Bioflocs và chất nền nhân tạo giảm tác động của mật độ cao đến tôm

Nghiên cứu mới đây vừa cho thấy vai trò của hệ thống biofloc có bổ sung chất nền nhân tạo trong nuôi tôm thẻ chân trắng.

Bioflocs và chất nền nhân tạo giúp giảm tác động mật độ cao đến tôm
Ảnh: australiaawardsindonesia

Công nghệ biofloc trong nuôi tôm

Mật độ thả ngày càng tăng đã đến tình trạng căng thẳng mãn tính chủ yếu do sự quá tải và suy giảm chất lượng nước ao. Tăng cường mật độ nuôi hiện là xu hướng toàn cầu trong ngành nuôi trồng thủy sản khi nhu cầu thủy sản thế giới tăng. Các hệ thống dựa trên công nghệ biofloc (BFT) đã được coi là sự thay thế hiệu quả và bền vững để nuôi các sinh vật dưới nước.  

Hình thái của các hạt floc dưới kính hiển vi. Ảnh: researchgate

Trong các hệ thống này, một cộng đồng các vi sinh vật dị dưỡng chủ yếu được kích thích phát triển bằng cách điều khiển tỷ lệ carbon/nitơ (C/N) trong nước và thêm một nguồn carbon hữu cơ bên ngoài (Avnimelech, 2007, 2012). Cộng đồng vi sinh vật này, cùng với tảo, động vật nguyên sinh, mảnh vụn và các hạt hữu cơ, hình thành các tập hợp gọi là "flocs" góp phần duy trì chất lượng nước tốt bằng cách hấp thụ amoni và ngăn ngừa sự tích tụ các hợp chất nitơ vô cơ độc hại.

Bioflocs cũng đóng vai trò là nguồn thức ăn bổ sung tại chỗ và có thể tác động tích cực đến hoạt động của enzyme tiêu hóa của tôm, cũng có thể góp phần vào việc tiêu hóa và sử dụng thức ăn. Trong các hệ thống như vậy, ít hoặc không có trao đổi nước nhằm giảm thiểu việc tiếp xúc với mầm bệnh và giúp chi phí sản xuất có lợi hơn.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng nuôi tôm thẻ chân trắng Litopenaeus vannamei trong các hệ thống biofloc đã được cải thiện tỉ lệ sống sót và tăng trưởng, giảm tỷ lệ chuyển đổi thức ăn (FCR) và giúp phòng các bệnh do vi khuẩn (Ekasari et al., 2014).

Theo Thompson, Abreu & Wasielesky (2002) việc bổ sung chất nền nhân tạo trong ao nuôi làm tăng diện tích bề mặt cho các vi khuẩn dị dưỡng và nitrat hóa xâm chiếm, cung cấp khối lượng vi sinh vật nhiều hơn cho ao nuôi và cải thiện điều kiện chất lượng nước từ việc loại bỏ nitơ. Chất nền cung cấp nơi trú ẩn cho tôm để thoát khỏi các tương tác hành vi tiêu cực, đặc biệt là trong quá trình lột xác và giảm thiểu tác động tiêu cực của mật độ thả. Arnold, Coman, Jackson và Groves (2009) cũng chứng minh rằng sự tăng trưởng của tôm sú giống (Penaeus monodon) được cải thiện khi được nuôi trong các bể chứa vi sinh vật với chất nền nhân tạo.

Nghiên cứu này của Enrique Guemez‐Sorhouet và cộng sự 2018 đã so sánh 2 công nghệ nuôi tôm là cộng nghệ biofloc và nuôi tôm tuần hoàn nước sạch đến sự tăng trưởng của tôm nuôi và chất lượng nước.

Phương pháp nghiên cứu

Hai bể chứa polyetylen 1.000L được đặt ngoài trời và chứa đầy nước biển. Mỗi bể được thả với 35 con tôm thẻ trắng chưa trưởng thành (~ 4 g mỗi con) được cho ăn ba lần một ngày với 7% tổng sinh khối; Hỗn hợp 500 ml sản phẩm chế phẩm sinh học thương mại đã được thêm vào bể 2 ngày/lần để bổ sung vi khuẩn dị dưỡng và sinh vật hóa dưỡng vào hệ thống. Ngoài ra,  bột mì đã được thêm vào như là một tác nhân bổ sung. Để duy trì tỷ lệ C / N là 20: 1, mật mía (31% hàm lượng C) đã được thêm vào hàng ngày cho cả hai bể. Các tấm polyetylen (0,40 m × 0,25 m) được treo bên trong các bể chứa nước biofloc để cho phép phát triển sinh vật bám. Sau 15 ngày, nước biofloc đã được sử dụng để bổ sung vào các đơn vị thí nghiệm, và các chất nền nhân tạo được chuyển và đặt bên trong các đơn vị cần thiết. 

Tiến hành nghiên cứu

Ba mật độ thả (300, 600 và 900 PL/ m3) và điều kiện nuôi cấy trong 3 hệ thống(CW - nước trong; B - biofloc; và BS - biofloc với chất nền nhân tạo) mỗi nghiệm thức lặp lại ba lần. 

Tôm thẻ chân trắng L. vannamei ( trọng lượng 0,17 ± 0,03 g) và được nuôi với 9% tổng sinh khối với thức ăn viên thương mại có 35% protein thô, cho ăn ba lần mỗi ngày (9:00, 14:00 và 19:00 giờ). 

Kết quả:

Chất lượng nước tốt hơn đã được tìm thấy ở nghiệm thức nuôi tôm theo công nghệ biofloc B và BS mặc dù trao đổi nước là ít hơn so với công nghệ tuần hoàn nước sạch. 

Bioflocs có hiệu quả hơn để giảm thiểu tích lũy nitrite và nitrat trong các nghiệm thức ở mật độ 600 và 900 PL/m3 so với những nhóm 300 PL / m3. Những kết quả này cho thấy ở mật độ cao hơn, carbon hữu cơ bổ sung đảm bảo một cơ sở vi khuẩn dị dưỡng góp phần vào quá trình đồng hóa nitơ amoniac. Mức độ tổng hợp carbohydrate và glycogen cao hơn được quan sát thấy ở tôm được nuôi bằng bioflocs cho chúng khả năng đáp ứng với các điều kiện đòi hỏi năng lượng cao hơn.

Toàn bộ ‐ bột mì được sử dụng để thúc đẩy sự hình thành biofloc có thể đã ảnh hưởng đến cấu trúc và chức năng phân loại ban đầu của cộng đồng vi khuẩn có mặt trong hệ thống BFT như đã được quan sát bởi Vargas ‐ Albores et al. (2019) và Martínez Córdova và cộng sự (2018). 

Bioflocs thúc đẩy tăng trưởng tôm từ tuần thử nghiệm thứ hai cho tất cả mật độ thả PL được thử nghiệm. Đặc biệt, việc sử dụng biofloc và chất nền nhân tạo tạo ra trọng lượng và tốc độ tăng trưởng cuối cùng của tôm trong các nhóm 300 và 600 PL / m3 tương tự nhau và cao hơn hẳn so với 900 PL / m3. Các mô hình khác nhau đã được quan sát cho riêng B hoặc CW, cho thấy chất nền nhân tạo hoặc sức mạnh tổng hợp của biofloc và chất nền có thể làm giảm tác động bất lợi của mật độ cao đối với sự tăng trưởng của tôm, ít nhất là đối với kích cỡ tôm được sử dụng trong nghiên cứu này. 

Nghiên cứu này đã xác nhận rằng BFT cho phép duy trì chất lượng nước tốt khi mật độ thả PL cao được sử dụng. Đồng thời mô hình nuôi tôm theo công nghệ biofloc có chất nền nhân tạo giúp làm giảm hiệu ứng căng thẳng của việc nuôi ở mật độ cao biểu hiện bằng sự tăng trưởng cao hơn so với nhóm tôm được nuôi trong hệ thống tuần hoàn nước sạch CW. 

Enrique Guemez‐Sorhouet, Humberto Villarreal, Ilie S. Racotta, José Naranjo, Laurence Mercier 2018. DOI: 10.1111/are.13994

Đăng ngày 20/03/2019
VĂN THÁI (Lược dịch)
Kỹ thuật

Tổng quan về công nghệ MBBR trong nuôi trồng thủy sản

MBBR là Moving Bed Biofilm Reactor, hứa hẹn là công nghệ xử lý nước thải ưu việt trong nuôi trồng thủy sản.

công nghệ MBBR
• 18:17 25/09/2021

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP không chỉ loại bỏ hiệu quả nồng độ Ammonium mà còn xử lý đến 90% chất hữu cơ.

Chế biến cá tra
• 07:00 22/04/2020

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản bằng cảm biến nano

Sử dụng được cả trên bờ, dưới nước để quan trắc chất lượng nước, hệ thống cảm biến nano do Viện Công nghệ nano (INT) thuộc Đại học Quốc gia TPHCM nghiên cứu giúp người nuôi trồng thủy sản yên tâm khi chất lượng nước nuôi được cảnh báo tự động kịp thời khi có sự cố.

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản
• 14:35 05/02/2020

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ

Quản lý môi trường ao nuôi tôm nước lợ là khâu quan trọng, đòi hỏi người nuôi có sự hiểu biết cần thiết về mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và biến động của chúng.Từ đó, có biện pháp điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ thiệt hại, góp phần vào thành công của vụ nuôi.

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ
• 08:46 30/10/2019

Giải pháp can thiệp hóa chất trong nuôi trồng thủy hải sản

Sự phát triển nhanh chóng đi kèm với việc lạm dụng hóa chất và kháng sinh trong quá trình nuôi đã tạo ra nhiều hệ lụy. Đây là thách thức lớn đối với mục tiêu phát triển bền vững và giữ vững uy tín trên thị trường quốc tế.

khu nuôi tôm cá
• 12:00 28/02/2026

Phương pháp gây màu nước tự nhiên bền vững trong nuôi trồng thủy hải sản

Hiện nay, nhiều hộ nuôi vẫn dựa vào hóa chất để xử lý, dẫn đến rủi ro về môi trường và sức khỏe vật nuôi. Hiện nay, xu hướng gây màu nước bằng nguyên liệu tự nhiên đang được khuyến khích, vừa đảm bảo hiệu quả, vừa hướng tới phát triển bền vững.

màu nước ao nuôi
• 00:00 26/02/2026

Lộ trình sử dụng thức ăn hiệu quả cho tôm

Hình dạng thức ăn tưởng chừng đơn giản nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bắt mồi, tiêu hóa và tốc độ tăng trưởng của tôm. Việc lựa chọn đúng dạng thức ăn cho từng giai đoạn không chỉ giúp tối ưu hiệu quả dinh dưỡng mà còn góp phần duy trì môi trường ao nuôi ổn định.

cho tôm ăn
• 00:00 25/02/2026

Vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp: Khác nhau ở đâu và vì sao không nên dùng lẫn?

Vôi là vật tư quen thuộc trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nhưng việc nhầm lẫn giữa vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp vẫn diễn ra phổ biến. Sử dụng sai loại không chỉ làm giảm hiệu quả cải tạo môi trường mà còn tiềm ẩn rủi ro cho cây trồng, vật nuôi.

vôi nuôi tôm
• 00:00 23/02/2026

Hàng trăm người lao xuống ao bắt cá sau hiệu lệnh

Hội nơm cá đầu Xuân năm 2026 tại Nghệ An thu hút hàng trăm người tham gia, tạo nên khung cảnh sôi động khi mọi người đồng loạt lao xuống ao bắt cá theo hiệu lệnh, với quy định chỉ được dùng tay không hoặc nơm.

bắt cá
• 11:28 05/03/2026

Xây dựng nghề cá bền vững

Khu vực phía đông Thành phố Hồ Chí Minh đang là một trong những trung tâm nghề cá lớn của cả nước với hàng nghìn tàu khai thác, hệ thống chế biến quy mô lớn và kim ngạch xuất khẩu hàng trăm triệu USD mỗi năm. Tuy nhiên, để phát triển tương xứng tiềm năng và hướng tới một trung tâm nghề cá hiện đại, thông minh, yêu cầu tái cấu trúc toàn diện đang đặt ra cấp thiết.

nghề cá
• 11:28 05/03/2026

Đánh bắt ở vùng biển nước ngoài, một tàu cá An Giang bị xử lý

Một tàu cá mang số hiệu KG 92574-TS của ngư dân An Giang vừa bị lực lượng Cảnh sát biển phát hiện, ngăn chặn kịp thời khi có dấu hiệu xâm phạm vùng biển nước ngoài để khai thác trái phép, trong bối cảnh công tác chống khai thác IUU đang được siết chặt.

tàu cá
• 11:28 05/03/2026

Góc nhìn đầu tư 2026: Ngành thủy sản tăng trưởng đạt đỉnh, động lực mới ở đâu?

Năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam lập kỷ lục 11,3 tỷ USD, tăng 12,4% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tăng trưởng đang dịch chuyển từ mở rộng sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng và khả năng thích ứng chính sách, khiến năm 2026 nhiều khả năng sẽ là giai đoạn phân hóa mạnh giữa các doanh nghiệp thay vì tăng đồng đều toàn ngành.

đánh bắt cá
• 11:28 05/03/2026

Cô Tô khởi động Lễ hội Mở cửa biển 2026

Những ngày đầu xuân năm 2026, đặc khu Cô Tô (Quảng Ninh) sẽ tổ chức Lễ hội Mở cửa biển – một sự kiện văn hóa tâm linh quan trọng của ngư dân vùng đảo. Không chỉ là nghi thức khởi đầu mùa đánh bắt, lễ hội còn là dịp để cộng đồng bày tỏ lòng tri ân tiền nhân, cầu mong mưa thuận gió hòa, biển lặng sóng êm, tôm cá đầy khoang và một năm làm ăn thuận lợi.

lễ hội mở cửa biển
• 11:28 05/03/2026
Some text some message..