Một hiện tượng tự nhiên kỳ diệu: Sự di cư của cá hồi

Hầu hết chúng ta đều biết đến cá hồi với biệt danh là một loài cá vua, nhưng cái tên này không đơn thuần để nhấn mạnh hương vị thơm ngon hay độ giàu chất dưỡng chất của cá hồi mà còn nhằm ghi nhận sự phi thường của loài cá này thông qua tập tính ngược dòng tìm về cội nguồn để đẻ trứng của chúng.

Cá hồi
Nhiều loài cá hồi có thói quen trở về dòng sông quê hương để sinh sản

Một hành trình vô cùng gian nan của cá hồi 

Cá hồi vốn được sinh ra trong vùng nước ngọt nhưng sự thực là chúng thường dành một nửa quãng đời trưởng thành ở biển. Nguyên nhân là do chúng phải thực hiện một chuyến di cư về cội nguồn của mình, tức những dòng sông, suối để đẻ trứng. 

Trong suốt khoảng thời gian ở biển, những con cá hồi tập trung tích trữ mỡ và năng lượng để chuẩn bị cho chuyến đi quan trọng sắp tới. Bên cạnh đó, chúng cũng phải trải qua một số thay đổi về cơ thể (điều này tùy thuộc theo loài mà có sự thay đổi khác nhau). Cụ thể, chúng có thể phát triển một cái bướu, mọc răng nanh,...  

Dù biết rằng thứ đón đợi sau cùng đối với chúng có thể là cái chết; song những con cá hồi vẫn thực hiện cuộc di cư khó khăn và mạo hiểm này. Không chỉ phải di chuyển hàng nghìn dặm qua đại dương để đến dòng sông đẻ trứng, chúng còn phải đối mặt với những thác nước dốc và chảy xiết hay thậm chí là những kẻ săn mồi. 

Sau khi hoàn thành sứ mệnh, cá hồi sẽ tụ họp lại ở khu vực cửa sông (nước lợ) và chờ con nước lớn tiếp theo để đưa chúng ngược lên dòng sông. 

Điều kỳ diệu là dù trải qua thời gian tương đối dài, nhưng những con cá hồi luôn nhớ dòng sông nơi nó sinh ra. Theo một số nhà sinh vật học thì điều này được giải thích là bởi cá hồi có khả năng di chuyển và định hướng bằng mùi. Do đó, việc “đi để trở về” của những con cá hồi được thực hiện hầu hết là dựa vào bản năng đặc biệt của chúng.

Quá trình di cư của cá hồi Đại Tây Dương 

Cũng giống như nhiều loài cá hồi khác, cá hồi Đại Tây Dương  cũng thực hiện chuyến di cư dài hơn 3.200 km. Vào mùa sinh sản, để có thể trở về vùng suối nước nông đẻ trứng, loài cá này phải vượt qua rất nhiều thác nước dữ. 

Cá hồiCá hồi Đại Tây Dương phải “vượt thác” để tìm về quê hương 

Trải qua một đoạn đường dài hàng nghìn kilomet, cá hồi Đại Tây Dương cuối cùng cũng được trở về các vùng suối nước ngọt để đẻ trứng. Bất chấp những thách thức ghê sợ là các thác nước dựng đứng, chúng vẫn cố gắng vượt qua với một cơ thể yếu ớt do phải nhịn đói nhiều ngày. 

Tuy nhiên, nhờ có lượng mỡ tích tụ trong khoảng thời gian trước mà chúng có thể tăng tốc và phi lên trên mặt nước với tốc độ cao (có thể nhảy xa hơn 3 mét) để tìm về các dòng sông và tiến hành làm ổ đẻ. 

Quá trình di cư của cá hồi Đỏ 

Cá hồi đỏ là một loại cá sống ở nước mặn và sinh sản ở nước ngọt; cụ thể, chúng thường đẻ trứng trong vùng nước nông trên sông Adams vào tháng 10 hàng năm. Thông thường, cá hồi đỏ sinh trưởng tại các vùng nước ngọt khoảng 1 năm, những con cá nhỏ nở ra từ trứng sẽ di cư ra biển và sống ở đó khoảng 3 năm rồi quay trở lại chính nơi chúng được sinh ra.

Nhờ khả năng bơi ngược sông cũng như có sức mạnh để vượt qua những dòng nước chảy xiết mà cá hồi đỏ có thể vượt qua hành trình di cư dài gần 500 km từ biển tới sông Adams. 

Cá hồi đỏCá hồi đỏ. Ảnh: nld.com.vn

Một điều không may là sau khi đã trở về “nhà”, chúng đẻ trứng rồi cuối cùng kiệt sức và kết thúc phần đời của mình. Số lượng trứng mới sinh ra sẽ nở ra những con cá hồi đỏ non và chúng sẽ lại tiếp tục hành trình ra biển. 

Những thông tin trên đây phần nào đã cho chúng ta biết thêm về một loài cá có sức mạnh phi thường. Dù trong quá trình di cư đầy gian khổ đó, những con cá hồi bắt buộc phải nhịn ăn do trứng và tinh trùng đã chèn hết bao tử của chúng và cả nhiều thử thách trên suốt hành trình trở về quê hương bao gồm cả các dòng nước dữ cùng nhiều kẻ săn mồi thì với khát vọng lớn lao được trở về nơi chúng được sinh ra để đẻ trứng đã thôi thúc chúng tiếp tục sứ mệnh của mình. 

Đăng ngày 11/03/2024
Nguyệt Hoa @nguyet-hoa
Lạ

Làm giàu từ nuôi ốc nhồi thương phẩm

Tận dụng khuôn viên lò gạch thủ công đã đóng cửa, ông Cao Tất Thái (thôn Quý Tân, xã Ia Trok, huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai) xây dựng bể nuôi ốc nhồi thương phẩm. Mô hình bước đầu đem lại hiệu quả.

Nuôi ốc nhồi thương phẩm.
• 09:48 14/06/2021

Nuôi hàu trên dòng Nhật Lệ

Đoạn sông Nhật Lệ chảy qua thị trấn Quán Hàu, xã Lương Ninh và Võ Ninh (Quảng Ninh) có chiều dài khoảng 3km, được ví như một mỏ hàu khổng lồ trời cho. Hàu có ở nhiều nơi, nhưng có lẽ không đâu ngon bằng con hàu sống ở đoạn sông Nhật Lệ này. Thế nhưng, thứ đặc sản quý này đang ngày càng bị cạn kiệt bởi khai thác quá mức, cho đến khi một số hộ nông dân nơi đây nghĩ ra cách nuôi chúng.

Hàu nuôi.
• 08:26 08/06/2021

Khai thác nghêu ổn định sau đợt nắng nóng

Sau đợt nắng nóng kéo dài hơn 1 tháng từ đầu tháng 3 đến trung tuần tháng 04/2021 đã gây thiệt hại hơn 70 tấn nghêu, trị giá hơn 1 tỷ đồng tại Hợp tác xã (HTX) thủy sản Rạng Đông, xã Thới Thuận, huyện Bình Đại. Nhờ công tác chăm sóc, bảo vệ, quản lý và khắc phục tốt thiệt hại, không lâu sau đó, HTX đã bắt đầu tổ chức khai thác ổn định trở lại.

Nghêu.
• 10:45 07/06/2021

Nuôi ngao vùng bãi triều: Phát triển nghề nuôi ngao theo hướng bền vững

Thiên nhiên ưu đãi vùng ven biển Kim Sơn bằng việc mỗi năm ban cho vùng đất này hàng trăm ha đất lấn biển, lượng phù sa màu mỡ bồi đắp tạo thành những cồn bãi nuôi ngao lý tưởng.

Nuôi ngao.
• 09:45 26/04/2021

"Quái ngư" miền Trung hình thù kỳ dị, giá tiền triệu vẫn được săn lùng

Sở hữu ngoại hình vuông vức như một chiếc hộp và lớp da cứng như áo giáp, cá bò hòm thường khiến nhiều người lần đầu nhìn thấy phải giật mình. Thế nhưng, trái ngược với vẻ ngoài đáng sợ, loài cá này lại được ví như "gà nước mặn" với hương vị thơm ngon thượng hạng, được giới sành ăn săn lùng dù giá lên tới cả triệu đồng.

Cá bò hòm
• 11:39 19/01/2026

Cá bàng chài vệt xanh - Kẻ duy nhất dám chui vào miệng sát thủ

Trong đại dương đầy rẫy hiểm nguy, việc tự nộp mình vào miệng kẻ săn mồi là điều không tưởng. Tuy nhiên cá bàng chài vệt xanh sở hữu đặc quyền hiếm thấy khiến những sát thủ đại dương gạt bỏ bản năng săn mồi để đổi lấy dịch vụ vệ sinh đặc biệt.

Cá bàng chài vệt xanh
• 12:34 09/12/2025

Bọt biển đàn hạc: Một cư dân độc lạ dưới biển sâu

Ở càng sâu dưới đáy biển, đại dương càng giấu kín những điều vượt ngoài trí tưởng tượng, khơi dậy trong con người khao khát khám phá.

Bọt biển đàn hạc
• 09:00 27/11/2025

Sự thật về hàu: ‘Cỗ máy lọc nước’ siêu việt nhưng cũng là ‘nam châm’ hút chất độc

Hàu từ lâu đã là một trong những “kỹ sư hệ sinh thái” mạnh mẽ nhất đại dương, có thể lọc hàng chục lít nước mỗi ngày và góp phần cứu cả vùng biển ô nhiễm. Nhưng chính khả năng lọc thần kỳ ấy cũng biến chúng thành vật tích tụ độc tố bậc nhất, mang theo rủi ro lớn nếu ăn sống.

Hàu
• 09:00 26/11/2025

Thống nhất dữ liệu – chìa khóa mở đường cho thủy sản Việt Nam ra biển lớn

Ngành thủy sản Việt Nam không thiếu tàu lớn, không thiếu chính sách, cũng không thiếu quyết tâm từ Trung ương đến địa phương. Thế nhưng, sau nhiều năm nỗ lực, hành trình gỡ “thẻ vàng” IUU vẫn còn lắm chông gai. Ngư dân ra khơi vẫn thấp thỏm vì thủ tục, vì tín hiệu giám sát, vì những án phạt có thể ập đến bất cứ lúc nào.

tàu cá
• 06:07 10/02/2026

Cách phân biệt tôm nuôi và tôm tự nhiên

Tôm là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt, không chỉ ngon mà còn giàu dinh dưỡng như canxi, sắt, photpho và nhiều vitamin cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại tôm với hình dáng khá giống nhau, khiến không ít người tiêu dùng khó phân biệt đâu là tôm nuôi, đâu là tôm tự nhiên.

tôm
• 06:07 10/02/2026

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 06:07 10/02/2026

Kytos mở ra bước đột phá trong kiểm soát bệnh vi bào tử trên tôm

Kytos vừa chính thức ra mắt chỉ thị EHP – nền tảng thuật toán đầu tiên trong lĩnh vực quản lý vi sinh, cho phép người nuôi tôm phát hiện và kiểm soát nguy cơ nhiễm EHP với độ chính xác cao và tốc độ gần như tức thời.

kytos
• 06:07 10/02/2026

Xuất khẩu thủy sản Hoa Kỳ gặp khó vì vướng thủ tục COA

Từ đầu năm 2026, nhiều doanh nghiệp thủy sản Việt Nam gặp trở ngại khi xin cấp giấy chứng nhận COA để xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Việc triển khai chưa đồng bộ tại các địa phương khiến hàng loạt lô hàng bị chậm thông quan, buộc cơ quan quản lý phải vào cuộc tháo gỡ.

chung nhan COA
• 06:07 10/02/2026
Some text some message..