Giữa tháng 9, phóng viên báo Dân Việt có dịp về các xã ven biển của huyện Kim Sơn (tỉnh Ninh Bình). Qua lời giới thiệu của một vị cán bộ xã, chúng tôi tìm đến mô hình ươm hàu giống của gia đình anh Vũ Văn Tâm. Đây là mô hình nuôi thủy sản yêu cầu vốn đầu tư và trình độ khoa học, công nghệ cao đang cho lợi nhuận hàng tỷ đồng mỗi năm.

Vừa gặp, anh Tâm vui vẻ nói không giấu giếm: "Vụ hàu giống này tôi phải thu về trên 1 tỷ. Mới hôm qua tôi đã xuất bán được 5000 chùm hàu giống, còn khoảng 5000 chùm nữa đang dưỡng nuôi dưới ao vèo, khoảng 2 hôm nữa nguời ta mới bắt tiếp".

Nuôi hàu giống - gian nan con đường mới

Bên chén trà nóng, anh Tâm chia sẻ, sinh ra và lớn lên ở mảnh đất trù phú ven biển của huyện Kim Sơn (tỉnh Ninh Bình), nơi đây có nhiều điều kiện phát triển nghề nuôi trồng thủy hải sản. Khác với các bạn trẻ đồng trang lứa chọn thành phố xa hoa để khởi nghiệp, chàng nông dân 8x lại quyết định lập nghiệp tại quê nhà. Sau khi thấy nuôi tôm thì quá rủi ro, nuôi cá thì không ăn thua, anh Tâm quyết định khởi nghiệp với con ngao.

Anh đi vay mượn tiền mua bãi, mua ngao giống về nuôi thả trên diện tích hàng chục ha. Con ngao bé nhỏ nằm ngoài biển khơi rộng lớn, luôn chứa đựng nhiều rủi ro. Sau nhiều năm nuôi ngao anh cũng nếm trải đủ cảm xúc của thành công và thất bại. "Mấy năm đầu nuôi thả ngao thì vụ nào trúng vụ đó mỗi năm trừ hết chi phí đi cũng kiếm được hơn nửa tỷ đồng. Nhưng càng về sau, môi trường nước biển kém, dịch bệnh nhiều khiến ngao chết hàng loạt, gắng gượng cố 2 năm thì tôi đành bỏ cuộc chơi...", anh Tâm kể.

Bao nhiêu vốn liếng tích góp từ trước đều đội nón ra đi hết, công sức bao năm nuôi ngao vất vả nhưng cuối cùng chỉ còn lại con số 0 tròn vo. "Lúc đó tôi chán nản, tuyệt vọng vô cùng" - anh Tâm ngậm ngùi nhớ lại. Nuôi ngao liên tục thua lỗ đã làm anh bừng tỉnh, không dấn sâu vào con ngao nữa, thôi thúc anh Tâm tìm đến các con nuôi khác để phát triển kinh tế.

Nhận thấy ở địa phương có nhiều điều kiện tự nhiên thuận lợi cho nghề nuôi hàu giống. Đặc biệt có một số hộ đi trước đang rất thành công với mô hình nuôi hàu giống này. Sau khi tìm hiểu, thấy mô hình nuôi hàu giống khả thi nên anh Tâm về bàn bạc với vợ con, quyết tâm đầu tư nuôi hàu giống để làm giàu.  Với số tiền đi vay mượn được, cùng số tiền huy động trong gia đình, đầu năm 2020, anh bắt tay vào xây trại nuôi hàu sinh sản một cách bài bản nhất.

Nghề ươm hàu đang giúp gia đình anh Vũ Văn Tâm hái ra tiền tỷ mỗi năm.

Uơm hàu giống kiếm tiền tỷ mỗi năm

Trại nuôi hàu sinh sản của anh Tâm được xây dựng trên diện tích hơn 1 ha, với các hạng mục chính như: nhà ươm hàu, nhà nuôi tảo, phòng dưỡng tảo, bể lọc nước... cùng các trang thiết bị máy móc hiện đại khác. Tổng số tiền đầu tư hết hơn 4 tỷ đồng, trại ươm hàu của gia đình anh Tâm được đánh giá là quy mô và hiện đại nhất vùng. Nhờ được đầu tư hiện đại, kỹ thuật ươm hàu giống tốt nên từ khi hoạt động đến nay, vụ nào gia đình anh cũng thắng lớn.

Anh Tâm vui vẻ cho biết: "Từ khi trại nuôi hàu sinh sản đi vào hoạt động, chưa vụ ươm hàu nào tôi bị thất bại. Vụ ít nhất tôi cũng thu về được 300 triệu, vụ nào nhiều thu về trên 1 tỷ đồng. "Ngay vụ đầu tiên tôi làm giá hàu, tôi xuất bán được 8000 chùm, thu về hơn 800 triệu đồng. Còn hai vụ sau đó, do ảnh hưởng của dịch Covid -19 giá hàu giảm sâu, chỉ còn 40 - 60 ngàn đồng/chùm nên 2 vụ đó tôi thu về trên dưới 300 triệu" - anh Tâm tiết lộ.

Theo anh Tâm cho biết, sau khi gỡ bỏ việc hạn chế đi lại do dịch Covid -19, giữa các tỉnh, thành phố, giá hàu giống tăng lên tương đối cao. Cụ thể, đối với hàu bán cho thị trường tỉnh Quảng Ninh là 115.000 đồng/chùm, còn thị trường Nha Trang (Khánh Hòa) là 150.000 đồng/chùm. Đơn từ Khánh Hòa là hàng đặt, số lượng không nhiều như ở Quảng Ninh. Trung bình mỗi vụ ươm hàu giống chỉ kéo dài từ 20 - 30 ngày, tùy theo thời tiết. Sau khi chọn lựa hàu bố mẹ sẽ tiến hành cho đẻ, ấu trùng sẽ nở sau 24h sau đó. 

Trong 6 ngày đầu tiên, hàu giống được cho ăn tảo Nannochloropsis. Đây là loại tảo có kích thước nhỏ phù hợp cho ấu trùng hàu giai đoạn đầu. Thức ăn tiếp theo của hàu giống sẽ được thay thế bằng tảo Chaetoceros. Đây là loại tảo có kích thước lớn và dinh dưỡng cao hơn. Đặc biệt, trong dòng tảo này chứa nhiều carbohdrate giúp ấu trùng bám khỏe hơn.

Cận cảnh nhà nuôi tảo sinh khối của trang trại ươm nuôi hàu giống của nhà anh Tâm. Tảo sinh khối là nguồn thức ăn quan trọng của ấu trùng hàu.

"Hiện tôi đã xuất được 5000 chùm hàu giống, trong đó có 3000 chùm bán vào Nha Trang, số còn lại mới được đưa ra ao vèo, khoảng 2 hôm nữa thương lái sẽ bắt. Sau khi có bể trống, anh Tâm đã cho hàu mẹ đẻ lứa tiếp theo và giờ cũng đang ươm được hơn 1 tuần tuổi. "Lứa ấu trùng này còn đạt hơn vụ trước, vụ tới đây nếu giá bán ổn định như hiện tại thì tôi cũng sẽ thu về trên 1 tỷ" - anh Tâm mặt mừng khẳng định.

Chàng trai 8X này cũng chia sẻ, diện tích nuôi hàu thương phẩm của cả nước là 52.000ha nên nhu cầu về hàu giống là rất lớn. Đặc biệt, thiên nhiên ban tặng cho vùng đất Kim Sơn điều kiện vô cùng thuận lợi cho nghề ươm hàu giống. Chính vì vậy mà con hàu giống làm ra ở đây chất lượng cao, được nhiều người về tận nơi mua giống về thả và khẳng định con hàu giống ở đây có chất lượng tốt nhất Việt Nam. Anh Tâm cũng mong muốn các ban ngành của tỉnh Ninh Bình sớm xây dựng thương hiệu hàu giống Kim Sơn để nâng cao giá trị kinh tế cho bà con nuôi hàu giống.

Hiện mỗi chùm hàu giống có giá 110.000 - 150.000 đồng, tùy theo thị trường khác nhau.

Hiện toàn huyện Kim Sơn (tỉnh Ninh Bình) có trên 500 trại ươm nuôi hàu giống. Đây là mô hình nuôi giống thủy sản đang mang lại hiệu quả kinh tế rất cao và tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động địa phương, với mức thu nhập từ 7 - 10 triệu/tháng.