Lời truyền tụng về cá xanh xương, hòn Nồm

Một loại cá ngon, lạ mà bà con hòn Nồm truyền tụng với khách phương xa là cá xanh xương, loài cá thường chỉ thấy ở các vùng biển đảo Tây Nam, nhiều nhất là ở quần đảo Nam Du, huyện Kiên Hải, tỉnh Kiên Giang.

Cá xanh xương nướng
Cá xanh xương nướng bẹ chuối - Ảnh: H.Vũ

Ông Vương Ngọc Ánh (Sáu Ánh), một ngư dân ở đảo Hòn Nồm, một trong 21 đảo lớn nhỏ thuộc quần đảo Nam Du, cho biết gia đình ông có đến 5 người chuyên đánh bắt cá xanh xương. Trong đó, chị Vương Ngọc Thắm, con gái đầu lòng, được coi là một "sát thủ" cá xanh xương, được dân ở đảo phong tặng biệt danh “sói biển” và “nữ tướng Hòn Nồm”.

Cá xanh xương tuy không phải là đặc sản có giá trị kinh tế cao (giá 40.000 đồng/kg) nhưng thịt cá được biến tấu thành nhiều món ngon độc đáo ở xứ đảo như chiên, kho lạt, làm gỏi cá, hấp dẫn nhất là món nướng bẹ chuối và nấu canh đu đủ. Đặc biệt món gỏi cá xanh xương thịt rất ngon, ngọt, ít ngán, có thể đây là món ăn độc, lạ, khó kiếm.

Cá xanh xương còn có tên là cá nhái, một loài cá biển, thân tròn và dài, mỏ nhọn giống như cá lìm kìm. Con to có thể dài cả thước và nặng 2-3kg. Gọi là cá xanh xương vì da cá có màu xanh, khi nhìn vào thấy xương cá hiện lên màu xanh xanh.

Bà con ở vùng biển đảo Nam Du xưa kia thường có lời thề: “Nếu tôi gian dối, sẽ bị cá xanh xương phóng... lòi ruột” (!) là do đặc tính hung dữ của chúng.

Ngoài ăn tươi, cá xanh xương còn được làm khô và thị trường tiêu thụ mạnh nhất là Campuchia.

cá xanh xương
Cá xanh xương vừa mang từ biển về - Ảnh: H.Vũ

Mỗi lần ra đảo, tôi đều được bà con ngư dân đãi món cá xanh xương nướng bẹ chuối thật thơm ngon, chỉ nhìn thôi cũng đã ứa nước miếng. Cách nướng cá cũng lý thú. Người ta chọn những con cá thật tươi từ biển mới mang về, cạo rửa sạch nhớt rồi dùng bẹ chuối xiêm ốp lại, quấn dây thật kỹ. Sau đó chất củi lên nướng cho đến khi nào bẹ chuối bị héo, khô là cá chín.

Khi ăn, mở bẹ chuối ra, thịt cá nứt da, dậy mùi thơm lựng, dễ dàng chinh phục bất kỳ dân đất liền sành ăn từ Nam chí Bắc. Thịt cá không chỉ ngọt mà còn dai dai, cuốn với bánh tráng ăn kèm với rau rừng như lá cách, lá lớp, đinh lăng, cải trời, đọt bứa… tạo nên một bản sắc riêng của vùng biển đảo, ít nơi nào có được.

Món ăn tuy dân dã đơn sơ, chỉ bánh tráng cuốn chấm nước mắm chua cay ngọt mặn mà sao quyến rũ lạ thường, ăn đến miếng cuối cùng vẫn thấy ngon.

cá xanh cuốn bánh tráng
Cá xanh xương cuốn bánh tráng - Ảnh: H.Vũ

cá xanh nấu đu đủ
Cá xanh xương nấu canh đu đủ.

Ông Sáu Ánh, chủ đảo Hòn Nồm Giữa (*), cho biết mỗi chuyến ra khơi, bà con có thể đánh bắt 200-500 kg cá, tùy thời tiết và sóng gió. Chị Vương Ngọc Thắm, một tay săn cá nổi tiếng, cho biết loài cá này thường sinh sống và lội từng đàn quanh các hoang đảo ngoài khơi, dọc theo các ghềnh đá, rặng san hô, nơi có mặt nước tương đối yên tĩnh.

Sau khi phát hiện có cá, bà con ngư dân cho tàu thuyền bao quanh buông lưới bủa vây. Khi cá lọt vào vòng bao, mọi người dùng cây đập mạnh lên mặt nước làm cá hoảng hốt tự động xắn mỏ vào dính lưới. Người trên thuyền từ từ gom lưới và kéo lên ghe tóm bắt từng con một cách dễ dàng.

Công việc tuy dễ nhưng đòi hỏi người đánh bắt phải có kinh nghiệm, nhất là phải nắm bắt được quy luật của dòng nước, gió và hướng đi của luồng cá. Nếu không cá sẽ lọt khỏi vòng vây. Hơn nữa, cá xanh xương là một loại cá rất hung dữ, mỏ nó có thể ghim đứt thịt, rất nguy hiểm.

(*) Hòn Nồm gồm có 3 hòn: hòn Nồm Giữa (có người ở), hòn Nồm Trong và hòn Nồm Ngoài (hoang đảo).

Tuổi Trẻ/Dân Việt, 25/10/2013
Đăng ngày 26/10/2013
Ẩm thực

Nhận biết cá stress bằng chỉ số từ vảy

Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu đã tìm kiếm một cách dễ dàng để xác định thời điểm cá bị căng thẳng. Giờ đây, lần đầu tiên các nhà khoa học tại Đại học Guelph của Canada đã chỉ ra rằng hormone gây căng thẳng là cortisol tích tụ trong vảy cá từ từ và tồn tại trong nhiều tuần.

cá bị căng thẳng
• 18:20 02/11/2021

21 loại cây thủy sinh đẹp cho bể cá tại nhà- Phần 1

Một bể cá cảnh nước ngọt sẽ đẹp và độc đáo hơn rất nhiều khi có những cây thủy sinh sống động. Bài viết này lược dịch từ trang newson6 nhằm gợi ý cho người nuôi cá cảnh 21 loài cây thủy sinh phổ biến và hoàn hảo cho bể cá gia đình.

• 10:31 30/10/2021

Ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn

Một nghiên cứu mới đây của Abudusaimaiti Maierdiyal và cộng sự 2020 đã cho thấy ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn (loài cá rất quan trọng trong nghiên cứu khoa học.)

• 14:09 26/10/2021

5 bước để vệ sinh bể cá cảnh đúng cách

Những người nuôi cá cảnh sẽ biết rằng việc vệ sinh không đúng cách không chỉ xáo trộn hệ vi khuẩn có lợi trong bể cá mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cá. Để hạn chế điều đó bài viết hướng dẫn vệ sinh bể nuôi cá cảnh đúng cách chỉ với những dụng cụ cơ bản.

Cá phượng hoàng
• 17:27 17/09/2021

Cách làm tôm khô tại nhà: Ngọt tự nhiên, để được lâu dù không có nắng

Ngày Tết cận kề, nhiều người băn khoăn không biết chuẩn bị món gì vừa ngon vừa tiện đãi khách thì hãy nghĩ đến món tôm khô - lựa chọn quen thuộc vì dễ bảo quản, dùng được lâu và chế biến nhanh. Thay vì mua sẵn ngoài chợ, bạn có thể tự làm tôm khô tại nhà để đảm bảo vệ sinh và giữ trọn vị ngọt tự nhiên

tom-kho
• 12:00 06/02/2026

Hơn nửa thập kỷ giữ lửa tại làng Vũ Đại với món cá kho trứ danh

Cá kho làng Vũ Đại không chỉ là món ăn truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa ẩm thực đặc sắc của vùng đất Hà Nam. Với quy trình chế biến kỳ công kéo dài hàng chục tiếng đồng hồ, món ăn này đã khẳng định vị thế đặc sản cao cấp trong các dịp lễ Tết.

Cá kho
• 12:13 30/01/2026

Vì sao người Việt chuộng tôm khô ngày Tết?

Khi những cơn gió chướng bắt đầu thổi về trên những cánh đồng miền Tây, mang theo cái se lạnh dịu nhẹ của những ngày cuối năm, cũng là lúc các làng nghề ven biển bước vào mùa rộn ràng nhất.

Tôm khô
• 10:33 26/01/2026

Đặc sản khô lên ngôi những ngày cận tết

Không khí Tết đang len lỏi vào từng nếp nhà, cũng là lúc các làng nghề biển truyền thống bước vào mùa vụ sôi động nhất trong năm. Từ cực Nam Tổ quốc đến dải đất miền Trung, những đặc sản trứ danh đang được người tiêu dùng săn đón để làm quà biếu và thưởng thức trong dịp sum vầy.

Phơi khô
• 12:03 21/01/2026

Thống nhất dữ liệu – chìa khóa mở đường cho thủy sản Việt Nam ra biển lớn

Ngành thủy sản Việt Nam không thiếu tàu lớn, không thiếu chính sách, cũng không thiếu quyết tâm từ Trung ương đến địa phương. Thế nhưng, sau nhiều năm nỗ lực, hành trình gỡ “thẻ vàng” IUU vẫn còn lắm chông gai. Ngư dân ra khơi vẫn thấp thỏm vì thủ tục, vì tín hiệu giám sát, vì những án phạt có thể ập đến bất cứ lúc nào.

tàu cá
• 08:44 12/02/2026

Cách phân biệt tôm nuôi và tôm tự nhiên

Tôm là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt, không chỉ ngon mà còn giàu dinh dưỡng như canxi, sắt, photpho và nhiều vitamin cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại tôm với hình dáng khá giống nhau, khiến không ít người tiêu dùng khó phân biệt đâu là tôm nuôi, đâu là tôm tự nhiên.

tôm
• 08:44 12/02/2026

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 08:44 12/02/2026

Kytos mở ra bước đột phá trong kiểm soát bệnh vi bào tử trên tôm

Kytos vừa chính thức ra mắt chỉ thị EHP – nền tảng thuật toán đầu tiên trong lĩnh vực quản lý vi sinh, cho phép người nuôi tôm phát hiện và kiểm soát nguy cơ nhiễm EHP với độ chính xác cao và tốc độ gần như tức thời.

kytos
• 08:44 12/02/2026

Xuất khẩu thủy sản Hoa Kỳ gặp khó vì vướng thủ tục COA

Từ đầu năm 2026, nhiều doanh nghiệp thủy sản Việt Nam gặp trở ngại khi xin cấp giấy chứng nhận COA để xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Việc triển khai chưa đồng bộ tại các địa phương khiến hàng loạt lô hàng bị chậm thông quan, buộc cơ quan quản lý phải vào cuộc tháo gỡ.

chung nhan COA
• 08:44 12/02/2026
Some text some message..