Loài ốc biển sản xuất thuốc nhuộm quý giá

Một người đàn ông người Tunisia đã thu thập được một số bí mật địa phương liên quan đến các hoàng đế cổ đại về cách tạo ra một loại thuốc nhuộm màu tím quý giá bằng cách sử dụng tuyến ở phần ruột của một con ốc biển.

Ốc biển
thuốc nhuộm màu tím quý giá bằng cách sử dụng tuyến ở phần ruột của một con ốc biển. Ảnh: middleeasteye.net

Vào tháng 8 năm 2007 trên một bãi biển ở Tunisia, Nouira tìm thấy một chiếc vỏ sò tiết ra màu đỏ tía, khiến anh nhớ lại điều gì đó mà anh đã học được trong lớp lịch sử ở trường. Anh ấy đã mua thêm vỏ sò từ ngư dân địa phương và bắt đầu thử nghiệm trong một căn bếp cũ bên ngoài tại nhà của cha mình mà anh ấy vẫn sử dụng làm xưởng.

Lúc đầu gặp nhiều khó khăn vì không biết phương pháp thực hiện, đến năm 2009 ông có những sản phẩm đầu tiên và được cất giữ như báu vật, từ những năm 2013-2014 ông đã cải tiến các phương pháp của mình và đã tìm ra kỹ thuật phù hợp và thành thạo.  

Đầu tiên, vỏ phải được nghiền nát riêng lẻ và xé bỏ tuyến. Mặc dù tuyến này có màu trắng chứa chất lỏng không màu nhưng khi được phủ một lớp muối (để hấp thu chất lỏng) và tiếp xúc với ánh nắng mặt trời và không khí, nó sẽ bắt đầu bị oxy hóa.

Trong một quá trình kéo dài khoảng 45 phút, kết cấu dày lên và chất bài tiết của tuyến thay đổi màu sắc từ vàng, sang xanh lá cây, sang xanh lam và cuối cùng là tím. Sau đó, các tuyến này được làm sạch và đặt trên một tấm kính, tránh ánh nắng trực tiếp, ở giai đoạn này, chúng sẽ bị đen, làm hỏng khả năng nhuộm. Những tuyến khô này có thể được lưu trữ trong nhiều thập kỷ để sử dụng trong tương lai.

Quá trình sản xuất sắc phức tạp hơn, liên quan đến việc cạo và lọc trước khi sắc tố cô đặc được sấy khô và nghiền nhỏ, và sau đó, bột mịn được làm sạch cẩn thận khỏi bất kỳ mảnh vỏ nhỏ nào còn sót lại, quy trình này một ngày kéo dài 12 giờ chỉ tạo ra một phần tư gam sắc tố.

Tuy nhiên với một gam chỉ cho phép nhuộm 10-15 gam vải và đó là lý do tại sao thuốc nhuộm đã và vẫn đắt như vậy. Thuốc nhuộm được chiết xuất từ chất lỏng của Murex trunculus, Purpura lapillus, Helix ianthina, và đặc biệt là Murex brandaris. Sống ở vùng nước tương đối sâu, những loài này bị mắc vào những chiếc bẫy có mồi treo trên phao.

Murex3 loại ốc Murex. Ảnh: wikimedia.org

Nhiều năm thử nghiệm với ba loại Murex khác nhau được tìm thấy ở vùng biển Tunisia đã khiến Nouira khám phá ra sự kết hợp cuối cùng của hai loại Murex khác nhau, tạo ra màu tím đậm và đậm lâu dài. Còn được gọi là màu tím Tyrian, sắc tố này vẫn được đánh giá cao cho đến ngày nay và chỉ được sản xuất bởi một số ít người trên khắp thế giới.

Nouira cho biết thuốc nhuộm có thể có giá 2.800 USD/gram từ một số thương nhân châu Âu và giá có thể lên tới 4.000 USD. Trong suốt hành trình 12 năm thử nghiệm các kỹ thuật chiết xuất, sấy khô và nhuộm, ông đã cố gắng sao chép các phương pháp mà người Phoenicia sử dụng, và chuyên môn của ông đã đưa ông trở thành một chuyên gia về thuốc nhuộm tự nhiên và là người quảng bá cho người Phoenicia. Nouira cho biết mong muốn lớn nhất của anh là được thấy tác phẩm của mình được trưng bày trong các bảo tàng Tunisia. 

Trong thời đại nhận thức về môi trường, quá trình hy sinh quá nhiều ốc để đổi lấy một lượng thuốc nhuộm nhỏ như vậy có vẻ tàn nhẫn, nhưng gia đình của Nouira ăn tất cả những con ốc mà ông ấy sử dụng và ông ấy đã tích lũy được một kho công thức nấu ăn mà ông ấy khẳng định là ngon.

Đồng thời cũng có thể nung vỏ sò trong các lò nung gốm lớn, sau đó nghiền chúng, tạo ra loại vôi có chất lượng rất cao, có thể dùng làm vật liệu xây dựng, làm chất nền cho Purpurissum (sắc tố sơn màu tím), làm phân bón cho cây trồng ở những vùng đất chua, và thậm chí có thể được tái sử dụng thay cho xút trong quy trình nhuộm. 

Đăng ngày 08/03/2023
Hồng Huyền @hong-huyen
Nguyên liệu

Da cá hồi: Từ phế phẩm trở thành món ăn được ưa chuộng

Trong những năm gần đây, da cá hồi đã trở thành một nguyên liệu được ưa chuộng trong ẩm thực, không chỉ nhờ vào hương vị đặc biệt mà còn bởi những lợi ích sức khỏe mà nó mang lại. Từ một phần thường bị bỏ đi trong chế biến cá, da cá hồi đã được khám phá và tận dụng một cách sáng tạo, biến thành món ăn hấp dẫn được nhiều người yêu thích.

Da cá hồi
• 10:25 24/12/2024

Phụ phẩm từ mực và bạch tuộc được tận dụng như thế nào?

Ngành chế biến thủy sản, đặc biệt là mực và bạch tuộc, đang ngày càng phát triển với sự gia tăng của nhu cầu tiêu thụ toàn cầu. Tuy nhiên, một lượng lớn phụ phẩm như đầu, xúc tu, nội tạng, da, và nước thải từ quá trình chế biến lại bị bỏ phí hoặc chưa được sử dụng hiệu quả. Việc tận dụng các phụ phẩm này không chỉ giúp giảm thiểu lãng phí mà còn mang lại giá trị kinh tế và bảo vệ môi trường.

Mực
• 10:34 19/12/2024

Chuyển đổi sang các nguồn thức ăn bền vững

Ngừng phụ thuộc vào các thành phần có nguồn gốc từ biển là ưu tiên của ngành nuôi trồng thủy sản trong nhiều thập kỷ. Protein thực vật hiện là thành phần được sử dụng nhiều nhất trong sản xuất thức ăn thủy sản trên toàn cầu.

Đậu nành
• 10:09 06/12/2024

Một số sản phẩm dinh dưỡng phổ biến được dùng để ủ vi sinh

Ủ vi sinh là một quá trình quan trọng trong nuôi trồng thủy sản, nhằm tối ưu hóa sức khỏe của hệ sinh thái và tăng cường hiệu quả sản xuất.

Vi sinh
• 10:07 19/11/2024

Tép hòa vị Tết 2025: Làng Vũ Đại đỏ lửa kho cá tiền triệu ngày giáp tết

Mỗi khi xuân về, khi các làng quê khác tấp nập chuẩn bị gói bánh chưng, bánh tát, làng Vũ Đại (Hà Nam) lại bận rộn với các niêu cá kho nghi ngút khói. Những ngày cuối năm, cả làng như đạp nhịịt, đỏ lửa cả ngày lẫn đêm để kịp giao những niêu cá trọn vẹn cho khách hàng trên khắp mọi miền Tổ quốc.

Cá kho làng Vũ Đại
• 12:29 12/01/2025

Xuất khẩu tôm Ecuador gặp khó khăn: Dự báo đầy thách thức cho năm 2025

Ngành xuất khẩu tôm đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Ecuador, không chỉ cung cấp nguồn thu ngoại tệ lớn mà còn tạo công ăn việc làm cho hàng triệu lao động.

Tôm
• 12:29 12/01/2025

Loài cá được mệnh danh là "phù thủy" dưới đại dương

Cá mặt quỷ không chỉ được thiên nhiên “ưu ái” ban tặng một vẻ ngoài “ma chê quỷ hờn” mà còn sở hữu thêm kỹ năng ngụy trang và phản công bằng nọc độc vô cùng đáng sợ hệt một phù thủy thực thụ dưới đại dương.

Cá mặt quỷ
• 12:29 12/01/2025

Nâng cao công tác quản lý tàu cá, đảm bảo an toàn cho người và tàu cá hoạt động thủy sản

Hiện nay công tác bảo đảm an toàn cho người và tàu cá hoạt động thủy sản đang tiếp tục đối mặt với một số khó khăn, thách thức như các hình thái thời tiết cực đoan trên biển đang ngày càng phức tạp, khó lường do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu.

Tàu cá
• 12:29 12/01/2025

Tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh thủy sản trên địa bàn tỉnh Bình Định năm 2025

Ngày 03/01/2025, UBND tỉnh Bình Định ban hành Kế hoạch số 02/KH-UBND về phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm và thủy sản năm 2025 trên địa bàn tỉnh Bình Định.

Nhá tôm
• 12:29 12/01/2025
Some text some message..