Bảo vệ gan ruột tôm ngày mưa dài: Giải pháp then chốt cho vụ nuôi bền vững

Vào mùa mưa kéo dài – đặc biệt là trong giai đoạn chuyển mùa – hệ gan ruột của tôm thường bị tổn thương, gây ra hàng loạt vấn đề như chậm lớn, tiêu hóa kém, phát sinh bệnh đường ruột hoặc bùng phát các bệnh nguy hiểm như phân trắng, EMS, hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND)... Do đó, bảo vệ gan ruột tôm trong những ngày mưa dài là bài toán sống còn cho người nuôi tôm muốn đảm bảo thành công vụ nuôi.

Gan ruột tôm
Kết hợp quản lý đồng bộ giữa dinh dưỡng, môi trường và sức khỏe tôm để đảm bảo ổn định vụ nuôi. Ảnh: Tép Bạc


Tác động của mưa dài đến gan ruột tôm

Biến động môi trường đột ngột

Những cơn mưa kéo dài làm thay đổi đột ngột các yếu tố môi trường ao nuôi như:

Giảm độ mặn: Đột ngột thay đổi áp suất thẩm thấu, ảnh hưởng đến quá trình hấp thu dinh dưỡng và cân bằng nước của tôm.

Giảm pH: Nước mưa có tính axit, làm giảm pH nước ao, gây sốc cho tôm.

Tăng hàm lượng kim loại nặng và chất độc: Mưa rửa trôi chất hữu cơ và phân bón từ bờ ao, khiến các chất độc dễ tan trong nước như NH3, H2S tăng cao.

Biến động khí độc và vi sinh vật có hại: Tạo điều kiện cho vi khuẩn Vibrio spp., gây bệnh phát triển nhanh chóng.

Suy giảm miễn dịch và tổn thương gan ruột

Gan tụy là cơ quan đảm nhiệm chức năng tiêu hóa, giải độc và miễn dịch. Trong môi trường biến động do mưa dài, gan tụy dễ bị quá tải do phải xử lý nhiều độc tố, từ đó:

Tăng nguy cơ hoại tử gan tụy

Suy giảm khả năng sản xuất enzyme tiêu hóa

Tôm dễ bỏ ăn, phân trắng, đường ruột đứt khúc, bội nhiễm vi khuẩn

Dấu hiệu tôm bị tổn thương gan ruột trong mùa mưa

Người nuôi cần đặc biệt quan tâm đến những dấu hiệu sau:

Tôm ăn yếu hoặc bỏ ăn, thức ăn dư thừa nhiều

Tôm bơi lờ đờ, phản xạ kém, hay nổi đầu

Phân tôm trắng đục, đứt khúc, có váng dầu

Đường ruột rỗng, mỏng, lồi ra phía hậu môn

Tôm dễ bị nhiễm khuẩn đường ruột, phân lỏng

Khi bắt mẫu kiểm tra: gan tụy nhợt nhạt, teo nhỏ, chuyển màu vàng hoặc trắng bạc.

Người nuôi cần nên bảo vệ gan ruột tôm vào những ngày xuất hiện mưa dài. Ảnh: Sưu tầm 

Giải pháp bảo vệ gan ruột tôm ngày mưa dài

Quản lý môi trường chặt chẽ

Che chắn ao nuôi bằng bạt hoặc mái che để hạn chế nước mưa trực tiếp rơi vào ao.

Giữ ổn định độ mặn, pH và kiềm: Sử dụng vôi (CaCO3), Dolomite để ổn định pH và kiềm sau mưa.

Sử dụng zeolite, Yucca hoặc sản phẩm xử lý đáy để hấp thu khí độc (NH3, H2S).

Hạn chế thay nước quá nhiều trong mưa, tránh gây sốc môi trường.

Tăng cường miễn dịch và bảo vệ gan ruột

Sử dụng chế phẩm sinh học: Bổ sung vi sinh đường ruột (probiotic) như Bacillus subtilis, Bacillus licheniformis, giúp cạnh tranh vi khuẩn có hại.

Bổ sung enzyme tiêu hóa: Giúp tôm tiêu hóa tốt hơn, giảm áp lực lên gan tụy.

Cung cấp chất bổ gan: Các sản phẩm chứa Methionine, Choline chloride, Silymarin, Vitamin C, E và acid amin giúp phục hồi gan.

Kết hợp thảo dược tự nhiên: Như tỏi, nghệ, cây diệp hạ châu, giúp kháng khuẩn và tăng cường miễn dịch tự nhiên.

Quản lý thức ăn hợp lý

Giảm lượng thức ăn trong ngày mưa, tránh dư thừa gây ô nhiễm nước.

Chia nhỏ cữ cho ăn, dễ theo dõi phản ứng bắt mồi và điều chỉnh kịp thời.

Ưu tiên sử dụng thức ăn có chất lượng cao, dễ tiêu hóa, có bổ sung chất tăng cường gan ruột.

Có thể trộn thức ăn với chế phẩm sinh học, chất bổ gan, tỏi để hỗ trợ tôm tiêu hóa tốt hơn.

Theo dõi sát tình trạng tôm

Kiểm tra gan tụy, đường ruột và phân tôm định kỳ.

Đo các chỉ tiêu môi trường ít nhất 2 lần/ngày, đặc biệt sau mỗi trận mưa lớn.

Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, cần tạm ngừng cho ăn, sử dụng chế phẩm vi sinh hoặc xử lý môi trường để ổn định ao nuôi.

Giảm lượng thức ăn trong ngày mưa, tránh dư thừa gây ô nhiễm nước. Ảnh: Sưu tầm 

Lưu ý đặc biệt khi nuôi tôm trong mùa mưa

Không nên thả giống vào thời điểm mưa dày hoặc giữa mùa mưa.

Ưu tiên chọn giống khỏe, kháng bệnh tốt, có kiểm dịch đầy đủ.

Có kế hoạch dự trữ thuốc, vi sinh và chế phẩm xử lý nước sẵn sàng cho tình huống khẩn cấp.

Kết hợp quản lý đồng bộ giữa dinh dưỡng, môi trường và sức khỏe tôm để đảm bảo ổn định vụ nuôi.Mùa mưa dài mang đến không ít thách thức cho người nuôi tôm, đặc biệt là nguy cơ tổn thương gan ruột – “bộ máy tiêu hóa” sống còn của tôm. Bằng việc chủ động điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, quản lý môi trường và sử dụng các giải pháp hỗ trợ gan ruột, người nuôi hoàn toàn có thể kiểm soát tốt tình hình, đảm bảo tôm khỏe mạnh và đạt năng suất cao. Đầu tư đúng hướng vào việc bảo vệ gan ruột tôm ngày mưa dài chính là chìa khóa thành công cho một vụ nuôi bền vững, an toàn và hiệu quả.

Đăng ngày 06/06/2025
PDT @pdt
Kỹ thuật

Tổng quan về công nghệ MBBR trong nuôi trồng thủy sản

MBBR là Moving Bed Biofilm Reactor, hứa hẹn là công nghệ xử lý nước thải ưu việt trong nuôi trồng thủy sản.

công nghệ MBBR
• 18:17 25/09/2021

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP không chỉ loại bỏ hiệu quả nồng độ Ammonium mà còn xử lý đến 90% chất hữu cơ.

Chế biến cá tra
• 07:00 22/04/2020

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản bằng cảm biến nano

Sử dụng được cả trên bờ, dưới nước để quan trắc chất lượng nước, hệ thống cảm biến nano do Viện Công nghệ nano (INT) thuộc Đại học Quốc gia TPHCM nghiên cứu giúp người nuôi trồng thủy sản yên tâm khi chất lượng nước nuôi được cảnh báo tự động kịp thời khi có sự cố.

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản
• 14:35 05/02/2020

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ

Quản lý môi trường ao nuôi tôm nước lợ là khâu quan trọng, đòi hỏi người nuôi có sự hiểu biết cần thiết về mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và biến động của chúng.Từ đó, có biện pháp điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ thiệt hại, góp phần vào thành công của vụ nuôi.

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ
• 08:46 30/10/2019

Vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp: Khác nhau ở đâu và vì sao không nên dùng lẫn?

Vôi là vật tư quen thuộc trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nhưng việc nhầm lẫn giữa vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp vẫn diễn ra phổ biến. Sử dụng sai loại không chỉ làm giảm hiệu quả cải tạo môi trường mà còn tiềm ẩn rủi ro cho cây trồng, vật nuôi.

vôi nuôi tôm
• 00:00 23/02/2026

Ứng dụng chế phẩm sinh học trong phòng ngừa bệnh thủy sản

Một trong những giải pháp được đánh giá cao hiện nay là ứng dụng chế phẩm sinh học trong phòng ngừa bệnh cho tôm, cá. Đây không chỉ là hướng đi thay thế hóa chất truyền thống mà còn mở ra triển vọng phát triển bền vững cho ngành thủy sản Việt Nam.

chế phẩm sinh học thủy sản
• 00:00 21/02/2026

Bỏ túi bí quyết giảm hệ số FCR xuống dưới 1.2 mà không cần đổi loại thức ăn

Trong cơ cấu chi phí nuôi tôm và cá thâm canh, thức ăn thường chiếm 50–65% tổng chi phí sản xuất. Vì vậy, hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) không chỉ là một chỉ số kỹ thuật mà còn là thước đo trực tiếp của hiệu quả kinh tế. Chênh lệch 0,1 FCR ở quy mô vài chục tấn có thể tạo ra khoảng cách lợi nhuận rất lớn.

tôm
• 10:00 14/02/2026

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 12:00 11/02/2026

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 22:06 22/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 22:06 22/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 22:06 22/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 22:06 22/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 22:06 22/02/2026
Some text some message..