Ăn cá đúng cách: Nhận diện những vị trí dễ tích tụ độc tố

Cá từ lâu được xem là nguồn thực phẩm quý giá, giàu protein chất lượng cao và axit béo omega-3 có lợi cho tim mạch, não bộ và thị lực. Tuy nhiên, trong bối cảnh môi trường thủy sản ngày càng ô nhiễm, việc lựa chọn loại cá, bộ phận ăn, tần suất và cách chế biến đóng vai trò quan trọng để tận dụng lợi ích mà vẫn bảo đảm an toàn sức khỏe.

Cá từ lâu được xem là nguồn thực phẩm quý giá, giàu protein chất lượng cao
Cá từ lâu được xem là nguồn thực phẩm quý giá, giàu protein chất lượng cao. Ảnh: Amritsr Thailand

Da cá – ranh giới giữa dinh dưỡng và rủi ro

Da cá, đặc biệt ở các loài cá béo như cá hồi hay cá basa, chứa nhiều collagen và axit béo không bão hòa, tốt cho da, xương khớp và hệ tim mạch. Tuy nhiên, đây cũng là lớp tiếp xúc trực tiếp với môi trường nước – nơi có thể tồn tại vi sinh vật, chất bẩn hoặc dư lượng ô nhiễm.

Mức độ rủi ro phụ thuộc vào loài và môi trường sống. Cá nuôi trong điều kiện kiểm soát thường an toàn hơn so với cá đánh bắt ở vùng nước ô nhiễm. Riêng với những loài cá lớn, sống lâu năm và đứng cao trong chuỗi thức ăn như cá thu, cá ngừ đại dương, cá kiếm, cá mập, khả năng tích lũy kim loại nặng như thủy ngân cao hơn. Vì vậy, thay vì loại bỏ hoàn toàn da cá, người tiêu dùng nên chọn nguồn cá uy tín, chế biến kỹ và hạn chế ăn da ở những loài cá săn mồi cỡ lớn để giảm rủi ro.

Da là lớp tiếp xúc trực tiếp với môi trường nước, nơi có thể tồn tại vi sinh vậtDa là lớp tiếp xúc trực tiếp với môi trường nước, nơi có thể tồn tại vi sinh vật, chất bẩn hoặc dư lượng ô nhiễm. Ảnh: ST

Đầu cá và nội tạng – nơi dễ tích tụ tạp chất và độc tố

Đầu cá thường được dùng để nấu canh vì vị ngọt, nhưng đây cũng là nơi chứa mang cá – cơ quan hô hấp tiếp xúc trực tiếp với môi trường nước. Mang có thể giữ lại bùn đất, vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc một phần chất ô nhiễm. Nếu không làm sạch kỹ, việc sử dụng mang cá có thể làm tăng nguy cơ gây hại cho sức khỏe.

Nội tạng cá như gan, ruột, thận tham gia vào quá trình trao đổi chất và đào thải độc tố, vì vậy có khả năng tích tụ kim loại nặng và các chất không mong muốn cao hơn thịt cá, nhất là ở những loài sinh sống trong môi trường ô nhiễm. Một số món ăn truyền thống vẫn sử dụng nội tạng cá, nhưng chỉ nên ăn hạn chế, đảm bảo cá có nguồn gốc an toàn và được nấu chín kỹ để giảm thiểu rủi ro.

Đầu cá là nơi chứa mang cá có thể giữ lại bùn đất, vi khuẩn, ký sinh trùngĐầu cá là nơi chứa mang cá có thể giữ lại bùn đất, vi khuẩn, ký sinh trùng. Ảnh: Internet

Lựa chọn thông minh và chế biến an toàn để tối ưu lợi ích từ cá

Nhận biết những bộ phận tiềm ẩn rủi ro không có nghĩa là phải loại bỏ hoàn toàn cá khỏi thực đơn. Bí quyết nằm ở việc chọn loại cá phù hợp và chế biến đúng cách. Người tiêu dùng nên ưu tiên các loài cá nhỏ, vòng đời ngắn, nằm thấp trong chuỗi thức ăn như cá cơm, cá trích, cá mòi… vì chúng ít có nguy cơ tích lũy kim loại nặng hơn so với cá lớn, sống lâu.

Khi sơ chế, cần loại bỏ nội tạng, làm sạch mang cá và với các loài cá biển lớn có thể cân nhắc bỏ da, đặc biệt ở cá săn mồi. Một mẹo đơn giản khác là chần sơ cá trong nước sôi trước khi nấu canh hay kho. Cách này giúp loại bỏ một phần máu thừa, tạp chất, ký sinh trùng bám ngoài và đồng thời giảm mùi tanh, góp phần làm món ăn an toàn hơn.

Ăn cá đúng cách chính là chìa khóa để vừa bảo vệ sức khỏe lâu dài cho bản thân và gia đìnhĂn cá đúng cách chính là chìa khóa để vừa bảo vệ sức khỏe lâu dài cho bản thân và gia đình. Ảnh: ST

Cá là thực phẩm dinh dưỡng thiết yếu, đóng vai trò quan trọng trong chế độ ăn lành mạnh. Tuy nhiên, một số bộ phận như da, đầu hay nội tạng cần được sử dụng thận trọng. Người tiêu dùng nên lựa chọn cá từ nguồn uy tín, ưu tiên các loài cá nhỏ, chế biến đúng cách và ăn với tần suất hợp lý. Các tổ chức y tế như WHO khuyến nghị nên ăn cá 2–3 lần mỗi tuần để tận hưởng lợi ích từ omega-3 mà vẫn hạn chế rủi ro từ kim loại nặng. 

Ăn cá đúng cách chính là cách tốt nhất để vừa bảo vệ sức khỏe, vừa tận dụng tối đa những lợi ích dinh dưỡng mà cá mang lại.

Đăng ngày 15/09/2025
NTS @nts
Ẩm thực

Nhận biết cá stress bằng chỉ số từ vảy

Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu đã tìm kiếm một cách dễ dàng để xác định thời điểm cá bị căng thẳng. Giờ đây, lần đầu tiên các nhà khoa học tại Đại học Guelph của Canada đã chỉ ra rằng hormone gây căng thẳng là cortisol tích tụ trong vảy cá từ từ và tồn tại trong nhiều tuần.

cá bị căng thẳng
• 18:20 02/11/2021

21 loại cây thủy sinh đẹp cho bể cá tại nhà- Phần 1

Một bể cá cảnh nước ngọt sẽ đẹp và độc đáo hơn rất nhiều khi có những cây thủy sinh sống động. Bài viết này lược dịch từ trang newson6 nhằm gợi ý cho người nuôi cá cảnh 21 loài cây thủy sinh phổ biến và hoàn hảo cho bể cá gia đình.

• 10:31 30/10/2021

Ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn

Một nghiên cứu mới đây của Abudusaimaiti Maierdiyal và cộng sự 2020 đã cho thấy ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn (loài cá rất quan trọng trong nghiên cứu khoa học.)

• 14:09 26/10/2021

5 bước để vệ sinh bể cá cảnh đúng cách

Những người nuôi cá cảnh sẽ biết rằng việc vệ sinh không đúng cách không chỉ xáo trộn hệ vi khuẩn có lợi trong bể cá mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cá. Để hạn chế điều đó bài viết hướng dẫn vệ sinh bể nuôi cá cảnh đúng cách chỉ với những dụng cụ cơ bản.

Cá phượng hoàng
• 17:27 17/09/2021

Đặc sản khô lên ngôi những ngày cận tết

Không khí Tết đang len lỏi vào từng nếp nhà, cũng là lúc các làng nghề biển truyền thống bước vào mùa vụ sôi động nhất trong năm. Từ cực Nam Tổ quốc đến dải đất miền Trung, những đặc sản trứ danh đang được người tiêu dùng săn đón để làm quà biếu và thưởng thức trong dịp sum vầy.

Phơi khô
• 12:03 21/01/2026

Đặc sản cá nâu miền Tây ngọt thịt khiến thực khách nhớ mãi

Được thiên nhiên ưu đãi cho vùng sông nước Cà Mau, cá nâu nổi tiếng với thịt ngọt, ít xương và khả năng chế biến đa dạng. Từ món kho trái giác đậm đà đến canh chua thanh mát, loài cá này đã trở thành một phần không thể thiếu trong bữa cơm của người dân miền Tây và là món quà quê được nhiều du khách săn đón.

Cá nâu
• 12:09 15/01/2026

Khô tôm càng, sản phẩm độc đáo, sáng tạo

Lâu nay, tôm càng xanh Cà Mau ngon nổi tiếng nhưng chủ yếu chỉ bán tươi, khiến nông dân luôn thấp thỏm nỗi lo rớt giá khi vào vụ thu hoạch rộ. Trăn trở trước thực tế đó, một nữ giám đốc trẻ 9X đã tiên phong sáng tạo ra sản phẩm "khô tôm càng", mở ra hướng đi mới đầy triển vọng để nâng tầm giá trị cho con tôm quê hương.

Tôm càng
• 13:15 06/01/2026

Đặc sản móng chim giá tiền triệu ở Cà Mau được săn đón dịp Tết

Với hình dáng cong cong lạ mắt tựa móng chim cùng hương vị ngọt đậm đà, loại tôm khô đặc biệt này đang trở thành mặt hàng hot trong giỏ quà Tết năm nay. Dù có giá lên tới gần 2 triệu đồng/kg, đặc sản Cà Mau vẫn được nhiều khách hàng sành ăn săn đón.

Tôm khô
• 07:33 05/01/2026

Hiện tượng tôm ăn thịt lẫn nhau trong ao nuôi thâm canh

Trong các mô hình nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh, hiện tượng tôm ăn thịt lẫn nhau (Cannibalism) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con và phát tán dịch bệnh trên diện rộng.

Ao nuôi tôm
• 18:42 21/01/2026

Đặc sản khô lên ngôi những ngày cận tết

Không khí Tết đang len lỏi vào từng nếp nhà, cũng là lúc các làng nghề biển truyền thống bước vào mùa vụ sôi động nhất trong năm. Từ cực Nam Tổ quốc đến dải đất miền Trung, những đặc sản trứ danh đang được người tiêu dùng săn đón để làm quà biếu và thưởng thức trong dịp sum vầy.

Phơi khô
• 18:42 21/01/2026

Sau kỷ lục lịch sử, thủy sản Việt Nam đối mặt năm 2026 đầy sóng gió

Sau khi xác lập kỷ lục 11,3 tỷ USD vào năm 2025, ngành thủy sản Việt Nam bước vào năm 2026 với tâm thế thận trọng. Trước những rào cản thương mại ngày càng dày đặc từ các thị trường lớn, chiến lược của toàn ngành đang chuyển dịch mạnh mẽ từ mở rộng quy mô sang củng cố sự ổn định và gia tăng giá trị chiều sâu.

Thủy sản
• 18:42 21/01/2026

Nuôi tôm khỏe mạnh chỉ từ loại lá quen thuộc trong vườn nhà

Không chỉ là loại cây ăn quả quen thuộc, lá ổi từ lâu đã được biết đến như một vị thuốc dân gian trị bệnh đường ruột.

Lá ổi
• 18:42 21/01/2026

Áp dụng tiến bộ kỹ thuật để nuôi tôm nước lợ đạt hiệu quả cao, bền vững

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và dịch bệnh trên thủy sản ngày càng diễn biến phức tạp, việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nuôi tôm nước lợ được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng suất, giảm rủi ro và hướng đến phát triển bền vững.

Nuôi tôm thẻ
• 18:42 21/01/2026
Some text some message..