Nhập khẩu cá tra tăng ở hầu hết thị trường

Chả giò làm từ cá basa

Thông thường, XK cá tra trong những tháng đầu năm thường thấp hơn các tháng còn lại của  năm. Riêng tháng 2 của các năm trước, XK cá tra thường giảm do vào đúng dịp tết nguyên đán nhưng năm nay những ngày tết lại rơi vào tháng 1 nên tình hình xảy ra ngược lại: XK cá tra giảm trong tháng 1 và tăng trưởng trong tháng 2 so với cùng kỳ năm ngoái.

An Giang là một trong những tỉnh có diện tích và sản lượng nuôi cá tra lớn nhất khu vực ĐBSCL. Tuy nhiên, diện tích nuôi cá tra năm nay giảm chỉ còn 960 ha, bằng 96,1% so với cùng kỳ năm ngoái và sản lượng theo đó cũng giảm. Khối lượng XK cá tra của tỉnh đến nay đạt trên 19.200 tấn, trị giá hơn 55,2 triệu USD, chỉ bằng 73% về khối lượng và 83% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái..

Giá cá tra nguyên liệu thời gian qua trồi sụt liên tục, dao động từ 23.800 – 25.300 đồng/kg và hiện tại giá chỉ còn 24.500 đồng/kg, giảm 2.000 đồng/kg so với tháng trước. Với giá này, người nuôi cá không có lời, thậm chí bị lỗ. Sở NN và PTNT tỉnh Đồng Tháp cho biết, do giá cá tra nguyên liệu tăng giảm khó lường và thường gây thua thiệt cho người nuôi, cộng với lãi suất vay ngân hàng quá cao và giá thức ăn liên tục tăng nên nhiều người nuôi cá ở Đồng Tháp nói riêng và ĐBSCL nói chung đang rơi vào tình trạng cực kỳ khó khăn.

Cá basa cuốn

Một DN tại Đồng Tháp dự báo sắp tới vẫn tiếp tục xảy ra hiện tượng thiếu cá tra nguyên liệu cho chế biến XK. Hiện nay, lượng cá nuôi của người dân cũng như của DN không có nhiều. Lượng cá trong ao của dân ước chỉ còn chưa tới 20% lượng cá DN cần để chế biến XK trong năm, trong khi DN hiện mới tự nuôi được khoảng 50% sản lượng cá tra nguyên liệu cần cho nhà máy chế biến. 

Những khó khăn mà các DN XK cá tra đang gặp phải là: Thiếu nguyên liệu chế biến, chi phí sản xuất tăng cao, khó tiếp cận nguồn vốn vay lãi suất thấp. Bên cạnh đó, có hiện tượng một số DN trong nước cạnh tranh không lành mạnh, tự hạ giá XK để giành hợp đồng, gây thêm nhiều khó khăn cho hoạt động XK cá tra nói chung.

Sự việc Công ty Cổ phần Thuỷ sản Bình An gặp khó khăn trong thanh toán nợ nần đang tác động mạnh đến tâm lý người nuôi cá tại các tỉnh ĐBSCL. Dư luận lo ngại nhiều DN khác trong ngành cá tra cũng đang có “vấn đề” về công nợ. Tuy nhiên, theo ông Dương Ngọc Minh, Phó Chủ tịch VASEP, Chủ tịch Uỷ ban Cá nước ngọt VASEP, vấn đề khó khăn mà Bình An hoặc một số DN ngành cá tra đang gặp phải chỉ là nhất thời, thường rơi vào DN nhỏ. Ngành cá tra hiện vẫn có những DN đầu đàn, lành mạnh về tài chính và đang hoạt động hiệu quả. Trong thời gian tới, nếu thị trường được tháo gỡ thì hoạt động của ngành chắc chắn sẽ tốt hơn.

XK cá tra trong tháng 2 và 2 tháng đầu năm nay đến hầu hết các thị trường vẫn giữ được sự tăng trưởng. Cụ thể, 2 tháng đầu năm nay, giá trị XK cá tra sang Mỹ đạt 46,6 triệu USD tăng 50,4%, Mêhicô đạt 27,6 triệu USD tăng 62,5% và Braxin đạt 12,5 triệu USD tăng 35,9% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đáng chú ý là trong tháng 2, giá trị NK cá tra từ Việt Nam của khối EU đạt 37,3 triệu USD tăng 32,8% so với cùng kỳ năm ngoái, riêng thị trường Tây Ban Nha có giá trị NK lên tới 8,6 triệu USD tăng 118,4% so với cùng kỳ năm ngoái – mức tăng “kỷ lục” kể từ năm 2010. Điều này đã dẫn đến mức tăng trưởng NK cá tra của Tây Ban Nha từ Việt Nam đạt 7,3% từ đầu năm đến cuối tháng 2,  với giá trị 14,65 triệu USD. Tuy nhiên, theo dự báo của một số DN, thị trường cá tra tại EU vẫn chưa có khả năng phục hồi như mong muốn. Hai tháng đầu năm, giá trị XK cá tra sang EU đạt 68,9 triệu USD, giảm 10,9% so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm 26,1% tỷ trọng XK cá tra của Việt Nam.

Tuy sản xuất cá tra trong nước những tháng đầu năm gặp không ít khó khăn nhưng dự báo cả năm XK cá tra vẫn tăng trưởng ổn định với mức tăng bằng với năm 2011. Mặc dù thị trường EU có dấu hiệu thu hẹp đối với mặt hàng cá tra Việt Nam nhưng nhiều thị trường khác như Hoa Kỳ, Canađa, Trung Đông, Châu Phi... vẫn đang được mở rộng.