Những thách thức về môi trường đang làm gia tăng những ảnh hưởng tiêu cực của chế độ ăn dựa vào thực vật trong nuôi trồng thủy sản

Chế độ ăn trong nuôi trồng thủy sản đang ngày càng phụ thuộc vào nguồn gốc thực vật. Ngoài ra, ngành này đang phải đối mặt với những thay đổi tiêu cực của môi trường. Những phát hiện gần đây trong cá hồi cho thấy sự kết hợp hai thách thức trên tạo ra những vấn đề thu hút nhiều sự quan tâm.

cá hồi vân

Peyman Mosberian Tanha, khoa khoa học chăn nuôi và thủy sản thuộc Đại học Khoa học đời sống NaUy gần đây đã bảo vệ luận án tiến sỹ về đề tài: “Hiệu ứng tương tác của những thách thức từ chế độ ăn uống và môi trường lên chức năng tiêu hóa và cân bằng nội môi đường ruột ở cá hồi vân”

Trong luận án của mình, Mosberian Tanha đã khám phá ra những hiểu biết mới về cách thức tương tác giữa chế độ ăn uống và môi trường có thể ảnh hưởng đến sức khỏe đường ruột và chức năng tiêu hóa của cá, gây ra sự mất cân bằng và làm giảm khả năng kháng bệnh của cá.

Sự kết hợp giữa chế độ ăn uống và môi trường không tối ưu

Từ năm 1980, ngành nuôi trồng thủy sản đã trải qua một hời kỳ có tỷ lệ tăng trưởng trung bình hàng năm lên tới 8,8%.

Theo truyền thống, bột cá và dầu cá là nguồn thức ăn chính. Tuy nhiên do sự phát triển nóng của ngành này, những thành phần này trong thức ăn nuôi trồng thủy sản đang trở nên hạn chế. Nuôi trồng thủy sản với nguồn thức ăn chỉ dựa vào bột cá và dầu cá là không bền vững. Vì vậy, một sự chuyển hướng tới một chế độ ăn dựa nhiều hơn vào thức vật đã từng bước được hiện thực hóa.

Việc đưa các thành phần thực vật vào thức ăn cho thủy sản có chứa các yếu tố kháng dinh dưỡng ảnh hưởng tới sự phát triển, hấp thụ dinh dưỡng của cá đang là một thách thức gây tranh cãi rộng rãi. Song song với đó, sự nóng lên toàn cầu cũng là một thách thức vô cùng lớn.

Trong luận án tiến sỹ của mình, Mosberian Tanha đã kết hợp hai thách thức về sự thay đổi chế độ ăn và sự biến đổi môi trường trong hệ thống nuôi cá hồi nước ngọt để nghiên cứu những tác động lên hiệu suất và sức khỏe của cá.

“Xét một cách riêng lẻ, thách thức từ chế độ ăn dựa vào thực vật và một môi trường chưa tối ưu có thể không phải là một vấn đề. Tuy nhiên, kết hợp lại, tôi nhận thấy rằng những thay đổi về môi trường liên quan đến sự thay đổi các thông số của chất lượng nước có thể trực tiếp hoặc gián tiếp tác động đến sức khỏe và hiệu quả tăng trưởng của cá,” Peyman Mosberian Tanha cho biết.

Làm suy yếu “tuyến phòng thủ đầu tiên” và suy giảm chức năng tiêu hóa

Nghiên cứu của Mosberian Tanha hướng tới tìm hiểu xem làm thế nào chế độ ăn uống và các yếu tố môi trường tương tác với niêm mạc đường tiêu hóa và làm thế nào các tương tác này có thể gây hại cho niêm mạc ruột.

“Niêm mạc phát triển một chức năng bảo vệ, giúp ngăn chặn sự xâm nhập cả các vi sinh vật và các chất gây hại. Chức năng này có một vai trò vô cùng quan trong trong việc duy trì sự cân bằng nội mô đường ruột. Bất kỳ thách thức đối nào với hàng rào niêm mạc vượt quá sức chịu đựng của nó đều ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng và sự toàn vẹn của tuyến phòng thủ đầu tiên, kết quả là sự xáo trộn sự ổn định đường ruột,” Mosberian Tanha cho biết.

Mosberian Tanha khám phá ra rằng, một chế độ ăn uống dựa vào thực vật làm giảm khả năng tiêu hóa chất béo và tinh bột. Khi cá sống trong một môi trường không tối ưu, khả năng tiêu hóa chất béo và tinh bột còn suy giảm hơn nữa.

Ông cũng phát hiện ra rằng chế độ ăn dựa vào thực vật cũng tăng nguy cơ dẫn tới viêm ruột sau của cá, nhưng mức độ viêm ruột không tăng thêm ở một môi trường chưa tối ưu. Cá được tiếp xúc với những thách thức môi trường như nhau, nhưng được cho ăn một chế độ ăn tối ưu hơn, thì sẽ không cho thấy bất cứ ảnh hưởng xấu nào đến khả năng tiêu hóa chất dinh dưỡng và sức khỏe đường ruột.

“Điều nảy chứng tỏ rằng có một mối liên hệ giữa chế độ ăn uống và khả năng để cá tiêu hóa nó dưới những thách thức của môi trường,” Mosberian Tanha nói.

Chế độ ăn uống tối ưu để giảm Stress

Nghiên cứu của Mosberian Tanha được thực hiện trong sự hợp tác với Đại học Wageningen, Hà Lan. Ông đã đoán trước sự cần thiết cần phải có một sự hiểu biết sâu sắc hơn nữa về vấn đề này.

“Các loài cá khách nhau sẽ có những phản ứng khác nhau với các thách thức. Do đó, điều quan trọng là cần nghiên cứu để đạt được nhiều hơn nữa những kiến thức về chức năng bảo vệ và sự toàn vẹn của niêm mạc trong các loài cá khác nhau; và sự tác động lẫn nhau giữa chế độ ăn và cách thách thức môi trường có thể ảnh hưởng như thế nào đến tính toàn vẹn của màng niêm mạc và sự cân bằng nội môi đường ruột,” Mosberian Tanha cho biết.

Những phát hiện của Mosberian Tanha có ý nghĩa lớn trong việc cản thiện hiệu suất và sức khỏe của cá trong một môi trường chưa tối ưu bằng cách tinh chỉnh chế độ ăn uống tối ưu để đối phó với những thách thức từ cả hai yếu tố này.

The fish site
Đăng ngày 11/02/2017
Hồng Cẩm (Lược dịch)
Kỹ thuật

Tổng quan về công nghệ MBBR trong nuôi trồng thủy sản

MBBR là Moving Bed Biofilm Reactor, hứa hẹn là công nghệ xử lý nước thải ưu việt trong nuôi trồng thủy sản.

công nghệ MBBR
• 18:17 25/09/2021

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP không chỉ loại bỏ hiệu quả nồng độ Ammonium mà còn xử lý đến 90% chất hữu cơ.

Chế biến cá tra
• 07:00 22/04/2020

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản bằng cảm biến nano

Sử dụng được cả trên bờ, dưới nước để quan trắc chất lượng nước, hệ thống cảm biến nano do Viện Công nghệ nano (INT) thuộc Đại học Quốc gia TPHCM nghiên cứu giúp người nuôi trồng thủy sản yên tâm khi chất lượng nước nuôi được cảnh báo tự động kịp thời khi có sự cố.

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản
• 14:35 05/02/2020

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ

Quản lý môi trường ao nuôi tôm nước lợ là khâu quan trọng, đòi hỏi người nuôi có sự hiểu biết cần thiết về mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và biến động của chúng.Từ đó, có biện pháp điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ thiệt hại, góp phần vào thành công của vụ nuôi.

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ
• 08:46 30/10/2019

Phương pháp gây màu nước tự nhiên bền vững trong nuôi trồng thủy hải sản

Hiện nay, nhiều hộ nuôi vẫn dựa vào hóa chất để xử lý, dẫn đến rủi ro về môi trường và sức khỏe vật nuôi. Hiện nay, xu hướng gây màu nước bằng nguyên liệu tự nhiên đang được khuyến khích, vừa đảm bảo hiệu quả, vừa hướng tới phát triển bền vững.

màu nước ao nuôi
• 00:00 26/02/2026

Lộ trình sử dụng thức ăn hiệu quả cho tôm

Hình dạng thức ăn tưởng chừng đơn giản nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bắt mồi, tiêu hóa và tốc độ tăng trưởng của tôm. Việc lựa chọn đúng dạng thức ăn cho từng giai đoạn không chỉ giúp tối ưu hiệu quả dinh dưỡng mà còn góp phần duy trì môi trường ao nuôi ổn định.

cho tôm ăn
• 00:00 25/02/2026

Vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp: Khác nhau ở đâu và vì sao không nên dùng lẫn?

Vôi là vật tư quen thuộc trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nhưng việc nhầm lẫn giữa vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp vẫn diễn ra phổ biến. Sử dụng sai loại không chỉ làm giảm hiệu quả cải tạo môi trường mà còn tiềm ẩn rủi ro cho cây trồng, vật nuôi.

vôi nuôi tôm
• 00:00 23/02/2026

Ứng dụng chế phẩm sinh học trong phòng ngừa bệnh thủy sản

Một trong những giải pháp được đánh giá cao hiện nay là ứng dụng chế phẩm sinh học trong phòng ngừa bệnh cho tôm, cá. Đây không chỉ là hướng đi thay thế hóa chất truyền thống mà còn mở ra triển vọng phát triển bền vững cho ngành thủy sản Việt Nam.

chế phẩm sinh học thủy sản
• 00:00 21/02/2026

Tại sao ao nuôi nên dùng đèn UV thay vì thuốc tím hoặc Chlorine?

Xử lý nước là bước bắt buộc trong nuôi tôm. Từ trước đến nay, Chlorine và thuốc tím (KMnO₄) là lựa chọn phổ biến vì giá rẻ và tác dụng nhanh. Tuy nhiên, khi mật độ nuôi ngày càng cao và yêu cầu an toàn sinh học khắt khe hơn, việc phụ thuộc vào hóa chất đang bộc lộ nhiều rủi ro.

ao nuôi
• 03:51 27/02/2026

Chính thức mở cổng đăng ký trước Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 kết nối toàn bộ ngành thủy sản

Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang đứng trước những cơ hội mới về thị trường, công nghệ và phát triển bền vững, nhu cầu tìm kiếm giải pháp toàn diện, từ con giống, dinh dưỡng, công nghệ nuôi, chế biến đến xuất khẩu,trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nhằm tạo ra một nền tảng kết nối chiến lược cho cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và người nuôi, VietShrimp Asia 2026 lần đầu tiên tổ chức cùng Aquaculture Vietnam 2026 tạo nên kỳ triển lãm với quy mô mở rộng, toàn diện, quốc tế hơn bao giờ hết.

Vietshrimp
• 03:51 27/02/2026

Ngành nuôi tôm Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Trong nhiều năm, nuôi tôm được xem là một trong những ngành nông nghiệp có tốc độ tăng trưởng nhanh và đóng góp lớn cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, bối cảnh khí hậu hiện nay đang đặt ngành này trước một thực tế khác: rủi ro không còn mang tính mùa vụ, mà đang chuyển thành rủi ro cấu trúc.

tôm
• 03:51 27/02/2026

Sai lầm thường gặp khi phơi đáy ao

Trong nuôi trồng thủy sản, công đoạn phơi đáy ao sau mỗi vụ nuôi được xem là bước làm mới môi trường, giúp loại bỏ mầm bệnh và tạo nền tảng cho vụ nuôi tiếp theo. Tuy nhiên, nhiều hộ nuôi vẫn mắc phải những sai lầm cơ bản, khiến hiệu quả xử lý giảm sút, thậm chí gây thiệt hại lớn.

đáy ao nuôi
• 03:51 27/02/2026

Vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp: Khác nhau ở đâu và vì sao không nên dùng lẫn?

Vôi là vật tư quen thuộc trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nhưng việc nhầm lẫn giữa vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp vẫn diễn ra phổ biến. Sử dụng sai loại không chỉ làm giảm hiệu quả cải tạo môi trường mà còn tiềm ẩn rủi ro cho cây trồng, vật nuôi.

vôi nuôi tôm
• 03:51 27/02/2026
Some text some message..