Xuất khẩu thủy sản 6 tháng đầu năm phục hồi

Theo Tổng cục Hải quan, XK thủy sản của cả nước nửa đầu năm 2013 đạt 2,89 tỷ USD, so với cùng kỳ năm ngoái tăng không đáng kể 0,3%, trong đó tôm vừa dẫn đầu về giá trị XK, đạt 1,1 tỷ USD, vừa có mức tăng trưởng giá trị mạnh nhất trong cơ cấu hàng thủy sản, 8,6%.

Xuất khẩu tôm chân trắng tăng 71,5%

Trong 6 tháng đầu năm 2013, duy nhất tháng 2 có giá trị XK tôm giảm 32,8% so với cùng kỳ năm 2012. Trong 3 tháng liên tiếp của quý II, giá trị XK tôm tăng lần lượt 9%; 22,9% và 18,5% so với quý II/2012 với giá trị XK trung bình khoảng 230 triệu USD/tháng. Nửa đầu năm nay, XK tôm chiếm 38% tổng giá trị XK thủy sản, tăng 3% so với quý II/2012.

Hiện nay tại hầu hết thị trường lớn, khối lượng tôm NK không tăng nhưng giá lại tăng liên tục. Một trong những nguyên nhân chính do thiếu nguồn cung từ Thái Lan - nước sản xuất tôm lớn nhất thế giới - đã đẩy giá tôm thế giới liên tục tăng cao. Trong 2 quý đầu năm nay, hội chứng tôm chết sớm và thời tiết bất lợi đã làm giảm mạnh sản lượng tôm nuôi của nước này.

Suy thoái kinh tế khiến tôm chân trắng trở nên “đắt khách” trong quý đầu năm. Với giá cả phù hợp hơn và đón trước nhu cầu tiêu thụ sẽ tăng trong năm nay nên nhiều nước như Trung Quốc, Thái Lan, Ecuador, Việt Nam, Ấn Độ, Indonesia... đã đẩy mạnh sản xuất và XK tôm chân trắng. Riêng Ấn Độ, giá trị XK tôm chân trắng trong năm tài chính 2012 - 2013 tăng gấp đôi.

Hiện nay, tỷ lệ XK tôm chân trắng trong cơ cấu XK mặt hàng tôm của Việt Nam chiếm khoảng 41,3%, tôm sú 50,8% và tôm biển các loại 7,9%. Trong 6 tháng đầu năm, giá trị XK tôm chân trắng cũng chỉ giảm 19,5% trong tháng 2, các tháng còn lại đều tăng mạnh từ 5,8 - 71,5% so với cùng kỳ năm ngoái.

Xuất khẩu cá tra tăng chậm

Cho dù có đến 4 tháng tăng trưởng giá trị XK cá tra từ 1,8 - 40,7% so với cùng kỳ năm ngoái nhưng tính chung cả 6 tháng đầu năm, giá trị XK giảm nhẹ 0,5%, đạt 849,5 triệu USD. Theo các DN XK thủy sản, các con số về tăng trưởng trên thực tế không cho thấy tình hình XK cá tra thời gian qua có khả quan hơn.

Đặc điểm dễ nhận thấy nhất trong bức tranh XK cá tra 6 tháng đầu năm nay là sự vươn lên mạnh mẽ của 3 thị trường “cứu cánh” là ASEAN, Mexico và Brazil. Sự bù đắp từ 3 thị trường này đã làm nhẹ bớt sự sụt giảm giá trị XK từ 2 thị trường NK cá tra lớn nhất là Mỹ và EU, cụ thể: XK sang ASEAN 6 tháng liền tăng từ 8,5 - 82,2%, XK sang Brazil cũng tăng đến 2 con số - trong đó hai tháng 5 và 6 tăng hơn 110% so với cùng kỳ năm ngoái, XK sang Mexico có nhiều tháng tương đối khả quan.

Từ tháng 5/2013, Mỹ đã vượt EU để trở thành thị trường NK lớn nhất của cá tra Việt Nam bất chấp “gánh nặng” từ thuế chống bán phá giá do NK cá tra vào EU liên tục giảm từ 5,3 - 39% so với cùng kỳ năm ngoái, và kết thúc tháng 6/2013, XK cá tra sang Mỹ tăng 12,8%.

Sáu tháng đầu năm nay, XK cá tra sang EU - thị trường NK cá tra Việt Nam lớn nhất năm 2012, chiếm đến 23% tổng giá trị XK cá tra của cả nước - giảm tới 14%, dẫn đến giá trị XK chung của cá tra đến tất cả các thị trường giảm nhẹ.

Xuất khẩu hải sản giảm ngoài dự đoán

Năm 2012, nếu không có sự tăng trưởng mạnh giá trị XK của nhóm hàng hải sản - nhất là cá ngừ và cá biển các loại, chắc chắn giá trị XK thủy sản của cả nước sẽ đạt thấp hơn. Vào cuối năm 2012, nhiều DN đã hy vọng về giá trị XK của nhóm hàng này trong năm nay. Tuy nhiên, trong nửa đầu năm, XK hầu hết mặt hàng hải sản như cá biển, chả cá và surimi, cua ghẹ và giáp xác khác, mực - bạch tuộc, nhuyễn thể hai mảnh vỏ đã có nhiều tháng giảm mạnh từ 10 - 27% so với cùng kỳ năm ngoái.

Tính chung 6 tháng đầu năm, giá trị XK cá các loại giảm 4,2%; mực bạch tuộc giảm mạnh 22,8%; nhuyễn thể hai mảnh vỏ giảm gần 2%; cua ghẹ giảm 21,2%; duy nhất sản phẩm cá ngừ tăng nhẹ 2,7%. Tuy nhiên, trong hai tháng 5 và 6/2013, XK cá ngừ đã giảm lần lượt 12,5% và 26,9% so với cùng kỳ năm ngoái do XK sang Mỹ và Nhật Bản gặp trở ngại.

Trong những tháng gần đây, do ảnh hưởng của đồng yên mất giá và việc chính phủ Nhật Bản đưa ra nhiều chính sách nhằm siết chặt kiểm soát an toàn thực phẩm nên XK hải sản và cá ngừ nói riêng sang thị trường này có nhiều khó khăn.