Xuất khẩu 7 tháng đầu năm và cơ hội thị trường Mỹ

Phục hồi mạnh và dự báo 

Kim ngạch xuất khẩu trong 7 tháng đầu năm đạt 6,22 tỷ USD, tăng 17,2% so với cùng kỳ và VASEP dự báo cả năm sẽ đạt trên 9-9,2 tỷ USD. Đây là kết quả mà chỉ tháng trước còn ít niềm tin.

Ba thị trường xuất khẩu hàng đầu là Trung Quốc, Mỹ và Nhật Bản với thị trường Trung Quốc trên 1,3 tỷ USD, Mỹ 1,051 tỷ USD, Nhật Bản 971 triệu USD. Các thị trường khác như EU, Hàn Quốc, ASEAN tăng từ 9% trở lên.

Theo VASEP, thủy sản Việt Nam đang phục hồi phục mạnh ở thị trường Trung Quốc, ASEAN và Nhật Bản, cùng với tín hiệu gỡ bỏ rào cản kỹ thuật từ EU, mở ra dư địa tăng trưởng cho các dòng sản phẩm chế biến sâu. Các hiệp định thương mại EVFTA, CPTPP, UKVFTA tiếp tục tạo lợi thế cho thủy sản Việt Nam so với các nước đối thủ trong xuất khẩu mặt hàng này.

“Dự báo cả năm 2025, xuất khẩu tôm kỳ vọng 3,6–3,8 tỷ USD; cá tra 1,8 tỷ USD, cá ngừ 850–900 triệu USD và các thủy sản khác gần 3 tỷ USD”, VASEP dự báo. Để đạt được, doanh nghiệp cần tiếp tục chủ động nguyên liệu, nâng cao chất lượng, đầu tư công nghệ chế biến và đa dạng hóa thị trường, nhất là thị trường ngách trong CPTPP, ASEAN và châu Á.

Tôm vào Mỹ nhiều biến động 

Từ ngày 7/8/2025, thị trường Mỹ chính thức áp thuế đối ứng 20% với hàng nhập khẩu từ Việt Nam trong đó có thủy sản. Đồng thời, Mỹ cũng áp thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp ở mức rất cao. Đặc biệt, thuế chống bán phá giá tôm sơ bộ giai đoạn POR19 công bố đầu tháng 6 lên tới 33,29% cho nhiều doanh nghiệp.

Mỹ cũng áp thuế đối ứng với Ấn Độ 25%, Ecuador 15%, Thái Lan và Indonesia cùng 19%. Dự báo, tôm vào thị trường Mỹ sẽ có nhiều biến động. 

Đáng kể nhất là tôm Ấn Độ, mặt hàng xuất khẩu chủ lực của nước này sang Mỹ. Năm 2024, Ấn Độ đã xuất khoảng 304.000 tấn tôm sang Mỹ với 2,38 tỷ USD, tăng 14% về lượng và 13% về giá trị so với năm trước. Sau thuế mới, tổng mức thuế tôm Ấn Độ vào Mỹ sẽ lên 33,26%, gồm thuế chống bán phá giá 2,49%, thuế chống trợ cấp 5,77% và thuế đối ứng 25%.

Thông tin mới nhất còn cho hay, Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tuyên bố sẽ tiếp tục tăng thuế “đáng kể” với hàng nhập khẩu từ Ấn Độ. Tổng thống Mỹ nói trong cuộc phỏng vấn của báo chí hôm 5/8 rằng, Ấn Độ đã đề nghị miễn hoàn toàn thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu của Mỹ, song “đề nghị đó vẫn chưa đủ tốt vì họ đang mua dầu của Nga” nên “chúng tôi đã quyết định đưa ra mức thuế 25% nhưng sẽ tăng đáng kể trong 24 giờ tới”. 

Tôm Indonesia vào Mỹ sẽ phải chịu thuế 22,9%, gồm thuế chống bán phá giá 3,9% và thuế đối ứng 19%.

Tôm là 1 trong 2 mặt hàng bị "thuế chồng thuế" tại thị trường Mỹ. Ảnh: ST

Cá tra cơ hội thị trường Mỹ

Mỹ áp thuế đối ứng 50% với hàng hóa từ Brazil, một nhà cung cấp lớn cá thịt trắng vào thị trường Mỹ đã mở ra cơ hội cho cá tra Việt Nam, đặc biệt ở phân khúc chế biến sâu.

Brazil cung cấp cá thịt trắng lớn thứ 5 vào Mỹ, kim ngạch năm 2024 gần 59 triệu USD, chủ yếu là cá rô phi phi lê tươi, ướp lạnh và đông lạnh. Trong 5 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu của Brazil sang Mỹ tăng mạnh, đạt hơn 32 triệu USD, tăng 62% so với cùng kỳ năm ngoái. Nếu thuế suất 50% được áp lên cá thịt trắng, giá nhập khẩu từ Brazil sẽ tăng từ 2,7–2,9 USD/kg lên hơn 4 USD/kg, khó được người tiêu dùng Mỹ chấp nhận.

Trong khi Việt Nam cung cấp cá thịt trắng lớn thứ hai vào Mỹ (chủ yếu cá tra) dù bị thuế đối ứng 20% thì cũng thấp hơn nhiều so với Brazil. Số liệu từ Tổng cục Hải quan cho biết, 6 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu cá tra Việt Nam sang Mỹ đạt 175 triệu USD, tăng 10% so với cùng kỳ năm trước. Các sản phẩm cá tra chế biến sâu theo mã HS16 đạt kim ngạch 26 triệu USD, tăng tới 48%.

Còn Trung Quốc cung cấp cá thịt trắng lớn nhất cho Mỹ, chủ yếu cá rô phi, trong 5 tháng đầu năm 2025 đạt 368 triệu USD. Trung Quốc cũng chịu thuế đối ứng 20% và giá cá rô phi tại các vùng nuôi trọng điểm như Quảng Đông, Hải Nam, Quảng Tây đang giảm xuống mức gây thua lỗ cho người nuôi. Một số nhà máy chế biến lớn tại Hải Nam và Quảng Đông cho biết, những tuần gần đây chưa có đơn hàng mới từ Mỹ.

Nhận định của VASEP, sự chủ động đầu tư công nghệ chế biến và chiến lược chuyển dịch từ xuất khẩu thô sang chế biến sâu sẽ giúp cá tra Việt Nam có thêm lợi thế.