Sự thật về hàu: ‘Cỗ máy lọc nước’ siêu việt nhưng cũng là ‘nam châm’ hút chất độc

Hàu từ lâu đã là một trong những “kỹ sư hệ sinh thái” mạnh mẽ nhất đại dương, có thể lọc hàng chục lít nước mỗi ngày và góp phần cứu cả vùng biển ô nhiễm. Nhưng chính khả năng lọc thần kỳ ấy cũng biến chúng thành vật tích tụ độc tố bậc nhất, mang theo rủi ro lớn nếu ăn sống.

Hàu
Hàu là các máy lọc nước “độc nhất vô nhị” ở đại dương

 “Cỗ máy lọc nước” mạnh nhất đại dương

Hàu là một sinh vật phi thường. Bằng cách chụm lại với nhau, chúng tạo ra các rạn san hô phức tạp, cung cấp nơi trú ẩn cho vô số loài sinh vật biển khác. Nhưng vai trò quan trọng nhất của chúng lại nằm ở khả năng lọc nước.

Một con hàu trưởng thành có thể lọc tới 189 lít nước mỗi ngày. Chúng ăn bằng cách hút nước vào, lọc lấy các hạt dinh dưỡng như tảo và trầm tích, sau đó thải ra nước sạch hơn. Quá trình này giúp loại bỏ lượng nitơ dư thừa (từ phân bón, nước thải) ra khỏi môi trường nước, ngăn chặn hiện tượng "tảo nở hoa" gây thiếu oxy và làm chết các sinh vật khác.

Giá trị của chúng lớn đến mức, tại Maryland (Mỹ), các rạn hàu được phục hồi có thể lọc toàn bộ một con lạch chỉ trong vòng chưa đầy 10 ngày. Dịch vụ sinh thái này được định giá tương đương với việc loại bỏ 20.000 bao phân bón khỏi môi trường mỗi năm.

Mặt trái của “siêu năng lực”: Khi hàu trở thành ‘nam châm’ hút độc tố

Tuy nhiên, chính cơ chế lọc nước hiệu quả này lại biến hàu thành một "bộ lọc sống" tích tụ các chất ô nhiễm. Mọi thứ có trong nước đều có thể bị giữ lại trong các mô của chúng. Điều này bao gồm:

- Các loại vi khuẩn nguy hiểm như Vibrio (phát triển mạnh trong nước ấm) dễ dàng được hàu lọc và tích tụ lại.

- Các chất độc hại từ hoạt động công nghiệp như chì, thủy ngân, cadmium...

- Hàu có thể ăn phải các loại tảo độc trong những đợt "thủy triều đỏ".

- Các vi nhựa siêu nhỏ trôi nổi trong đại dương.

Điều này giải thích vì sao những vùng biển ô nhiễm hoặc nhiệt độ cao thường đi kèm nguy cơ cao, vì một con hàu trông tươi ngon và có mùi bình thường vẫn có thể chứa đầy vi khuẩn và độc tố. Nói cách khác, khi ăn một con hàu sống, bạn có thể đang nếm trải những chất ô nhiễm của chính vùng biển nơi nó được thu hoạch.

HàuMột con hàu trông tươi ngon và có mùi bình thường vẫn có thể chứa đầy vi khuẩn và độc tố

Ăn hàu sống: Rủi ro và cách phòng tránh

Hàu sống là món khoái khẩu của nhiều người, nhưng đây cũng là cách dễ làm cơ thể nhiễm khuẩn nhất. Ăn hàu sống, đặc biệt là hàu từ những vùng nước không được kiểm soát, tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc thực phẩm do vi khuẩn Vibrio. Các triệu chứng có thể xuất hiện chỉ sau vài giờ, bao gồm tiêu chảy, nôn mửa, đau bụng và sốt. Những người có hệ miễn dịch yếu, phụ nữ mang thai, người già và trẻ nhỏ tuyệt đối không nên ăn hàu sống.

Vi khuẩn và độc tố không bị tiêu diệt bởi chanh, rượu hay bất cứ gia vị nào. Để giảm rủi ro, hàu phải được lấy từ vùng nước sạch, bảo quản đúng nhiệt độ, và ưu tiên chế biến chín – đặc biệt với người có sức đề kháng yếu hoặc bệnh nền. Một con hàu mở hé mà không tự khép lại khi chạm tay nghĩa là nó đã chết và không còn an toàn. 

Chỉ cần hiểu đúng và xử lý đúng cách, món ăn này vẫn có thể được thưởng thức mà không lo nguy hiểm. Cách duy nhất để đảm bảo an toàn tuyệt đối là nấu chín. Nhiệt độ cao sẽ tiêu diệt vi khuẩn và làm giảm thiểu rủi ro. Nếu bạn vẫn muốn thưởng thức hàu sống, hãy chắc chắn rằng chúng đến từ những vùng nuôi được kiểm soát chất lượng nước nghiêm ngặt, có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.

Đăng ngày 26/11/2025
Hồng Hà @hong-ha
Lạ

Làm giàu từ nuôi ốc nhồi thương phẩm

Tận dụng khuôn viên lò gạch thủ công đã đóng cửa, ông Cao Tất Thái (thôn Quý Tân, xã Ia Trok, huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai) xây dựng bể nuôi ốc nhồi thương phẩm. Mô hình bước đầu đem lại hiệu quả.

Nuôi ốc nhồi thương phẩm.
• 09:48 14/06/2021

Nuôi hàu trên dòng Nhật Lệ

Đoạn sông Nhật Lệ chảy qua thị trấn Quán Hàu, xã Lương Ninh và Võ Ninh (Quảng Ninh) có chiều dài khoảng 3km, được ví như một mỏ hàu khổng lồ trời cho. Hàu có ở nhiều nơi, nhưng có lẽ không đâu ngon bằng con hàu sống ở đoạn sông Nhật Lệ này. Thế nhưng, thứ đặc sản quý này đang ngày càng bị cạn kiệt bởi khai thác quá mức, cho đến khi một số hộ nông dân nơi đây nghĩ ra cách nuôi chúng.

Hàu nuôi.
• 08:26 08/06/2021

Khai thác nghêu ổn định sau đợt nắng nóng

Sau đợt nắng nóng kéo dài hơn 1 tháng từ đầu tháng 3 đến trung tuần tháng 04/2021 đã gây thiệt hại hơn 70 tấn nghêu, trị giá hơn 1 tỷ đồng tại Hợp tác xã (HTX) thủy sản Rạng Đông, xã Thới Thuận, huyện Bình Đại. Nhờ công tác chăm sóc, bảo vệ, quản lý và khắc phục tốt thiệt hại, không lâu sau đó, HTX đã bắt đầu tổ chức khai thác ổn định trở lại.

Nghêu.
• 10:45 07/06/2021

Nuôi ngao vùng bãi triều: Phát triển nghề nuôi ngao theo hướng bền vững

Thiên nhiên ưu đãi vùng ven biển Kim Sơn bằng việc mỗi năm ban cho vùng đất này hàng trăm ha đất lấn biển, lượng phù sa màu mỡ bồi đắp tạo thành những cồn bãi nuôi ngao lý tưởng.

Nuôi ngao.
• 09:45 26/04/2021

Cá bàng chài vệt xanh - Kẻ duy nhất dám chui vào miệng sát thủ

Trong đại dương đầy rẫy hiểm nguy, việc tự nộp mình vào miệng kẻ săn mồi là điều không tưởng. Tuy nhiên cá bàng chài vệt xanh sở hữu đặc quyền hiếm thấy khiến những sát thủ đại dương gạt bỏ bản năng săn mồi để đổi lấy dịch vụ vệ sinh đặc biệt.

Cá bàng chài vệt xanh
• 12:34 09/12/2025

Bọt biển đàn hạc: Một cư dân độc lạ dưới biển sâu

Ở càng sâu dưới đáy biển, đại dương càng giấu kín những điều vượt ngoài trí tưởng tượng, khơi dậy trong con người khao khát khám phá.

Bọt biển đàn hạc
• 09:00 27/11/2025

Sự thật về hàu: ‘Cỗ máy lọc nước’ siêu việt nhưng cũng là ‘nam châm’ hút chất độc

Hàu từ lâu đã là một trong những “kỹ sư hệ sinh thái” mạnh mẽ nhất đại dương, có thể lọc hàng chục lít nước mỗi ngày và góp phần cứu cả vùng biển ô nhiễm. Nhưng chính khả năng lọc thần kỳ ấy cũng biến chúng thành vật tích tụ độc tố bậc nhất, mang theo rủi ro lớn nếu ăn sống.

Hàu
• 09:00 26/11/2025

Bí ẩn cá đổi giới tính không phải là một sự ngẫu nhiên

Dưới đại dương, quyền lực có thể thay đổi cơ thể. Bí ẩn cá đổi giới tính không phải là một sự ngẫu nhiên, mà là một cuộc chạy đua sinh tồn tàn khốc. Đó là nơi một con cá cái có thể biến thành đực để thống trị hậu cung, hoặc một con đực phải biến thành cái để duy trì nòi giống.

Nemo
• 09:00 24/11/2025

Thủy sản Việt Nam lọt top 5 nhà cung cấp lớn nhất cho Thụy Sỹ

Việt Nam vừa chính thức trở thành nhà cung cấp thủy sản lớn thứ tư về lượng và thứ năm về giá trị cho Thụy Sỹ, một trong những thị trường cao cấp và khắt khe nhất thế giới.

Chế biến tôm
• 11:18 16/01/2026

Bí quyết tập ăn từ nhỏ cho tôm

Thách thức lớn nhất đối với người nuôi tôm thẻ chân trắng hiện nay là tình trạng tôm thương phẩm thường chậm lớn, tiêu hóa kém khi phải ăn các loại thức ăn công nghiệp có hàm lượng đạm thực vật cao.

Tôm thẻ
• 11:18 16/01/2026

Những điểm nhấn nổi bật của ngành thủy sản Việt Nam trong năm 2025

Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn đáng nhớ: kim ngạch xuất khẩu lập kỷ lục mới bất chấp biến động toàn cầu, cùng hàng loạt thay đổi chính sách quan trọng. Dưới đây là 10 sự kiện tâm điểm đã định hình bức tranh toàn ngành thủy sản Việt Nam trong năm qua.

Thủy sản Việt Nam
• 11:18 16/01/2026

Biện pháp phòng và trị một số bệnh thường gặp trên cá rô phi

Cá rô phi là đối tượng nuôi chủ lực mang lại thu nhập ổn định cho nông dân. Tuy nhiên, việc nuôi thâm canh mật độ cao và ô nhiễm nguồn nước đang khiến dịch bệnh bùng phát mạnh. Nắm vững kiến thức về các bệnh thường gặp là yêu cầu bắt buộc đối với người nuôi chuyên nghiệp.

Cá rô phi
• 11:18 16/01/2026

Tôm nhân tạo (Lab-grown Shrimp): Triển vọng và rào cản chi phí?

Trong bối cảnh nguồn lợi tự nhiên suy giảm và áp lực môi trường gia tăng, tôm nuôi cấy tế bào (lab-grown shrimp) đang nổi lên như một giải pháp đột phá, trở thành một lựa chọn thay thế ngày càng phổ biến để sản xuất thực phẩm tốt hơn cho hành tinh.

Tôm
• 11:18 16/01/2026
Some text some message..