Loài ốc biển sản xuất thuốc nhuộm quý giá

Một người đàn ông người Tunisia đã thu thập được một số bí mật địa phương liên quan đến các hoàng đế cổ đại về cách tạo ra một loại thuốc nhuộm màu tím quý giá bằng cách sử dụng tuyến ở phần ruột của một con ốc biển.

Ốc biển
thuốc nhuộm màu tím quý giá bằng cách sử dụng tuyến ở phần ruột của một con ốc biển. Ảnh: middleeasteye.net

Vào tháng 8 năm 2007 trên một bãi biển ở Tunisia, Nouira tìm thấy một chiếc vỏ sò tiết ra màu đỏ tía, khiến anh nhớ lại điều gì đó mà anh đã học được trong lớp lịch sử ở trường. Anh ấy đã mua thêm vỏ sò từ ngư dân địa phương và bắt đầu thử nghiệm trong một căn bếp cũ bên ngoài tại nhà của cha mình mà anh ấy vẫn sử dụng làm xưởng.

Lúc đầu gặp nhiều khó khăn vì không biết phương pháp thực hiện, đến năm 2009 ông có những sản phẩm đầu tiên và được cất giữ như báu vật, từ những năm 2013-2014 ông đã cải tiến các phương pháp của mình và đã tìm ra kỹ thuật phù hợp và thành thạo.  

Đầu tiên, vỏ phải được nghiền nát riêng lẻ và xé bỏ tuyến. Mặc dù tuyến này có màu trắng chứa chất lỏng không màu nhưng khi được phủ một lớp muối (để hấp thu chất lỏng) và tiếp xúc với ánh nắng mặt trời và không khí, nó sẽ bắt đầu bị oxy hóa.

Trong một quá trình kéo dài khoảng 45 phút, kết cấu dày lên và chất bài tiết của tuyến thay đổi màu sắc từ vàng, sang xanh lá cây, sang xanh lam và cuối cùng là tím. Sau đó, các tuyến này được làm sạch và đặt trên một tấm kính, tránh ánh nắng trực tiếp, ở giai đoạn này, chúng sẽ bị đen, làm hỏng khả năng nhuộm. Những tuyến khô này có thể được lưu trữ trong nhiều thập kỷ để sử dụng trong tương lai.

Quá trình sản xuất sắc phức tạp hơn, liên quan đến việc cạo và lọc trước khi sắc tố cô đặc được sấy khô và nghiền nhỏ, và sau đó, bột mịn được làm sạch cẩn thận khỏi bất kỳ mảnh vỏ nhỏ nào còn sót lại, quy trình này một ngày kéo dài 12 giờ chỉ tạo ra một phần tư gam sắc tố.

Tuy nhiên với một gam chỉ cho phép nhuộm 10-15 gam vải và đó là lý do tại sao thuốc nhuộm đã và vẫn đắt như vậy. Thuốc nhuộm được chiết xuất từ chất lỏng của Murex trunculus, Purpura lapillus, Helix ianthina, và đặc biệt là Murex brandaris. Sống ở vùng nước tương đối sâu, những loài này bị mắc vào những chiếc bẫy có mồi treo trên phao.

Murex3 loại ốc Murex. Ảnh: wikimedia.org

Nhiều năm thử nghiệm với ba loại Murex khác nhau được tìm thấy ở vùng biển Tunisia đã khiến Nouira khám phá ra sự kết hợp cuối cùng của hai loại Murex khác nhau, tạo ra màu tím đậm và đậm lâu dài. Còn được gọi là màu tím Tyrian, sắc tố này vẫn được đánh giá cao cho đến ngày nay và chỉ được sản xuất bởi một số ít người trên khắp thế giới.

Nouira cho biết thuốc nhuộm có thể có giá 2.800 USD/gram từ một số thương nhân châu Âu và giá có thể lên tới 4.000 USD. Trong suốt hành trình 12 năm thử nghiệm các kỹ thuật chiết xuất, sấy khô và nhuộm, ông đã cố gắng sao chép các phương pháp mà người Phoenicia sử dụng, và chuyên môn của ông đã đưa ông trở thành một chuyên gia về thuốc nhuộm tự nhiên và là người quảng bá cho người Phoenicia. Nouira cho biết mong muốn lớn nhất của anh là được thấy tác phẩm của mình được trưng bày trong các bảo tàng Tunisia. 

Trong thời đại nhận thức về môi trường, quá trình hy sinh quá nhiều ốc để đổi lấy một lượng thuốc nhuộm nhỏ như vậy có vẻ tàn nhẫn, nhưng gia đình của Nouira ăn tất cả những con ốc mà ông ấy sử dụng và ông ấy đã tích lũy được một kho công thức nấu ăn mà ông ấy khẳng định là ngon.

Đồng thời cũng có thể nung vỏ sò trong các lò nung gốm lớn, sau đó nghiền chúng, tạo ra loại vôi có chất lượng rất cao, có thể dùng làm vật liệu xây dựng, làm chất nền cho Purpurissum (sắc tố sơn màu tím), làm phân bón cho cây trồng ở những vùng đất chua, và thậm chí có thể được tái sử dụng thay cho xút trong quy trình nhuộm. 

Đăng ngày 08/03/2023
Hồng Huyền @hong-huyen
Nguyên liệu

Bắt tàu cá Cà Mau vi phạm vùng biển nước ngoài

Thông tin từ Bộ tư lệnh Vùng Cảnh sát biển (CSB) 4, đến 14 giờ, ngày 3/8 đơn vị đã dẫn giải tàu cá CM - 99275-TS về đến cảng Hải đội 421, Hải đoàn 42 Cảnh sát biển tại thị trấn Năm Căn, huyện Năm Căn để tiến hành xử lý vi phạm theo quy định.

tàu cá bị bắt
• 10:29 04/08/2021

Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa: Bằng chứng sống về chủ quyền biển, đảo

Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa diễn ra tại huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi đã trở thành nghi lễ đặc biệt quan trọng, mang đậm bản sắc văn hóa tâm linh đặc sắc của người dân đảo Lý Sơn nhằm tri ân những người lính trong đội hùng binh Hoàng Sa năm xưa. Dưới đây là những hình ảnh đẹp về Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa được ghi lại vào tháng 4/2021.

Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa.
• 12:10 20/05/2021

Những góc nhìn bình dị từ cuộc sống của người dân miền biển

Dẫu cuộc sống miền biển có bộn bề khó khăn nhưng hạnh phúc vẫn luôn được tìm thấy đâu đó trong những bộn bề ấy, hạnh phúc hiện diện từ những điều nhỏ bé, bình dị nhất. Sự bộn bề cơ cực ấy thể hiện rõ trên những chuyến đi dài, những chuyến đi với sự trở về của một khoang tàu đầy ắp cá. Hạnh phúc, vui mừng vì một chuyến đi bội thu không có những cơn giận dữ bất thường nào của biển cả.

Bình minh trên biển.
• 07:11 17/05/2021

Quy định mới về giao khu vực biển

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 11/2021/NĐ-CP quy định việc giao các khu vực biển nhất định cho tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng tài nguyên biển.

nuôi lồng bè trên biển
• 14:25 18/02/2021

Phụ phẩm tôm – Nguồn thu thứ hai từ đầu và vỏ tôm

Trong chế biến xuất khẩu, phụ phẩm tôm như đầu và vỏ tôm chiếm tới 40–50% trọng lượng và đang trở thành nguồn thu thứ hai đầy tiềm năng cho doanh nghiệp.

Vỏ tôm
• 11:44 17/01/2026

Kinh tế tuần hoàn trong nghề cá

Trong tư duy truyền thống, cá chỉ có giá trị ở phần thịt phi lê, còn lại bị xem là phế phẩm gây ô nhiễm. Tuy nhiên, mô hình kinh tế tuần hoàn đang đảo ngược hoàn toàn định kiến này.

Nghề cá
• 11:30 16/01/2026

Hành trình chuẩn hóa thủy sản vào siêu thị

Đưa sản phẩm thủy sản vào kênh bán lẻ hiện đại là xu hướng tất yếu để nâng cao giá trị kinh tế và khẳng định thương hiệu. Tuy nhiên, để trụ vững trên kệ hàng siêu thị, doanh nghiệp và người nuôi buộc phải giải quyết bài toán về sự đồng nhất chất lượng và năng lực cung ứng ổn định.

Tôm
• 16:42 15/01/2026

Kiểm soát Ethoxyquin trong thức ăn tôm để đáp ứng tiêu chuẩn nhập khẩu Nhật

Việc kiểm soát hoạt chất Ethoxyquin hiện là yêu cầu bắt buộc và khắt khe nhất đối với tôm Việt Nam khi xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản.

Tôm
• 12:00 08/01/2026

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 15:17 19/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 15:17 19/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 15:17 19/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 15:17 19/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 15:17 19/02/2026
Some text some message..