ô nhiễm môi trường nước ao nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cá và môi trường xung quanh.

Cho cá ăn
• 23:02 01/02/2026

Ba việc người nuôi cần làm để cứu đàn cá rô phi khỏi bệnh TiLV

Virus TiLV là nỗi ám ảnh lớn nhất của nghề nuôi cá rô phi với tỷ lệ tử vong lên tới 90%. Do chưa có thuốc đặc trị, sự sống còn của đàn cá phụ thuộc hoàn toàn vào chiến lược phòng thủ chủ động. Dưới đây là ba hành động cấp bách và những nguyên tắc bất di bất dịch để bảo vệ đàn cá trước loại virus nguy hiểm này.

Cá rô phi
• 23:02 01/02/2026
Some text some message..