Tôm bị đục cơ hay hoại tử cơ: Phân biệt đúng để xử lý hiệu quả

Bệnh đục cơ: cảnh báo từ sự thiếu hụt khoáng chất

Bệnh đục cơ là một hội chứng sinh lý, không xuất phát từ mầm bệnh lây nhiễm. Hiện tượng này có thể xảy ra ở nhiều giai đoạn phát triển, từ tôm giống khoảng 10 ngày tuổi đến khi trưởng thành. Dấu hiệu điển hình là các dải mô cơ dọc thân tôm chuyển sang màu trắng đục, kèm theo tình trạng cong thân và co giật. Bệnh không làm tôm chết hàng loạt ngay tức thì, nhưng nếu không được kiểm soát kịp thời sẽ ảnh hưởng đến tỷ lệ sống và gây chậm tăng trưởng.

Nguyên nhân chính được xác định là sự thiếu hụt khoáng chất thiết yếu, có thể xuất phát từ môi trường ao nuôi hoặc từ khẩu phần thức ăn chưa cân đối. Thiếu khoáng làm rối loạn cơ chế điều hòa áp suất thẩm thấu, khiến hoạt động cơ bắp bị suy giảm. Hệ quả là cơ tôm bị co cứng, mất nước và trở nên mờ đục. Đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến dinh dưỡng và quản lý môi trường, hoàn toàn có thể khắc phục khi xác định đúng nguồn gốc.

Bệnh đục cơ là một hội chứng sinh lý, không xuất phát từ mầm bệnh lây nhiễm. Ảnh: Internet

Bệnh hoại tử cơ (IMNV): mối đe dọa từ virus gây bệnh

Khác với bệnh đục cơ, bệnh hoại tử cơ là một dạng bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm do virus Infectious myonecrosis virus (IMNV) gây ra. Bệnh thường xuất hiện ở giai đoạn tôm lớn, trên 45 ngày tuổi. Dấu hiệu ban đầu là phần cơ chuyển sang màu trắng đục, thường bắt đầu từ các đốt ở phần đuôi rồi dần lan rộng khắp cơ thể.

Khi bệnh tiến triển nặng, phần cơ trắng đục chuyển sang hoại tử, thậm chí có thể xuất hiện màu đỏ và mô cơ bị phá hủy hoàn toàn. Đây là bệnh có tỷ lệ chết cao, khả năng lây lan nhanh và cho đến nay chưa có thuốc đặc trị. Biện pháp duy nhất để ứng phó vẫn là phòng ngừa và tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc an toàn sinh học.

Phân biệt bệnh đục cơ và hoại tử cơ trên tôm

Người nuôi có thể nhận diện hai bệnh này thông qua ba yếu tố chính. Về độ tuổi, bệnh đục cơ có thể gặp ở mọi giai đoạn, trong khi hoại tử cơ (IMNV) thường tấn công tôm từ 45 ngày tuổi trở lên. Về vị trí, đục cơ thường tạo thành các mảng mờ dọc theo thân, còn hoại tử cơ khởi phát từ phần cơ đuôi rồi lan rộng.

Yếu tố quan trọng nhất là diễn biến bệnh. Trường hợp đục cơ do thiếu khoáng, tôm thường bị cong thân nhưng vẫn có khả năng hồi phục nếu xử lý kịp thời. Ngược lại, hoại tử cơ tiến triển ngày càng nặng, vùng cơ trắng đục không hồi phục mà chuyển sang đỏ ửng, hoại tử và dẫn đến tỷ lệ chết cao.

Bệnh hoại tử cơ là một dạng bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm do virus Infectious myonecrosis virus (IMNV) gây ra. Ảnh: mybinh.com.vn

Chẩn đoán chính xác, xử lý hiệu quả 

Xác định đúng bản chất của bệnh là yếu tố quyết định thành công trong xử lý. Nếu là bệnh đục cơ, biện pháp cần thực hiện ngay là kiểm tra lại các yếu tố môi trường và tạt khoáng định kỳ để bổ sung khoáng chất cho tôm. Đây là giải pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện sức khỏe đàn nuôi.

Ngược lại, nếu là bệnh hoại tử cơ do virus, việc tạt khoáng không đem lại tác dụng. Lúc này, cần chuyển sang chiến lược phòng ngừa lây lan: loại bỏ những con bệnh nặng, diệt khuẩn định kỳ để giảm tải virus trong nước, đồng thời duy trì môi trường ổn định để tránh gây stress cho tôm. Hiểu đúng bệnh và hành động đúng hướng sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ vụ nuôi bền vững.

Xác định đúng bản chất của bệnh là yếu tố quyết định thành công trong xử lý. Ảnh: Sưu tầm

Tóm lại, biểu hiện cơ tôm trắng đục có thể đến từ nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng chỉ khi phân biệt chính xác giữa đục cơ sinh lý và hoại tử cơ do virus, người nuôi mới có thể xử lý đúng cách. Đây không chỉ là kỹ năng quan sát mà còn là bản lĩnh quản lý ao nuôi, giúp hạn chế rủi ro, giảm thiệt hại và giữ vững sự ổn định cho cả vụ tôm.