Bổ sung canxi trong ương giống ốc bươu đồng

Ốc bươu đồng là loài động vật thân mềm nước ngọt, có giá trị dinh dưỡng cao và ngày càng được ưa chuộng. Tuy nhiên, nguồn lợi ốc bươu đồng trong tự nhiên đang ngày càng giảm sút do sự xâm nhập của ốc bươu vàng, khai thác quá mức và môi trường bị ô nhiễm.  Nhận thấy điều đó, một số nông dân tiến hành đưa ốc vào ương nuôi nhằm cung cấp nguồn thực phẩm cho thị trường. Khi được ương nuôi trong điều kiện nước ngọt ở vùng ĐBSCL có thể xảy ra tình trạng nước có hàm lượng canxi giảm thấp vào một số thời điểm trong năm, điều này có thể gây ra những ảnh hưởng nhất định đến tốc độ sinh trưởng và khả năng sống sót của ốc bươu đồng.

Canxi được xem là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng rất lớn đến sự phân bố của nhiều loài thủy sản nước ngọt, đặc biệt là nhóm động vật thân mềm có vỏ, các loài này cần canxi cho sự tồn tại và phát triển. Ngoài ra, khi hàm lượng canxi ở động vật thân mềm thấp ốc sẽ có vỏ mỏng, dễ bị tấn công và dễ tổn thương hơn do sức chịu đựng của lớp vỏ kém. Chaitanawisuti et al. (2010) nghiên cứu ảnh hưởng các hàm lượng canxi đến tăng trưởng ốc hương giống Babylonia areolata đã cho thấy hàm lượng canxi 1% thì tăng trưởng của ốc đạt tối ưu và hiệu quả sử dụng thức ăn tốt nhất. Theo Ngô Thị Thu Thảo và ctv. (2013) do ốc có tốc độ tăng trưởng nhanh nên có nhu cầu canxi lớn để phục vụ cho quá trình cấu tạo vỏ làm cho độ kiềm giảm xuống thấp trong quá trình ương. 

Nghiên cứu Ngô Thị Thu Thảo và Lê Văn Bình - Khoa Thủy sản, Trường Đại học Cần Thơ, đã thực hiện nghiên cứu nhằm đánh giá ảnh hưởng của các giá trị canxi đến sinh trưởng và tỷ lệ sống của ốc bươu đồng trong quá trình ương giống.

Hàm lượng canxi phù hợp cho ương giống ốc bươu đồng

Thí nghiệm gồm có 5 nghiệm thức và được lặp lại 3 lần:

1) Thức ăn công nghiệp (ĐC)

2) Thức ăn công nghiệp trộn 1% canxi 

3) Thức ăn công nghiệp trộn 3% canxi 

4) Thức ăn công nghiệp trộn 5% canxi 

5) Thức ăn công nghiệp trộn 7% canxi 

Thức ăn được ngâm trong nước khoảng 10 phút trước khi cho ăn để thức ăn sẽ chìm xuống đáy bể và ốc có thể bắt được dễ dàng hơn. Lượng thức ăn cho ốc ăn mỗi ngày là 5% trọng lượng cơ thể, cho ốc ăn 2 lần/ngày vào lúc 7 giờ sáng (40% lượng thức ăn) và 17 giờ chiều (60% thức ăn). 

Kết quả

Chiều cao và khối lượng ốc bươu đồng khi ương bằng thức ăn công nghiệp và bổ sung thêm 3% hoặc 5% canxi cao hơn so với nhóm không bổ sung canxi hoặc với hàm lượng 1% và 7%. Năng suất ốc đạt cao nhất khi ương bằng thức ăn công nghiệp có bổ sung thêm 5% canxi vào thức ăn.

Động vật thân mềm có vỏ có khả năng hấp thu canxi thông qua thức ăn hoặc hấp thu trực tiếp canxi từ môi trường nước. Hàm lượng canxi phù hợp trong thức ăn và trong môi trường nước có thể đã tạo điều kiện cho các cá thể ốc có cơ hội hấp thu thuận lợi hơn và phục vụ hiệu quả hơn cho quá trình sinh trưởng.

Từ những kết quả trên cho thấy bổ sung 5% canxi vào thức ăn giúp tăng tỉ lệ sống, năng suất và sinh khối của ốc bươu đồng. Từ đó, đã góp phần cung cấp cơ sở ứng dụng ương nuôi ốc để đạt hiệu quả và năng suất cao, cải thiện đời sống bà con nông dân.

Tạp chí khoa học đại học Cần Thơ, Tập 52, Phần B (2017).