Ngành tôm giống 2025: Bản lề công nghệ, quản trị và tự chủ nguồn bố mẹ

Theo các chuyên gia, nhu cầu tôm giống phục vụ nuôi tôm nước lợ tại Việt Nam hiện vào khoảng 150–155 tỷ con mỗi năm, tương đương nhu cầu khoảng 260.000 con tôm bố mẹ. Tuy nhiên, khả năng cung ứng nguồn tôm bố mẹ trong nước vẫn còn hạn chế, khiến ngành tôm giống vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhập khẩu, đặc biệt là đối với tôm thẻ chân trắng.

Hiện nay, cả nước có gần 1.950 cơ sở sản xuất tôm giống, song chỉ một số ít trong số đó tham gia vào hoạt động sản xuất và chọn tạo tôm bố mẹ. Phần lớn các cơ sở còn lại tập trung vào sản xuất tôm post từ nguồn bố mẹ nhập khẩu hoặc mua lại từ các đơn vị khác.

Bên cạnh đó, công tác kiểm soát chất lượng tại một số cơ sở sản xuất giống vẫn chưa đồng đều. Việc thiếu kiểm soát chặt chẽ có thể dẫn đến rủi ro về dịch bệnh, an toàn sinh học và chất lượng con giống. Ngoài ra, tình trạng giả mạo thương hiệu tôm giống hoặc lưu thông tôm giống kém chất lượng vẫn xảy ra ở một số địa phương, không chỉ gây thiệt hại cho người nuôi mà còn ảnh hưởng đến uy tín của các doanh nghiệp làm giống uy tín trên thị trường.

Trước những thách thức đó, ngành tôm giống Việt Nam đang dần chuyển hướng sang mô hình phát triển dựa trên công nghệ và quản trị hiện đại. Nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu đầu tư mạnh vào các công nghệ chọn tạo di truyền, hệ thống kiểm soát môi trường sản xuất, cũng như áp dụng các giải pháp truy xuất nguồn gốc con giống nhằm nâng cao tính minh bạch và độ tin cậy của sản phẩm.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng của ngành trong giai đoạn tới là gia hóa và chủ động nguồn tôm bố mẹ trong nước. Việc phát triển các chương trình chọn giống nội địa không chỉ giúp giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu mà còn tạo điều kiện để xây dựng các dòng tôm phù hợp hơn với điều kiện nuôi và môi trường tại Việt Nam.

Theo các chuyên gia trong ngành, nếu tiếp tục đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ sản xuất giống, nâng cao quản lý chất lượng và phát triển chương trình chọn giống trong nước, ngành tôm giống Việt Nam hoàn toàn có thể từng bước hình thành chuỗi sản xuất giống ổn định, minh bạch và bền vững. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả nuôi trồng và thúc đẩy sự phát triển lâu dài của ngành tôm trong những năm tới.