Cần ngăn chặn nạn khai thác tràn lan, tận diệt nguồn lợi thủy sản

Những năm gần đây, khi dòng nước trên sông Mê Kông không còn vận hành theo đúng guồng quay của tự nhiên, mực nước hàng năm lên xuống thất thường đã ảnh hưởng rất lớn đến chu kỳ sinh sản của nhiều loài thủy sản nước ngọt, giảm sút nguồn lợi thủy sản. Thiên nhiên không còn hào phóng chỉ là một phần, đáng báo động là sự khai thác tràn lan và tận diệt nguồn lợi thủy sản của con người.

kiểm tra xiệt cá
Đoàn kiểm tra liên ngành TP.Hồng Ngự kiểm tra, nhắc nhở và tịch thu xiệt điện của đối tượng sử dụng xung điện khai thác cá trên sông

Khai thác thô bạo khiến tài nguyên thủy sản kiệt quệ

Với người dân đầu nguồn huyện Hồng Ngự, TP.Hồng Ngự, mùa nước nổi hằng năm chính là mùa đón “lộc trời” từ thượng nguồn Mê Kông đổ về. Dòng Mê Kông đỏ nặng phù sa không những chở về biết bao là khoáng sản mà còn có nhiều cá, tôm. Tuy nhiên vài năm trở lại đây, những sản vật mùa nước nổi ngày một cạn kiệt dần, nhiều loại cá nước ngọt lớn, những giống cá trắng quý hiếm của sông Mê Kông ngày một ít đi trong tự nhiên.

Song song với những loại ngư cụ truyền thống thì ngày càng có nhiều ngư cụ khai thác mang tính chất tận diệt như: cào điện, xiệt điện, thuốc nổ, mắc lưới nhỏ... đang khiến cho tài nguyên thủy sản ngày một trở nên nguy cấp. Cuối tháng 10 vừa qua, chúng tôi được tham gia cùng Đoàn kiểm tra liên ngành của TP.Hồng Ngự trên các tuyến sông chính của thành phố để kiểm tra phương tiện khai thác đánh bắt thủy sản. Dù chỉ tham gia một buổi, cũng đủ để thấy tình hình khai thác thủy sản thật sự đáng báo động. Chỉ một buổi, Đoàn điểm tra kiểm tra liên ngành của TP.Hồng Ngự đã bắt gặp, xử lý, nhắc nhở hơn 10 trường hợp vi phạm về việc sử dụng xung điện đánh bắt cá, ghe cào hến công xuất lớn hoạt động trên các tuyến sông và kênh lớn của TP.Hồng Ngự.

Nói về lí do mạo hiểm dùng xiệt điện đánh bắt cá trên sông, anh Nguyễn Chí Tâm ngụ xã Tân Công Chí, huyện Tân Hồng bày tỏ: “Không phải tôi làm nghề xiệt cá này quanh năm mà chỉ xiệt vào mùa nước để trang trải bữa cơm gia đình vào những lúc không có việc làm. Lí do khiến tôi buộc phải sử dụng xiệt điện là vài năm trở lại đây ghe cào điện hoạt động dữ quá. Ghe cào xuyên suốt ngày đêm trên những đoạn sông vắng nên cá tôm trên sông giờ chẳng còn. Nếu dùng câu lưới như chục năm về trước thì giăng suốt ngày có khi không có con cá nào”.

Theo nhiều hộ dân ở khu vực đầu nguồn, một trong những phương tiện đánh bắt thủy sản có tính chất tận diệt nhất hiện nay chính là ghe cào điện. Phương tiện này có công suất lớn, hoạt động được cả trên sông lẫn đồng ruộng. Khác với các loại lờ, lọp, câu lưới truyền thống, phương tiện này đánh bắt có tính chất tận diệt, nơi nào ghe cào đi qua thì cá, tôm đều bị bắt sạch hoặc chết sạch do chịu ảnh hưởng xung điện công suất lớn. Đây là một trong những nguyên nhân khiến cho nguồn lợi thủy sản trên các sông ngày một bị teo tóp, nhiều loài cá nước ngọt liệt vào danh sách quý hiếm, cần được bảo vệ thì có nguy cơ bị tuyệt chủng.

Không những càn quét vùng mặt nước trên các sông, trên các cánh đồng mà ngay cả những loại thủy sản chỉ sống ở tầng đáy ở các sông lớn cũng bị khuấy đảo bởi các ghe cào hến công suất lớn. Những phương tiện cào hến này thường đi thành đoàn khoảng từ 8 – 12 chiếc. Những nơi mà đoàn ghe cào đi ngang hầu như nước dưới sông đều bị khuấy đảo, đen ngòm.


Ghe cào hến công suất lớn hoạt động trên khu vực TP.Hồng Ngự.

Chung tay bảo vệ “nguồn sống” của dòng Mê Kông

Để ngăn chặn sự suy giảm nguồn lợi thủy sản, những năm qua UBND tỉnh Đồng Tháp đã ban hành nhiều kế hoạch và văn bản về tăng cường bảo vệ nguồn lợi thủy sản; thực hiện nhiều giải pháp thả nhiều giống cá quý, hiếm bản địa trở về với tự nhiên. Đồng thời, để ngăn chặn triệt để sự xâm hại nguồn lợi thủy sản từ các phương tiện khai thác tận diệt, thời gian qua, UBND tỉnh Đồng Tháp tiến hành không cấp phép khai thác thủy sản đối với các ngư cụ làm suy giảm nguồn lợi thủy sản như: cào gọng, cào hến, đẩy te, xiệp, đáy; nghiêm cấm đặt ngư cụ tại điểm cố định (chà, đăng, vó, nò, bò) để khai thác thủy sản trên các tuyến sông, kênh, rạch thuộc phạm vi tỉnh quản lý do gây bồi lắng và ảnh hưởng đến đa dạng sinh học thủy sản. Bên cạnh đó, công tác thanh tra, kiểm tra khai thác thủy sản thường xuyên thực hiện và đã xử lý, cho làm cam kết, nhắc nhở các đối tượng vi phạm về kích điện, kích thước mắc lưới nhỏ, mùa vụ cấm khai thác...

Mặc dù các địa phương đã mở nhiều cuộc ra quân kiểm tra, xử lý, tuyên truyền, song lực lượng tại các địa phương hiện nay vẫn còn mỏng, phương tiện kiểm tra còn hạn chế nên công tác quản lý bảo vệ nguồn lợi thủy sản vẫn chưa thật sự hiệu quả. Chưa kể đến, lực lượng chức năng còn bị các đối tượng vi phạm có hành vi chống đối và uy hiếp, điều này đã gây ra không ít khó khăn cho công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản hiện nay.

Ông Lê Hoàng Nam, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp TP.Hồng Ngự cho hay: “Đa số các hộ khai thác thủy sản đều biết việc sử dụng ngư cụ bị cấm, sử dụng điện để khai thác thủy sản là vi phạm pháp luật nhưng do hoàn cảnh kinh tế khó khăn, không có đất để canh tác nên họ vẫn hành nghề. Nhiều hộ khai thác tái vi phạm nhiều lần, hiện việc chuyển đổi nghề nghiệp gặp nhiều khó khăn. Ngoài ra, do lực lượng và phương tiện còn hạn chế nên công tác thanh tra, kiểm tra trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản chưa thường xuyên và rộng khắp. Nhiều trường hợp sử dụng xung điện, chất độc khai thác thủy sản hoạt động về đêm ở vùng sâu, kênh rạch nhỏ và ngụy trang rất khó phát hiện, gây ra nhiều khó khăn cho địa phương trong công tác quản lý”.


Người dân sử dụng xiệt điện khai thác cá.

Có thể thấy xu hướng thích thưởng thức, tiêu dùng những loại thủy sản tự nhiên quý hiếm cũng là nguyên nhân thúc đẩy quá trình đánh bắt, khai thác cá nước ngọt tự nhiên tận diệt như hiện nay. Khi nhu cầu từ thị trường ngày một tăng trong khi nguồn cung ngoài tự nhiên đang ngày một cạn kiệt sẽ dẫn đến hệ lụy là nhiều đối tượng vẫn bất chấp những quy định của pháp luật để khai thác. Do đó, để chung tay bảo vệ nguồn lợi thủy sản tự nhiên, trả lại sự cân bằng cho hệ sinh thái thì có lẽ người tiêu dùng cũng nên thay đổi thói quen tiêu dùng của mình.

Ông Võ Thành Ngoan, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Đồng Tháp thông tin: “Ngành nông nghiệp tiếp tục phối hợp các ban, ngành, địa phương chủ động xây dựng kế hoạch bảo vệ và tái tạo nguồn lợi thủy sản bằng nguồn kinh phí địa phương và xã hội hóa. Đồng thời sẽ tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định về bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản; đảm bảo kinh phí cho hoạt động tái tạo và phát triển nguồn lợi thủy sản. Ngành cũng tiến hành xây dựng cơ sở dữ liệu làm cơ sở khoa học phục vụ công tác quản lý nhà nước trong quản lý nguồn lợi thủy sản; đổi mới phương thức quản lý tái tạo nguồn lợi thủy sản theo hướng cộng đồng quản lý và chia sẻ lợi ích, trách nhiệm cùng liên kết phát triển; tăng nguồn thu từ khai thác giá trị nguồn lợi thủy sản để đầu tư trở lại cho công tác bảo tồn, tái tạo. Để giúp người dân thực hiện chuyển đổi nghề nghiệp hiệu quả, thời gian qua ngành nông nghiệp đã phối hợp với các địa phương tổ chức các đợt điều tra nắm lại số hộ nghèo chuyên sống bằng nghề khai thác thủy sản tự nhiên để có chính sách xã hội, kế hoạch cho vay tín dụng hỗ trợ vận động chuyển đổi nghề nghiệp. Từng bước cho người dân chuyển đổi hình thức khai thác thủy sản hoặc khai thác theo truyền thống, tập trung dạy nghề tiểu thủ công nghiệp để người dân kiếm thêm thu nhập, giảm áp lực khai thác thủy sản tự nhiên.

Có thể thấy việc khai thác quá mức nguồn lợi thủy sản đến mức tận diệt đã và đang ảnh hưởng đến sự cân bằng hệ sinh thái tự nhiên cũng như ảnh hưởng đến phát triển sinh kế truyền thống của rất nhiều hộ dân ở khu vực đầu nguồn. Việc tuyên truyền, nhắc nhở là giải pháp tất yếu, song để giải quyết dứt điểm tình trạng tận diệt nguồn lợi thủy sản thì cần thiết nên có những giải pháp mạnh hơn, liên tục và có sự liên kết phối hợp giữa các tỉnh, thành trên khu vực hạ nguồn sông Mê Kông.

Báo Đồng Tháp
Đăng ngày 13/11/2020
Mỹ Lý
Đánh bắt

Tôm tít đầy "Tiềm năng" cho đối tượng nuôi mới

Đa dạng loài vật nuôi và nuôi biển là mục tiêu ngành nuôi trồng thủy sản hướng tới trong tương lai. Tôm sú, tôm thẻ chân trắng, tôm hùm,… đây là một số loài tôm biển được nuôi chính ở nước ta hiện nay, bên cạnh đó tôm tít là loài tôm rất có triển vọng nhưng vẫn chưa được biết đến nhiều.

Tôm tít
• 10:10 05/07/2023

Lịch sử nuôi trồng thủy sản

Cùng Tép Bạc tìm hiểu trong khoảng một thập kỷ qua, đã có những sự gia tăng và phát triển nào trong nuôi trồng thủy sản trên toàn cầu.

Nuôi tôm
• 16:51 04/07/2023

Loài tôm lạ tuy nhỏ bé nhưng tác động lớn tới khí hậu toàn cầu

Nam Cực là một trong những lục địa xa nhất nằm ở phía Nam của Trái đất. Và một trong những loài vật được tìm thấy ở Nam Cực đã thay đổi hoàn toàn sự hiểu biết của các nhà khoa học chính là tôm Krill. Vì sao họ lại nhận định như vậy?

Tôm Krill
• 11:05 23/11/2022

Google sử dụng AI theo dõi "sức khỏe" của các rạn san hô

Google đang sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giúp các nhà khoa học sàng lọc các đoạn âm thanh ghi âm dưới đại dương trong một dự án nhằm theo dõi "sức khỏe" của các rạn san hô thông qua những âm thanh này.

San hô
• 11:20 14/11/2022

Hậu quả kép cho việc đánh bắt cá bằng xung điện

Hiện nay trên địa bàn các tỉnh, việc đánh bắt cá bằng cách xung điện vẫn đang được sử dụng tràn lan, mặc dù chính quyền địa phương đã có thông báo xử phạt hành chính cho các hành vi trên. Hôm nay, hãy cùng điểm qua các hậu quả mà đánh bắt cá bằng xung điện mang đến, cũng như các quy định xử phạt cho người vi phạm ra sao nhé!

Đánh bắt cá bằng chích điện
• 10:59 27/03/2024

Giải mã những khó khăn của nghề đánh bắt sứa biển

Các món ăn làm từ sứa biển ngày càng thu hút nhiều tín đồ đam mê ẩm thực, nhưng có lẽ ít người biết rằng quá trình tạo ra sứa thương phẩm kỳ công ra sao.

Sứa
• 11:08 25/03/2024

Bình Định: Ngư dân trúng mùa cá cơm

Trong 2 ngày, từ 13-14.3, vùng biển ven bờ xã Nhơn Lý ( TP Quy Nhơn) và xã Mỹ An ( huyện Phù Mỹ) xuất hiện đàn cá cơm dày đặc, ngư dân làm nghề mành rút trủ ra khơi khai thác cá cơm trúng đậm, sản lượng đánh bắt cao.

Cá cơm
• 09:50 15/03/2024

Bình Định: Đẩy mạnh tuyên truyền IUU năm 2024

Trong 2 ngày 11 và 12.01, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Phù Cát phối hợp với Trung tâm VH-TT-TT huyện tổ chức xe hoa lưu động tuyên truyền về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) trên địa bàn xã Cát Minh, Cát Khánh và thị trấn Cát Tiến huyện Phù Cát, Bình Định.

IUU
• 09:57 12/01/2024

Cấp mã vùng nuôi, trồng thủy sản cần thiết và cấp bách

Từ mã số này sẽ xác định được chủ cơ sở nuôi và nguồn gốc sản phẩm, qua đó tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước, nâng cao giá trị sản phẩm và đáp ứng yêu cầu về xuất khẩu. Việc các vùng sản xuất nuôi trồng thủy sản có mã cũng thích ứng với xu hướng kinh tế nông nghiệp số hiện nay. Từ những yêu cầu trên, các đơn vị chuyên môn ngành nông nghiệp đã và đang đẩy mạnh việc cấp mã số cho các vùng nuôi trồng thủy sản trên khắp cả nước.

Nuôi thủy sản
• 17:12 13/04/2024

Vệ sinh ao nuôi định kỳ

Luôn giữ môi trường ao nuôi sạch sẽ là yếu tố hàng đầu trong nuôi tôm công nghiệp. Việc ao nuôi sạch sẽ không đem đến các mầm bệnh gây hại cho tôm, cũng như giúp tôm có điều kiện phát triển ổn đinh, tăng trưởng nhanh chóng, đạt năng suất cao cho vụ nuôi. Dưới đây là một số công việc cần làm để vệ sinh ao nuôi định kỳ.

Vệ sinh ao nuôi
• 17:12 13/04/2024

Những điều thú vị về sự thích nghi của loài cá tuyết

Dưới những lớp tuyết mỏng manh của đại dương, tồn tại một thế giới huyền bí, nơi cá tuyết tỏa sáng. Loài cá này, dường như đã được sinh ra để sống trong môi trường đầy thách thức của vùng biển đáy tuyết.

Cá tuyết
• 17:12 13/04/2024

Làm thế nào để hiệu quả việc tăng kiềm trong ao tôm?

Độ kiềm là thông số rất quan trọng, góp phần vào một trong những yếu tố quyết định thành công của vụ nuôi, bởi độ kiềm có liên quan trực tiếp đến độ ổn định của pH nước và hoạt động lột xác của tôm. Việc hiểu và kiểm soát hiệu quả, đúng lúc tính kiềm trong ao sẽ giúp hoạt động nuôi tôm của bà con trở nên dễ dàng hơn.

Độ kiềm
• 17:12 13/04/2024

Nuôi vỗ cua gạch thành cua ôm trứng ở Cà Mau

Ngành cua Cà Mau đang từng bước khẳng định vị thế, trở thành đối tượng nuôi chủ lực thứ hai của địa phương, chỉ đứng sau con tôm.

Cua gạch
• 17:12 13/04/2024