Quá trình di cư của cá hồi

Không biết từ bao giờ, khi nói biệt danh “ vua của các loài cá” người ta lại nghĩ ngay đến cá hồi. Phải chăng là do nó đã hoàn thành được sứ mệnh cao cả mà tạo hóa đặt ra. Nó phải thực hiện một chuyến du hành ngoạn mục duy nhất trong đời. Dù biết rằng, đi là đồng nghĩa với cái chết nhưng nó vẫn muốn đạt được đích đến cuối cùng của chuyến đi, muốn được duy trì nòi giống.

di cư, cá hồi nhảy
Ảnh: Cá hồi Thái Bình Dương nhảy tại Thác Willamette, Oregon, USA

Dựa vào các di tích hóa thạch, người ta phân tích được cá hồi đã xuất hiện trên trái đất cách đây khoảng 6 triệu năm. Tổ tiên của nó là loài cá nước ngọt, ăn rong rêu và dài đến 3m. Trải qua nhiều thời đại, cá hồi trở nên nhỏ con hơn và là loài ăn thịt.

Chúng sinh ra ở nước ngọt, sau một thời gian, di cư ra biển sống, cho đến khi thành thục thì quay trở về quê hương để sinh sản, và chết luôn ngay trên dòng sông đã sinh ra nó. Tập tính di cư này có cách đây hơn 2 triệu năm. Qua các giai đoạn băng tan, nước biển được pha loãng dọc theo bờ biển Thái Bình Dương. Tiếp theo đó, khoảng giữa hai thời đại Băng Thạch, lượng muối lại tăng lên, chỉ những giống cá nào thích nghi được với tỉ lượng muối mặn chứa trong nước mới sống sót mà thôi.

Sau bao nhiêu thế hệ theo thuyết Chọn Lựa Tự Nhiên của Darwin, cá hồi đã tự biến thể và biến dạng để thích nghi với sự di cư từ nước ngọt sang nước mặn. Với sự dồi dào về thực phẩm thiên nhiên sẵn có trong nước biển, các loại cá hồi đã hoàn tất cuộc hải hành, tăng trưởng rất nhanh và chế ngự các giống cá khác.

Có tận mắt nhìn từng đàn cá hồi vùng vẫy, tung hoành, lội ngược dòng thác, chúng ta mới thấy được sức mạnh kì lạ của loài cá này. Cá hồi là loài cá có tập tính lạ lùng, gần như huyền bí, và là loài cá có thân hình thuôn dài, màu ánh bạc và hình dáng di chuyển khá đẹp mắt.

Cá hồi Đại Tây Dương sống vài năm đầu tiên trong các dòng suối nhỏ và sông, ăn những côn trùng sống trong nước và những sinh vật sống trôi nổi khác do dòng nước mang lại. Sau khi đạt kích thước khoảng 10cm, cá bắt đầu di chuyển ra đại dương. Khi đã ở đại dương, cá hồi tận dụng tận dụng nguồn thức ăn dồi dào và phát triển nhanh chóng, đồng thời phải né tránh nhiều loài sinh vật săn mồi như hải cẩu, các loài cá lớn hơn để sống sót. Khi đã trải qua 1 đến 2 năm ở biển, cá hồi bắt đầu hành trình trở về.

Về đến quê hương, việc đầu tiên nó cần làm là tìm địa điểm thích hợp để xây tổ. Khi vào nước ngọt, nó không ăn nữa, và hình dáng cũng thay đổi. Răng hàm của cá đực phát triển lớn ra, hàm trên có hình cái móc trông rất dữ dằn, da dầy hơn, vạm vỡ hơn. Màu sắc cũng thay đổi, cả 2 giống đực và cái chuyển sang màu đỏ ửng, xanh lục hay màu đậm hơn. Cá cái tìm được chỗ tốt, nó sẽ nằm nghiêng mình, dùng đuôi vẫy để quạt đá cuội, đá sỏi dạt qua một bên, công việc xây tổ thường mất cả ngày. Lúc này, con đực luôn ở bên cạnh con cái để đánh đuổi cá khác lấn chiếm. Sau khi cá cái đẻ trứng vào tổ, cá đực sẽ xuất tinh có màu trắng sữa để thụ tinh với trứng. Cá cái đợi trứng thụ tinh xong chìm xuống mới quạt đá sỏi để lấp trứng lại. Sau khi thực hiện xong nghĩa vụ cao cả, cá cái và cá đực cùng chết bên nhau. Nó thả mình theo dòng nước trôi xuôi. Dòng nước đó cũng là nơi nó gửi tấm thân tàn tạ.

Trứng cá còn phải đối đầu với nhiều nguy hiểm như có thể bị cá cái khác đến sau đào lên và đẻ vào đó, hoặc dòng nước quá nóng hay bị cạn, hay trở thành thực phẩm cho các loài cá khác, thiếu dưỡng khí do nước bị ô nhiễm…. Sáu mươi ngày sau khi ra khỏi lòng mẹ, trứng cá hồi mới nở. Cá con vừa nở sống trong sỏi nhờ năng lượng dự trữ có trong noãn hoàn. Cá hồi con sẽ ở lại vùng nước ngọt trong vài tháng, có khi đến một năm, rồi lại theo dòng sông và đổ vào biển cả. Cái vòng sinh tử cứ như thế quay đều, từ thế hệ này sang thế hệ khác, không bao giờ thay đổi.

Khi lội đến cửa biển, nơi nước ngọt và mặn trộn lẫn thành nước lợ. Chúng phải trải qua nhiều sự thay đổi để chuẩn bị đời sống trong nước mặn. Đầu tiên 2 mang trở thành đỏ đậm, màu sắc trên lưng cũng trở nên đậm hơn, 2 bên và dưới bụng đổi thành màu bạc. Các sọc rằn màu đen xuất hiện giúp thêm việc ngụy trang. Nếu nhìn từ trên xuống, màu sậm trên lưng sẽ hòa hợp cùng màu tối của biển sâu.

Có nhiều ý kiến cho rằng, cá hồi lợi dụng mặt trời hoặc từ trường để định hướng đến bờ biển có con sông nơi chúng được sinh ra, sau đó chúng sẽ dùng khướu giác để tìm về con sông hoặc nhánh sông đó. Một số ý kiến khác lại cho rằng cá hồi có giác quan về đường hướng đặc biệt nhờ chúng biết xem hướng các vì sao. Tuy nhiên, đó còn là những bí ẩn chưa có lời giải cho các nhà khoa học trong suốt bao năm qua.

Đăng ngày 05/06/2013
Lê Hải Quỳnh tổng hợp
Khoa học

Top các phần mềm quản lý trang trại NTTS (Phần 1)

Mới đây, trang web NeuroSYS đã xếp hạng các công ty hàng đầu cung cấp phần mềm quản lý trang trại dựa trên công nghệ cho ngành NTTS, xem xét tính hiệu quả, sự đổi mới và tác động của sản phẩm đối với ngành.

Công nghệ nuôi trồng thủy sản
• 17:24 04/09/2023

Sông Mê Kông xuất hiện loài cá quý hiếm sau 40 năm biến mất

Một loài cá quý hiếm đặc hữu ở cao nguyên Tây Tạng (Trung Quốc) đã được phát hiện sau hơn 40 năm biến mất trong lưu vực sông Mê Kông.

Loài cá Pareuchiloglanis gracilicaudata
• 11:27 11/08/2023

Loài cá xém tuyệt chủng- Nay đã được nhân giống thành công!

Nuôi cá hiếm trên sông không chỉ vì lợi ích kinh tế, một người đàn ông ở miền Tây có mong muốn bảo tồn và nhân giống những loài cá có nguy cơ tuyệt chủng.

Cá chốt chuột và cá trạch lửa
• 09:50 09/02/2023

Lưu giữ con cua lớn nhất tại hội Cua Cà Mau

Phân viện Nghiên cứu nuôi trồng thuỷ sản Nam Sông Hậu lưu giữ chú cua khủng đạt giải nhất trong cuộc thi “Cua Cà Mau lớn nhất - Cua Sumo”.

cua sumo
• 11:03 01/01/2023

Liệu công nghệ có thật sự cần thiết trong thủy sản

Công nghệ đóng vai trò rất quan trọng trong nuôi tôm hiện nay, đặc biệt là đối với các mô hình nuôi thâm canh và siêu thâm canh. Nếu áp dụng công nghệ tiên tiến mang lại nhiều lợi ích thiết thực, giúp tăng năng suất, mang lại hiệu quả kinh tế cho người nuôi tôm.

Ao nuôi công nghê
• 10:05 22/04/2024

Các công nghệ đếm con giống hiệu quả bạn nên biết

Trong ngành nuôi tôm, việc đếm số lượng tôm giống có vai trò vô cùng quan trọng, bởi sự thiếu sót hoặc dư thừa đều có thể gây tổn thất kinh tế đối với cả người bán và người mua. Cũng như điều này gây ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu suất sản xuất trong tương lai.

Đếm con giống
• 08:00 15/04/2024

Mô hình nuôi tôm càng xanh toàn cái

Trong ngành nuôi tôm hiện đại, việc tối ưu hóa quy trình nuôi trồng không chỉ là một mục tiêu mà còn là một thách thức. Trong số các mô hình nuôi phổ biến, mô hình nuôi tôm toàn cái đang thu hút sự chú ý đặc biệt của các nhà nghiên cứu và nhà nuôi.

Tôm càng xanh
• 09:55 11/04/2024

Môi trường dinh dưỡng và chu kỳ chiếu sáng đến sự phát triển của tảo

Tảo là nguồn thức ăn tự nhiên không thể thiếu trong tất cả các giai đoạn sinh trưởng của động vật thân mềm hai mảnh vỏ, giai đoạn ấu trùng của một số loài giáp xác và cá. Đồng thời chúng còn là nguồn thức ăn của động vật phù du, những đối tượng này lại được sử dụng làm thức ăn cho giai đoạn ấu trùng của giáp xác và cá.

Nuôi tảo
• 10:43 05/04/2024

Xem giá đầy đủ - Nhanh chóng - Miễn phí tại Farmext App

Farmext App là ứng dụng quản lý trại nuôi tôm cá toàn diện, giúp người nuôi dễ dàng theo dõi và tối ưu hóa hoạt động nuôi trồng của mình. Một trong những tính năng nổi bật của Farmext App là cung cấp giá cả đầy đủ, nhanh chóng và miễn phí cho các sản phẩm liên quan đến nuôi trồng thủy sản.

Tôm sú
• 04:28 23/04/2024

Nuôi tôm giảm phát thải từ nguồn gốc

Nuôi tôm-rừng và tôm-lúa có nhiều ưu điểm nhưng vẫn sinh ra khí CH4 tác động xấu tới môi trường và con tôm. Nên giảm phát thải từ nguồn gốc sinh ra là vấn đề trong nuôi tôm, qua chia sẻ của Tiến sỹ Lê Quang Huy là Phó tổng Bộ phận Tôm giống – Nuôi tôm – Công nghệ sinh học của Tập đoàn.

Nuôi tôm-lúa
• 04:28 23/04/2024

Liệu công nghệ có thật sự cần thiết trong thủy sản

Công nghệ đóng vai trò rất quan trọng trong nuôi tôm hiện nay, đặc biệt là đối với các mô hình nuôi thâm canh và siêu thâm canh. Nếu áp dụng công nghệ tiên tiến mang lại nhiều lợi ích thiết thực, giúp tăng năng suất, mang lại hiệu quả kinh tế cho người nuôi tôm.

Ao nuôi công nghê
• 04:28 23/04/2024

Lab lab trong ao tôm và cách phòng trị hiệu quả

Lab lab tập hợp thủy sinh bao gồm tảo, vi sinh vật và nguyên sinh động vật phát triển trong ao tôm. Tập hợp này được gọi bằng một thuật ngữ (có xuất xứ từ Philippines) là lab lab.

Nước ao tôm
• 04:28 23/04/2024

Nhiệt độ và các yếu tố khác ảnh hưởng đến màu sắc tôm như thế nào?

Có thể bà con đã từng tự hỏi vì sao tôm lại có nhiều màu sắc khác nhau như vậy? Liệu màu sắc có thực sự ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng của chúng không? Điều gì tác động từ môi trường bên ngoài có thể ảnh hưởng đến chất lượng, màu sắc của tôm và làm thế nào chúng ta có thể nhận biết được?

Tôm thẻ
• 04:28 23/04/2024