Bức tâm thư của Chủ nhiệm HTX thủy sản Thới An: Kỳ vọng vào con đường phát triển HTX

Qua bức Tâm thư, ông Hải phân tích: "Sản phẩm nông nghiệp xuất khẩu đem về nhiều tỷ USD, nhưng lãi suất ngân hàng mà nông dân phải nộp cũng tương đương chừng ấy. Suy nghĩ theo dân dã chúng tôi, tiền ấy như từ túi nọ bỏ sang túi kia. Xuất khẩu mà bán rẻ các sản phẩm nông nghiệp là coi thường sức lao động, sức sáng tạo của nông dân, chỉ làm còng lưng thêm người nông dân vì nợ nần trĩu nặng, là bán rẻ tài nguyên thiên nhiên, mà tài nguyên thiên nhiên đâu là vô tận. Đến mức nào đó, nông dân không còn làm nổi nữa, Chính phủ sử dụng ngân sách để an sinh xã hội thì đất nước này còn được gì đâu…".

Bức tâm thư đầy trăn trở, phản ánh nhiều day dứt về những bất cập hiện hữu trong xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp, về thực trạng thu hồi tràn lan đất ruộng của nông dân rồi để hoang hóa, về bản chất người nông dân cần cù lam lũ nên xin các cấp ngành đừng trách họ làm ăn tự phát. Đáng kể bức thư nêu nỗi lo "tái cấu trúc nền nông nghiệp mà tăng hạn điền, thì người lắm của nhiều tiền thâu tóm đất đai nhanh chóng, gần 70 triệu nông dân nghèo sẽ sống ra sao?"…

Trao đổi với phóng viên Thời háo Kinh Doanh, ông Hải cho rằng để gắn kết "liên kết ngang" phải phát triển mô hình HTX, mà vấn đề này vẫn yếu kém nhiều năm qua. Còn "liên kết dọc" cần thúc đẩy sự tham gia của các doanh nghiệp có tâm có tầm, đủ năng lực cung ứng và bao tiêu nông sản cho nông dân thông qua HTX. Cụ thể như nước ta trải qua 25 năm xuất khẩu gạo mà đến nay không xây dựng được thương hiệu gạo Việt, nguyên nhân chính là do doanh nghiệp không gắn bó được với HTX và nông dân.

Theo tác giả bức tâm thư, cần phải khẩn trương thành lập thật nhiều HTX nông nghiệp kiểu mới. Khi đó nông dân sản xuất manh mún sẽ cùng hợp sức nhau sản xuất lớn. Khi đã vào HTX thì nhận thức của nông dân về làm ăn lớn sẽ được nâng cao, nên chúng ta hoàn toàn có thể tổ chức sản xuất hiện đại. Điều quan trọng là nông dân không còn phải đi bán từng ký lúa, ký cá và mớ rau, mà tất cả đều do HTX và doanh nghiệp liên kết ký hợp đồng đầu tư và bao tiêu nông sản cho nông dân. Có thể nói, HTX mới đủ sức lo đầu ra và HTX mới có thể xây dựng được thương hiệu nông sản...

Về bức Tâm thư của Chủ nhiệm HTX Thới An, ông Nguyễn Quốc Hải, Ủy viên Thường vụ Liên minh HTX Việt Nam, Chủ tịch Liên minh HTX Tp.Cần Thơ, chia sẻ: phản ánh về những khó khăn, bất cập trong sản xuất nông nghiệp mà ông Nguyễn Ngọc Hải, Chủ nhiệm HTX thuỷ sản Thới An nêu trong Tâm thư cũng là nổi niềm day dứt của nhiều Chủ nhiệm HTX nông nghiệp và của những người làm ra hạt lúa, con tôm con cá hiện nay.

Ông Hải đã có lý khi đặt vấn đề cần lập ra nhiều mô hình HTX kiểu mới trong lĩnh vực nông nghiệp để đẩy mạnh sự liên kết sâu rộng kinh tế hộ với nhau nhằm biến cái nhỏ, manh mún trong sản xuất nông nghiệp thành cái lớn, hiệu quả hơn, coi đó là một trong những giải pháp quan trọng thực thi đưa sản xuất nông nghiệp, đời sống nông dân từng bước ra khỏi lẩn quẩn khó khăn.

Các doanh nghiệp ở Cần thơ như Gentraco, Công ty Lương thực Sông Hậu... đang liên kết với nông dân đầu tư, bao tiêu nông sản cũng đã lên tiếng mong muốn nhiều hộ nông dân tập hợp lại thành các HTX dịch vụ hỗ trợ thành viên để có tổ chức, có "thủ lĩnh", nhất là tại các cánh đồng mẫu lớn để tiến trình liên kết giữa doanh nghiệp với nông dân được thuận lợi.

Theo Chủ tịch Liên minh HTX Tp.Cần Thơ, lập nhiều HTX trong lĩnh vực nông nghiệp là cần đáp ứng nhu cầu thực của đa số nông hộ. Nhưng không phải phát triển một cách bất kỳ, hình thức mà phải là những mô hình HTX kiểu mới hoạt động có hiệu quả, bền vững.

Để mô hình HTX kiểu mới của người nông dân phát triển nhất thiết cần có sự khuyến khích, hỗ trợ của Nhà nước. Các chính sách đối với HTX nông nghiệp trong nhiều năm qua còn nhiều hạn chế dẫn đến mô hình HTX nông nghiệp hoạt động hiệu quả còn ít, tỷ lệ yếu kém nhiều và có cả sự lúng túng trong tổ chức, hoạt động.

Với hơn 1.300 HTX, gần 40.000 tổ hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp ở ĐBSCL hiện nay, cần được củng cố, nâng cao hơn vai trò hỗ trợ nông hộ. Thực tiễn đòi hỏi chính sách nên tập trung vào hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực, vốn, tạo điều kiện khuyến khích các HTX làm tốt các dịch vụ sau thu hoạch, chế biến, tiêu thụ nông sản, khuyến khích các HTX mở rộng thành viên, phát triển quy mô, cùng liên kết trong ngành, trong vùng nhằm tạo ra thế và lực mới.