Tiền Giang: Chính sách phát triển thủy sản thực sự đã đến với ngư dân

Tích cực tháo gỡ khó khăn

Sau khi Nghị định 67 và các thông tư hướng dẫn có hiệu lực thi hành ngày 25/8/2014 thì đến ngày 24/10/2014 UBND tỉnh đã ban hành Quyết định đầu tiên về phê duyệt danh sách tàu cá đủ điều kiện tham gia hưởng chính sách hỗ trợ theo Nghị định 67. Việc tiếp theo là hướng dẫn người dân lập hồ sơ thiết kế kỹ thuật để đóng mới tàu cá, hướng dẫn lập hồ sơ để hưởng chi phí hỗ trợ vận chuyển hàng hóa, hỗ trợ kinh phí mua bảo hiểm.

Tuy nhiên, theo Sở Nông nghiệp và PTNT, lúc đầu việc lập hồ sơ thiết kế gặp khó khăn do các chủ tàu thiếu thông tin về các nhà thiết kế cung cấp máy móc trang thiết bị. Được sự chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và PTNT chủ trì liên hệ với các đơn vị tư vấn thiết kế tàu vỏ gỗ, các nhà cung cấp máy thủy, trang thiết bị và Doanh nghiệp đủ điều kiện đóng tàu vỏ thép tiếp cận, giới thiệu… tạo điều kiện thuận lợi cho các chủ tàu chọn lựa các đơn vị tư vấn cũng như các máy thủy và thiết bị phù hợp. Các công ty tư vấn thiết kế cũng đã nhanh chóng thiết kế kỹ thuật và dự toán cho các chủ tàu cá…

Tiếp đến việc lập, phê duyệt hồ sơ thiết kế tàu cá còn mất nhiều thời gian do các chủ tàu chưa có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với các công ty tư vấn thiết kế. Nhằm tháo gỡ khó khăn, Sở Nông nghiệp và PTNT đã chủ động phối hợp với Trung tâm Đăng kiểm tàu cá mời các công ty tư vấn thiết kế cùng các chủ tàu cá gặp nhau để thỏa thuận việc lập hồ sơ thiết kế tàu cá. Sau đó thời gian để hoàn thành hồ sơ thiết kế và dự toán cho các tàu cá đóng mới đã giảm từ 45-60 ngày xuống chỉ còn từ 20-30 ngày như hiện nay.

Trắc trở cuối cùng là việc lập hợp đồng tín dụng giữa các Ngân hàng thương mại và các chủ tàu cá do hai bên không thống nhất về tổng giá trị đầu tư của con tàu. Được sự quan tâm của Ngân hàng nhà nước đối với các ngân hàng thương mại và sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và PTNT, vấn đề xác định tổng giá trị con tàu đã được giải quyết và ngày 19/3/2015, hai hợp đồng tín dụng đầu tiên của tỉnh giữa chủ tàu cá và Ngân hàng thương mại đã được ký kết.

Đạt được kết quả khả quan

Sau khi tháo gỡ những khó khăn ban đầu, tình hình triển khai thực hiện Nghị định 67 trên địa bàn tỉnh thời gian qua thuận lợi và đạt được một số kết quả khả quan.

Sở Nông nghiệp và PTNT cho biết, tính đến ngày 15/7/2015, cả nước hiện nay có 20 tàu hạ thủy, trong đó Tiền Giang có 05 chiếc. Trong tổng số 28 tỉnh, thành ven biển đến thời điểm này, Tiền Giang là một trong vài tỉnh giải ngân được kinh phí hỗ trợ chi phí vận chuyển hàng hóa năm 2015 đối với tàu dịch vụ hậu cần khai thác hải sản. Đặc biệt tỉnh cũng đã khẩn trương tiến hành thực hiện hỗ trợ chi phí vận chuyển hàng hóa cho bà con ngư dân ngay trong những tháng cuối năm 2014 (mỗi tàu dịch vụ hầu cần được 03 chuyến biển).

Sau khi tháo gỡ những khó khăn ban đầu trong việc lập hồ sơ thiết kế tàu cá, thẩm định tổng giá trị con tàu, hiện nay tiến độ thực hiện các dự án đóng mới thực hiện tốt. Tuy nhiên do trên địa bàn tỉnh chỉ có 06 cơ sở đủ điều kiện đóng tàu vỏ gỗ, 02 cơ sở đóng tàu vỏ thép nên một số chủ tàu đã hoàn tất hồ sơ thiết kế, ký kết hợp đồng tín dụng với các Ngân hàng thương mại nhưng chưa khởi công được. Đến hết cuối tháng 10/2015 các tàu cá khởi công đợt đầu đã hạ thủy và đi vào hoạt động, các tàu cá hoàn thành hồ sơ sẽ tiếp tục khởi công, dự kiến trong năm 2015 sẽ có 15 tàu hạ thủy và đi vào hoạt động.

Đến nay tàu cá đăng ký đóng mới theo Nghị định 67 được phê duyệt là 41 tàu, bao gồm 06 tàu hậu cần (có 2 tàu vỏ thép) và 35 tàu khai thác hải sản (có 01 tàu vỏ thép). Hiện đã có 37 chủ tàu có hồ sơ thiết kế được duyệt và hoàn tất các thủ tục đóng mới, 04 tàu còn lại đang thực hiện việc lập hồ sơ thiết kế tàu cá. Các ngân hàng thương mại đã nhận được hồ sơ vay vốn đóng mới 24 tàu, trong đó có 03 tàu dịch vụ hậu cần nghề cá và 21 tàu khai thác hải sản.

Về việc giải ngân của các Ngân hàng thương mại, có 14 tàu đã ký hợp đồng tín dụng với tổng vốn tín dụng cam kết cho vay là 98,8 tỷ đồng, đã giải ngân 82,3 tỷ đồng (trong đó có 05 tàu giải ngân 100%; 07 tàu giải ngân 50%, 02 tàu giải ngân dưới 50%); các hồ sơ còn lại ngân hàng đang xử lý hoặc đang chờ các cơ sở đóng tàu bố trí thời gian khởi công. Trong số các tàu cá đã được giải ngân có 20 tàu đã khởi công, đã hạ thủy 09 tàu, đưa vào sản xuất 07 tàu, trong đó có 01 tàu dịch vụ hậu cần nghề cá đầu tiên đã hạ thủy vào ngày 07/6/2015. Dự kiến năm 2015 toàn tỉnh sẽ có 15 tàu cá được đóng mới theo Nghị định 67 hạ thủy.

Đối với các tàu đăng ký nâng cấp có 20 tàu được duyệt danh sách tham gia nâng cấp tàu cá nhưng đến nay các chủ tàu này chưa thực hiện các thủ tục như: thiết kế, hợp đồng vay vốn… Tàu dịch vụ hậu cần đăng ký tham gia vận chuyển hàng hóa được UBND tỉnh phê duyệt là 82 tàu, đã hỗ trợ 18,64 tỷ đồng/466 hồ sơ. Đối với tàu cá đăng ký và được phê duyệt hưởng chính sách hỗ trợ kinh phí mua bảo hiểm có 247 tàu và hiện Công ty bảo hiểm PVI đã bán bảo hiểm cho 54 tàu cá với tổng kinh phí gần 1,9 tỷ đồng.

Còn không ít vướng mắc cần giải quyết

Trong quá trình thực hiện Nghị định 67 cho thấy, việc hỗ trợ kinh phí mua bảo hiểm cho tàu cá thực hiện chậm do điều kiện ràng buộc để được tham gia hỗ trợ là tàu cá phải là thành viên của tổ, đội, hợp tác xã (hiện nay bổ sung thêm Nghiệp đoàn nghề cá) nên đã giới hạn đối tương được hỗ trợ. Bên cạnh đó thủ tục hỗ trợ còn rườm rà, kinh phí hỗ trợ không nhiều (bảo hiểm thuyền viên) nên các chủ tàu chưa thực sự quan tâm, thậm chí tự bỏ tiền ra mua.

Với quy định điều kiện các tàu tham gia hưởng chính sách bảo hiểm phải được UBND tỉnh phê duyệt danh sách ban đầu, cùng với việc các chủ tàu cá thay đổi chủ sở hữu, thay đổi công suất máy, thay đổi nghề… phải trình phê duyệt lại đã làm cho việc thực hiện chính sách theo Nghị định 67 chưa đạt được kết quả cao. Bên cạnh đó, việc chủ tàu cá đăng ký đóng mới, đăng ký hưởng chính sách bảo hiểm được UBND tỉnh phê duyệt, sau đó xin không thực hiện hoặc chờ đợi chính sách thay đổi hoặc xin thay đổi công suất máy, thay đổi vật liệu đóng tàu cũng đã gây ra nhiều khó khăn trong công tác quản lý, tổ chức thực hiện.

Trước những vướng mắc trên, Sở Nông nghiệp và PTNT kiến nghị cần nghiên cứu giảm bớt các loại thủ tục, giấy tờ trong việc mua bảo hiểm đối với các tàu cá hưởng chính sách theo Nghị định 67, bởi hiện nay ngoài điều kiện tàu cá phải là thành viên của tổ, đội, hợp tác xã khai thác thì tàu cá phải cần 8 loại giấy tờ khi mua bảo hiểm như: giấy chứng nhận đăng ký tàu cá, giấy phép khai thác thủy sản/giấy đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật tàu cá, Sổ đăng kiểm tàu cá, sổ danh bạ thuyền viên, bảng kê chi tiết ngư lưới cụ, văn bản xác nhận của UBND cấp xã về đối tượng được hỗ trợ, tài liệu chứng minh giá trị con tàu.

Ngoài ra, việc quy định các tàu cá được hỗ trợ kinh phí mua bảo hiểm phải có tên trong danh sách được UBND tỉnh phê duyệt ban đầu làm mất nhiều thời gian và không thực sự cần thiết. Do đó Sở Nông nghiệp và PTNT đề xuất các chủ tàu cá chỉ cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định để mua bảo hiểm tại Công ty được chỉ định và UBND tỉnh chỉ xem xét, phê duyệt kinh phí hỗ trợ khi Công ty bán bảo hiểm cho chủ tàu cá.