Cải tạo ao nuôi tôm: Khâu quan trọng phòng chống dịch bệnh

Sau khi tháo cạn nước để thu hoạch tôm, ao nuôi cần phải thực hiện nhiều bước xử lý khác nhau để chuẩn bị cho chu kỳ nuôi tiếp theo. Khâu cải tạo ao nuôi tôm tập trung vào việc tránh sự lây truyền mầm bệnh từ vụ này sang vụ khác và giúp đảm bảo các yếu tố môi trường phù hợp cho tôm nuôi. Nếu quá trình cải tạo ao không tốt, đáy ao bị suy thoái, lượng bùn tích tụ nhiều sẽ là nguyên nhân khiến tôm chậm phát triển và làm tăng nồng độ khí độc trong ao. Chất lượng đất và nước giảm làm tôm dễ bệnh, phương pháp cải thiện chất lượng đất cũng có thể được bao gồm trong việc chuẩn bị ao.

Phơi ao, làm đất, bón vôi

Ao tích tụ các hạt sét bị xói mòn từ đất và chất hữu cơ có nguồn gốc từ sinh vật phù du chết, thức ăn thừa, phân tôm. Để làm sạch đáy ao sau mỗi vụ, có thể được thực hiện bằng việc sử dụng máy bơm thủy lực với ống áp lực cao hút hoặc đẩy chất thải ra khỏi ao khi đáy ao ướt hoặc sử dụng máy đào sau khi đáy khô.

Việc loại bỏ trầm tích sau mỗi vụ nuôi là cần thiết. Các ao trống thường được phơi khô dưới ánh mặt trời trong hai tuần trở lên. Bước này giúp làm giảm độ ẩm của đất đủ để tiêu diệt hầu hết các sinh vật (bao gồm cả các sinh vật gây bệnh) còn lại trong ao sau khi thoát nước.

Việc sử dụng bằng máy bừa đôi khi được thực hiện để phá vỡ khối đất, tăng khả năng tiếp xúc của đất với không khí và tăng tốc độ làm khô. Máy cày cũng có thể được sử dụng cho mục đích này, nhưng máy cày khuôn làm việc đảo đất không hiệu quả.

Một số ao có bề mặt gồ gề với những chỗ đất lún giữ nước lâu sau khi phần còn lại của đáy đã khô. Một số ao cũng có thể không khô tốt do sự xâm nhập của nước ngầm từ các ao hoặc kênh lân cận. Việc phơi khô đáy ao hoàn toàn là điều không thể đặc biệt trong mùa mưa.

Một số nông dân sử dụng vôi tôi hoặc vôi ngậm nước bón vào đáy ao với liều cao giúp làm tăng pH đất đủ để tiêu diệt các sinh vật không mong muốn bao gồm cả các sinh vật gây bệnh. Tuy nhiên, tỷ lệ xử lý hiệu quả cao - tối thiểu 3.000 kg/ha (300 gram mỗi mét vuông) vôi tôi hoặc 4.000 kg/ha (400 gram mỗi mét vuông) vôi ngậm nước.

Quy trình tốt nhất có thể là làm khô đáy ao và xử lý vôi cho các khu vực đáy không khô. Tuy nhiên, một số nhà sản xuất xử lý toàn bộ đáy ao bằng vôi sau mỗi vụ. Vật liệu bón vôi sẽ không hòa tan trong đất khô để tăng độ pH do đó nên bón vôi trong khi đáy ao vẫn còn ẩm.

Calcium hypochlorite Ca(ClO)₂ - chất khử trùng Chlorine, là một hỗn hợp chất gồm vôi và canxi clorua cũng có thể được áp dụng trên các khu vực ẩm ướt cho mục đích khử trùng. Áp dụng 100 đến 200 gram mỗi mét vuông của chất khử trùng này. Đồng sulfat, formalin và kali permanganat (thuốc tím) cũng đã được sử dụng để khử trùng đất, nhưng chúng không hiệu quả như vôi hoặc chất khử trùng Chlorine.

Chuẩn bị ao thích hợp đòi hỏi phải làm khô đáy và sử dụng của các sản phẩm vôi, như đã thấy trong ao tôm ở Châu Phi này. Ảnh của Darryl Jory.

Đáy ao có độ pH đất dưới 7 nên được điều chỉnh để tăng độ pH. Nếu vôi tôi hoặc vôi ngậm nước được sử dụng để khử trùng, ứng dụng của chúng cũng sẽ trung hòa độ chua của đất. Nếu ao khô hoàn toàn và vôi không được sử dụng để khử trùng, sử dụng đá vôi nông nghiệp ít tốn kém hơn cho mục đích trung hòa độ chua của đất. Tỷ lệ ứng dụng đá vôi nông nghiệp điển hình được cung cấp trong Bảng 1. Đá vôi nông nghiệp nên được trải đều trên đáy ao trong khi đất vẫn còn ẩm.