Ứng phó khi bão số 3 đổ bộ: bảo vệ ao nuôi tôm bằng quy trình kỹ thuật chuẩn

Các yếu tố kỹ thuật có thể bị ảnh hưởng khi cơn siêu bão đổ bộ

Thiệt hại cơ sở hạ tầng và thất thoát sản lượng

Tác động trực tiếp và dễ nhận thấy nhất là sự phá hủy cơ sở hạ tầng. Hệ thống bờ ao, đê bao đối mặt với nguy cơ sạt lở hoặc vỡ do mưa lớn và sóng đánh. Các kết cấu lồng bè truyền thống bằng tre, gỗ thường không đủ khả năng chống chịu, dẫn đến hư hỏng hoặc bị cuốn trôi hoàn toàn. Đi kèm với đó, tình trạng nước lũ tràn bờ ao là nguyên nhân trực tiếp gây thất thoát sản lượng tôm ra môi trường bên ngoài.

Suy giảm chất lượng nước ao nuôi

Song song với thiệt hại vật chất là sự suy giảm nghiêm trọng của chất lượng nước. Lượng nước mưa lớn làm độ mặn và độ pH giảm đột ngột, có thể tụt xuống mức 6.2 – 6.4, gây sốc nặng cho tôm. Đồng thời, dòng nước cuốn theo vật chất hữu cơ từ bên ngoài vào ao, dẫn đến sự gia tăng nồng độ các loại khí độc như H₂S, NH₃, và tạo điều kiện cho vi khuẩn nhóm Vibrio phát triển bùng phát. Vấn đề này sẽ cần được đặc biệt lưu tâm khi ứng phó với cơn bão số 3 sắp tới cùng áp thấp nhiệt đới sau bão.

Gia tăng nguy cơ dịch bệnh

Sự cộng hưởng của các yếu tố trên tất yếu dẫn đến nguy cơ dịch bệnh gia tăng. Tôm bị stress do môi trường thay đổi đột ngột sẽ suy giảm hệ miễn dịch, tạo cơ hội cho các mầm bệnh nguy hiểm như virus đốm trắng (WSSV) hay vi bào tử trùng (EHP) tấn công và gây bệnh. Ngoài ra, việc các hệ thống phụ trợ như sục khí bị gián đoạn do mất điện cũng làm tôm chết hàng loạt vì thiếu oxy.

Mưa bão ảnh hưởng đến người nuôi tôm. Ảnh: Tép Bạc

Ứng phó bão số 3: quy trình kỹ thuật toàn diện

Giai đoạn trước bão

Giai đoạn này đòi hỏi phải gia cố toàn bộ hệ thống bờ bao và cống bọng. Nếu có thể, cần tiến hành thu hoạch sớm đối với tôm đã đạt kích cỡ thương phẩm để giảm rủi ro. Việc ổn định môi trường ao bằng cách tạt vôi, bổ sung Vitamin C và khoáng chất, đồng thời giảm lượng thức ăn là bắt buộc. Cần chuẩn bị sẵn sàng máy phát điện dự phòng và các vật tư xử lý cần thiết.

Giai đoạn trong khi có mưa bão

Trong suốt thời gian có mưa bão, việc vận hành hệ thống phải được duy trì ở mức tối đa. Hệ thống quạt nước và sục khí cần hoạt động liên tục để cung cấp oxy và đảo nước, tránh phân tầng môi trường. Cần kiểm soát mực nước bằng cách mở cống tràn bề mặt để xả bớt nước mưa, đồng thời ngưng cho tôm ăn hoàn toàn để giảm lượng chất thải hữu cơ phát sinh.

Giai đoạn sau bão

Đây là giai đoạn phục hồi toàn diện. Đầu tiên là khôi phục môi trường nước, bắt đầu bằng việc sử dụng vôi để khử phèn và nâng pH, sau đó tạt yucca để xử lý khí độc. Các sản phẩm diệt khuẩn phổ rộng cần được sử dụng để giảm mật độ Vibrio, và sau khoảng 24-48 giờ, cần tiến hành cấy lại hệ vi sinh. Song song đó là quá trình phục hồi sức khỏe tôm bằng cách cho ăn lại với lượng nhỏ, kết hợp trộn các sản phẩm bổ trợ. Cuối cùng, cần kiểm tra và sửa chữa toàn bộ cơ sở hạ tầng đã bị hư hỏng.

Liên tục sục nước để cung cấp oxi và tránh phân tầng môi trường nước Ảnh: AnBinh Biochemistry

Người nuôi cần phải chủ động

Tóm lại, những siêu bão như bão số 3 - Wipha cần được xem là một yếu tố rủi ro kỹ thuật có thể dự báo và quản lý, không đơn thuần là một sự kiện thiên tai bất khả kháng. Việc triển khai một cách hệ thống và kỷ luật các quy trình ứng phó kỹ thuật không chỉ là giải pháp tình thế mà còn là một phần quan trọng trong chiến lược quản lý rủi ro toàn diện. Sự chủ động trong công tác chuẩn bị và tính chính xác trong các thao tác xử lý sau bão sẽ quyết định trực tiếp đến mức độ thiệt hại, khả năng phục hồi sản xuất và hiệu quả kinh tế chung của cả vụ nuôi.