Tảo lam sợi và tảo lam hạt: Nhận diện và quản lý hai dạng tảo nguy hiểm

Sự xuất hiện của tảo lam luôn là một tín hiệu cảnh báo trong ao nuôi tôm, chúng tiết ra chất độc gây hại cho môi trường nước cũng như sự phát triển của tôm... Tuy nhiên, không phải tất cả tảo lam đều giống nhau. Việc không phân biệt được hai dạng chính là dạng sợi và dạng hạt thường dẫn đến các biện pháp xử lý sai lầm, có thể gây thiệt hại còn nặng nề hơn.

Tảo lam xuất hiện trong nước ao tôm
Tảo lam xuất hiện trong nước ao tôm. Ảnh: Biogency

Nhận diện tảo lam dạng sợi

Tảo lam dạng sợi, với các chi phổ biến như Oscillatoria hay Anabaena, thường được nhận biết qua các dấu hiệu cảm quan rất đặc trưng. Người nuôi có thể thấy các lớp váng nổi trên mặt nước, kết lại thành từng mảng lớn. Khi dùng vợt vớt lên, các mảng này không bị tan ra mà có thể kéo lên thành những sợi dài và dai.

Cơ chế gây hại chính của tảo sợi đến từ các tác động vật lý trực tiếp lên con tôm. Các sợi tảo dài và dai này có thể quấn vào chân và thân tôm, gây cản trở và khó khăn khi chúng di chuyển hoặc tìm kiếm thức ăn. Nguy hiểm hơn, chúng có thể bám vào mang, gây tắc nghẽn và làm giảm nghiêm trọng khả năng hô hấp của tôm.

Tảo lam dạng sợiTảo lam dạng sợi. Hình: Biogency

Nhận diện tảo lam dạng hạt

Tảo lam dạng hạt, với chi điển hình là Microcystis, lại có những biểu hiện hoàn toàn khác. Nước ao sẽ có màu xanh đậm đặc như sơn hoặc xanh như nước rau má. Khác với tảo sợi, khi vớt nước lên kiểm tra, người nuôi sẽ không thấy các sợi tảo mà chỉ thấy nước có màu xanh đặc, khi đổ vào lòng bàn tay sẽ tan ra.

Cơ chế gây hại của tảo hạt phức tạp và nguy hiểm hơn, chủ yếu đến từ các tác động hóa học và sinh học. Chúng cạnh tranh oxy cực kỳ khốc liệt vào ban đêm và đặc biệt nguy hiểm là khả năng tiết ra độc tố (microcystin) gây hại trực tiếp đến gan tụy của tôm. Ngoài ra, tảo hạt có vòng đời ngắn, rất dễ gây ra hiện tượng sụp tảo đột ngột, có thể làm tôm chết hàng loạt chỉ sau một đêm.

Tảo lam dạng hạtTảo lam dạng hạt. Ảnh: Biogency

Phác đồ xử lý tương ứng

Việc lựa chọn phương pháp xử lý phải dựa trên việc nhận diện đúng dạng tảo. Đối với tảo sợi, người nuôi có thể kết hợp các biện pháp cơ học như dùng vợt hoặc hệ thống hút để vớt bỏ các mảng váng nổi trên bề mặt. Sau đó, có thể sử dụng các sản phẩm sinh học chứa enzyme để giúp phân cắt các sợi tảo.

Đối với tảo hạt, cần phải hết sức cẩn trọng. Tuyệt đối không nên sử dụng các hóa chất diệt tảo mạnh một cách đột ngột. Việc này sẽ khiến các tế bào tảo vỡ ra, giải phóng đồng loạt một lượng lớn độc tố vào nước, có thể gây chết tôm còn nhanh hơn. Thay vào đó, phải ưu tiên các giải pháp sinh học như sử dụng men vi sinh (probiotics) liều cao để cạnh tranh dinh dưỡng và làm giảm mật độ tảo một cách từ từ.

Nhận diện đúng, hành động chính xác

Việc nhận diện đúng dạng tảo lam là bước đầu tiên và quan trọng nhất để lựa chọn phương pháp xử lý chính xác. Mỗi dạng tảo có một cơ chế gây hại riêng, đòi hỏi một chiến lược đối phó khác nhau.

Hiểu rõ sự khác biệt này sẽ giúp người nuôi tránh được những sai lầm trong xử lý. Qua đó, có thể quản lý ao nuôi một cách hiệu quả, bảo vệ đàn tôm và hướng tới một vụ mùa thành công.

Đăng ngày 20/08/2025
Yen @yen
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

Cẩn thận bẫy lợi nhuận khi nuôi tôm về size lớn

Người nuôi tôm thường có tâm lý rằng tôm càng to thì sẽ càng được giá tuy nhiên thực tế lại không dễ dàng như vậy khi ép tôm phát triển khiến chi phí tăng cao nhưng độ lớn của tôm lại chậm đi đáng kể và cuối cùng là đẩy người nuôi vào những rủi ro không đáng có.

Tôm sú
• 10:44 05/01/2026

Vai trò của protein sốc nhiệt trong cơ chế thích nghi nhiệt độ của tôm nuôi

Mùa nắng nóng không chỉ làm gia tăng khí độc hay thiếu hụt oxy, mà còn tấn công trực tiếp vào từng mô cơ của con tôm. Trong cuộc chiến sinh tồn này, sự sống sót của tôm không chỉ dựa vào máy quạt nước, mà còn nhờ vào một hệ thống phòng thủ tự nhiên bên trong cơ thể.

Ao tôm
• 07:48 05/01/2026

Vì sao tôm sau thu hoạch bị đen đầu rất nhanh?

Trong chuỗi giá trị thủy sản, hiện tượng đen đầu (Melanosis) trên tôm sau thu hoạch là một trong những nguyên nhân hàng đầu làm giảm giá trị kinh tế.

Tôm thẻ
• 11:29 02/01/2026

Kỹ thuật nuôi thương phẩm hải sâm cát trong ao

Trong những năm gần đây, hải sâm cát được xem là một trong những đối tượng nuôi mới có giá trị kinh tế cao, góp phần đa dạng hóa đối tượng nuôi thủy sản và cải thiện môi trường ao nuôi ven biển.

Hải sâm cát
• 13:52 30/12/2025

Kiểm soát Ethoxyquin trong thức ăn tôm để đáp ứng tiêu chuẩn nhập khẩu Nhật

Việc kiểm soát hoạt chất Ethoxyquin hiện là yêu cầu bắt buộc và khắt khe nhất đối với tôm Việt Nam khi xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản.

Tôm
• 01:51 09/01/2026

Tại sao cá lóc hay ăn thịt lẫn nhau? Kỹ thuật lọc cỡ để không bị hao hụt số lượng

Tập tính ăn thịt đồng loại ở cá lóc là nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con trong nuôi thâm canh. Hiểu rõ bản năng săn mồi và áp dụng kỹ thuật lọc cỡ đúng thời điểm là chìa khóa giúp người nuôi bảo vệ lợi nhuận trong bối cảnh giá thức ăn tăng cao.

Cá lóc
• 01:51 09/01/2026

Xâm nhập mặn 2026: Mưa trái mùa nhưng mặn vẫn lấn sâu

Khác với quy luật hạn hán khốc liệt của những năm El Niño, đầu năm 2026, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long lại vướng phải thách thức nghịch lý La Niña: Nước thượng nguồn đổ về nhiều, mưa trái mùa nhưng mặn vẫn lấn sâu vào nội đồng do triều cường cực đoan.

Tôm
• 01:51 09/01/2026

Nuôi sạch để tôm khỏe, tôm chuẩn để ăn ngon

Không dừng lại ở khái niệm ngon hay bổ, giá trị của con tôm hiện đại đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ. Đó là hành trình tìm kiếm sự an tâm, nơi việc lựa chọn thực phẩm không chỉ để nạp năng lượng mà là khởi đầu cho một chuỗi cảm xúc tích cực.

Tôm ngon
• 01:51 09/01/2026

Loài cá mập có đôi môi “cỡ đại” đáng sợ như thế nào?

Không một ai tưởng tượng được rằng thủ phạm của những “vết thương bí ẩn” bắt gặp ở ít nhất 48 loài cá mập, cá voi, cá heo lại là một loài cá mập bé nhỏ nhưng sở hữu kỹ năng xử lý con mồi cực kinh khủng.

Cá mập
• 01:51 09/01/2026
Some text some message..