Truy xuất nguồn gốc thủy sản tại cảng cá: Vẫn khó kiểm soát

Bất cập

Trước áp lực “thẻ vàng” của EC, từ đầu năm 2018, Sở NN&PTNT giao trực tiếp nhiệm vụ cho Ban quản lý cảng cá tiếp nhận sổ nhật ký khai thác của ngư dân; đồng thời, đưa vào hoạt động 2 Văn phòng đại diện kiểm soát nghề cá tại khu neo trú tàu thuyền Tịnh Hòa và cảng cá Tịnh Kỳ, để kiểm tra, kiểm soát nguồn gốc thủy sản cập cảng.

Theo đó, tất cả các tàu cập cảng, vận chuyển cá ở cảng cá Tịnh Kỳ và cảng neo trú tàu thuyền Tịnh Hòa đều được Văn phòng kiểm soát nghề cá kiểm tra, kiểm soát theo đúng quy định. Riêng các tàu khi vào bến mà chủ tàu không chứng minh được nguồn gốc thủy sản khai thác, sẽ tiến hành lập biên bản. Trường hợp không ghi nhật ký thủy sản, không báo cáo khai thác, chủ tàu sẽ bị lập biên bản xử phạt theo Nghị định 103 trong lĩnh vực thủy sản.

Tuy nhiên, bất cập hiện nay là, các cảng cá mà Nhà nước đầu tư trên địa bàn tỉnh không đồng bộ, các dịch vụ đi kèm hạn chế, nên số tàu cập cảng, vận chuyển cá và xuất bến chiếm tỷ lệ rất ít. Trong khi đó, phần lớn tàu đều cập các cảng của tư nhân, vừa không tốn phí, lại có nhiều dịch vụ đi kèm. Mặt khác, một số tàu còn thực hiện bán cá trên biển và tiếp tục hành trình đánh bắt, nên không thể kiểm soát được.

Bắt buộc thực hiện những quy định mới

Việc thành lập Văn phòng kiểm nghề cá tại cảng nhằm kiểm soát tình trạng đánh bắt thủy sản bất hợp pháp, không có nguồn gốc rõ ràng. Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Quảng Ngãi Phùng Đình Toàn cho biết: “Ở Châu Âu, họ quy định rất chặt chẽ, trước khi rời cảng đi đánh bắt mà không qua sự kiểm tra, kiểm soát, khi về không báo cáo, sản phẩm sẽ không bán được. Còn ở mình, dù sản phẩm không có nguồn gốc đánh bắt, hoặc đánh bắt bất hợp pháp về vẫn bán được bình thường, nên các chủ tàu chưa có trách nhiệm.

Hiện nay, cán bộ của Văn phòng đại diện kiểm soát nghề cá đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân ghi chép thông tin đầy đủ, đúng yêu cầu trước khi xuất bến và khi đánh bắt trở về. Song cái khó hiện nay là, để thành lập Văn phòng kiểm soát nghề cá tại các cảng cá trong tỉnh, thì ngành lại không đủ nguồn nhân lực”

Để quản lý tốt hơn hoạt động khai thác trên biển, tránh các trường hợp đánh bắt bất hợp pháp, sắp tới, 100% tàu cá có tổng chiều dài từ 15m trở lên bắt buộc phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình. Đồng thời, tiến hành nâng cấp trạm bờ tại các chi cục thủy sản và thiết bị đầu cuối lắp đặt trên tàu cá, để đồng bộ và tương thích với trạm bờ, đáp ứng yêu cầu cập nhật vị trí tự động từ tàu cá về trạm bờ, với tần suất 2 giờ/lần.

Nhằm cụ thể hóa quy định trên, Bộ NN&PTNT vừa có văn bản đề nghị UBND các tỉnh, thành phố ven biển chỉ đạo Sở NN&PTNT yêu cầu các chủ tàu, thuyền trưởng bật thiết bị giám sát hành trình 24/24 giờ khi đi khai thác hải sản trên các vùng biển. Trường hợp chủ tàu, thuyền trưởng cố tình vi phạm, không bật thiết bị kết nối về bờ, thì sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định.