Thấy lợi trước mắt quá lớn, bà con đua nhau chuyển đổi từ đất lúa sang đào ao nuôi cá bất chấp cảnh báo, ngăn chặn của chính quyền và ngành chức năng các cấp.
Sở dĩ có tình trạng trên bởi lợi nhuận từ mô hình sản xuất cá tra giống thời gian đó hết sức hấp dẫn. Giá cá giống thương phẩm đang từ mức 30.000 – 50.000 đồng/kg tăng vọt lên 75.000 – 80.000 đồng/kg. Mỗi ha ương nuôi cá tra giống sau một vụ sản xuất chỉ kéo dài 2 - 3 tháng, người nuôi thu lợi nhuận ròng trên dưới nửa tỉ đồng.
Đích thân Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tiền Giang Lê Văn Hưởng dẫn đầu một đoàn công tác liên ngành có đủ cán bộ các ngành, các cấp đi khảo sát trực tiếp tại hai điểm nóng trên về tình trạng chuyển đổi sản xuất trái phép. Qua kiểm tra, ông Lê Văn Hưởng đã kết luận rằng: chuyển đổi như thế nông dân sẽ tự làm hại nông dân bởi nguồn cung cá tra giống sẽ vượt cầu, đầu ra không có, thị trường tiêu thụ bấp bênh báo trước những rủi ro khôn lường. Khi đó, nông dân không những bị thiệt hại tiền tỉ lại còn để lại những hệ lụy đối với môi sinh, môi trường lâu dài rất khó khắc phục. Do vậy, ông Lê Văn Hưởng đã chỉ đạo, phải dừng ngay việc chuyển đổi sản xuất trái phép, lấp ngay những giếng khoan bà con khoan lén lút để lấy nước phục vụ mục tiêu nuôi cá tra giống.
Như vậy, UBND tỉnh Tiền Giang đã có quyết định và biện pháp kịp nhằm bảo vệ quyền lợi người nông dân, tránh tình trạng chuyển đổi sản xuất tràn lan rồi “lợi bất cập hại”.
Một năm sau, thời điểm tháng 7/2013, chuyện xưa không còn “nóng” nữa mà thời sự hàng đầu tại Thạnh Lộc, Mỹ Thành Bắc hôm nay chính là bế tắc đầu ra con cá tra giống. Theo bà Nguyễn Thị Kim Hoàng, Bí thư Đảng ủy xã Thạnh Lộc, nơi có trên 60 ha đất trồng lúa “bị” đào ao nuôi cá tra giống, cho biết: từ đầu năm đến nay giá bán cá tra giống chẳng những “tuột dốc không phanh” mà tệ hơn thế nữa là không ai mua. Có hộ dân còn tồn mấy chục tấn cá giống nằm dưới ao bảy, tám tháng nay không xuất bán được con nào trong khi bà con phải lo tiền lãi vay hàng tháng, tiền thức ăn, tiền điện, tiền công lao động cùng bao nhiêu chi phí lớn nhỏ khác. Lỗ nặng, không ít hộ lâm vào cảnh nợ nần chồng chất, sản xuất đình trệ thậm chí phá sản.
Bà Nguyễn Thị Kim Hoàng cũng cho biết, để chuyển đổi sản xuất theo mô hình ương dưỡng cá tra giống, nông dân phải đầu tư nguồn vốn rất lớn, chỉ riêng chi phí thuê đào ao bình quân 300 triệu đồng/ha, chưa kể các khoản phát sinh khác. Tất cả các chi phí đa phần là “tiền vay bạc hỏi”.
Trước tình hình tiêu thụ cá tra giống bị đình trệ, rất nhiều hộ dân phải tính đến phương án san ủi, lấp ao trả lại đất cho cây lúa. Nông dân Lê Minh Hoàng (xã Thạnh Lộc), người từng đi tiên phong trong nghề nuôi cá tra giống với 3 ha ao nuôi cho biết: ông đã phải lấp 1,5 ha ao để chuẩn bị trồng lúa trong vụ Hè Thu chính vụ tới. Còn 1,5 ha ao đang bị “kẹt” 25 tấn cá tra giống trị giá không dưới nửa tỉ đồng không ai mua. Chừng nào tính xong số cá tra giống này ông cũng tiếp tục chuyển toàn bộ sang trồng lúa như cũ.
Hiện việc san lấp ao trả mặt bằng lại để trồng lúa đang được chính quyền địa phương khuyến khích. Thế nhưng muốn san lấp ao trả lại mặt ruộng trồng lúa chi phí cũng không ít bởi giá thuê san ủi hiện nay không dưới 40 – 45 triệu đồng/1.000m2. Tại vùng nuôi hai xã Thạnh Lộc và Mỹ Thành Bắc, nông dân đã san lấp được trên 10 ha ao nuôi để kịp trồng lúa trong vụ hè thu chính vụ. Sắp tới, theo anh Trần Thanh Nguyên, Phó Chủ tịch UBND xã Thạnh Lộc, diện tích san lấp ao cá tra sẽ còn nhiều hơn bởi người dân đang tranh thủ cho kịp sản xuất trong vụ Đông Xuân 2013 - 2014.
Khi hiệu quả chuyển đổi sản xuất không đạt bà con phải quay trở lại cây trồng truyền thống. Đó là tất yếu. Đáng nói ở đây là thiệt hại vật chất qua việc chuyển đổi giống cây trồng không theo quy hoạch là rất lớn, phải kể đến hàng chục tỉ đồng trở lên. Việc ào ạt đua nhau đào ao nuôi cá tra giống ở Thạnh Lộc, Mỹ Thành Bắc đã cho thấy sự tai hại của cách làm ăn chạy theo phong trào trong nông dân. Trước đây, nông dân đồng bằng sông Cửu Long đã từng điêu đứng vì những phong trào nuôi trồng tự phát. Hôm nay, sự “chết yểu” của phong trào đào ao nuôi cá tra giống ảnh hưởng đến hàng trăm hộ dân nơi đây tiếp tục gióng thêm một tiếng chuông cảnh tỉnh và bài học về cách làm ăn theo phong trào, chỉ nhìn về cái lợi nhuận nổi trước mắt.
_1770909192.png)
