Cây cao bóng cả nơi địa đầu Sa Vĩ

Không giấu nổi tò mò, chúng tôi đề nghị ông Tế đưa đến Sa Vĩ để “mục sở thị”. Điều làm chúng tôi ngạc nhiên, hai cụ tuổi cao da dẻ hồng hào, rất khỏe mạnh. Cụ Ngọ tiếp chúng tôi nhưng tay vẫn đan lưới thoăn thoắt, chuẩn bị cho chuyến đi khơi. Bằng chất giọng trầm của ngư dân nơi “đầu sóng, ngọn gió”, cụ kể: Gia đình cụ đã nhiều đời sinh sống ở vùng đất địa đầu này. Ngay từ khi còn để chỏm, cụ đã biết câu chuyện của tổ tiên thời mở đất. Đó là chuyện các Tiên công được tôn vinh Thần hoàng làng, đang thờ ở đình Trà Cổ. Chuyện đó xảy ra từ lâu, khi ấy, Trà Cổ chỉ là vùng cát hoang vu, chưa có người sinh sống. Đoàn ngư phủ gồm 12 chàng trai, từ Đồ Sơn vượt biển ra định cư sinh cơ, lập nghiệp. 6 người không chịu nổi sự khắc nghiệt của gió và cát đã thoái chí, bỏ về. Trước khi về, họ nói: “Ở đây ta biết ăn gì/ Lộc sắn thì chát, lộc si thì già”. Những người ở lại bảo nhau bám biển mưu sinh, khẳng định ý chí của mình bằng câu ca dao: “Ở đây vui thú lạc tiên/ Sớm ngày lọc nước (dùng lưới đánh cá), lấy tiền nuôi nhau”. Họ chính là những ông tổ nghề cá ở Sa Vĩ, Thần hoàng của vùng đất Trà Cổ, được người dân tôn thờ từ rất nhiều đời nay.

Cụ Ngọ cũng thừa hưởng khí phách bám biển của những cụ Tổ của làng. 18 tuổi, cụ là xã viên HTX đánh cá Hải Thành. Những năm tình hình biên giới căng thẳng, mặc tuổi đã cao, cụ vẫn tích cực động viên thanh niên, con cháu bám biển. Cụ bảo: Đất nước là của mình, biển là của mình, phải bám biển đánh cá vừa để mưu sinh, làm giàu cho mình, cho thôn xóm, vừa giữ gìn biên cương Tổ quốc. Cụ phổ biến kinh nghiệm đánh bắt cá cho từng gia đình, từng tổ đội, nên các gia đình đều có thu nhập khá cao, từ 200 – 800 triệu đồng/năm. Các hộ hội viên Hội NCT khu Tràng Vĩ không còn hộ nghèo, gần 30 gia đình giàu có. Nhiều lần, nước ngoài dùng côn đồ, mặt mày dữ tợn, cắm rào lấn chiếm bãi biển biên giới, cụ Ngọ và Hội NCT là lực lượng nòng cốt cùng bà con ngư dân ra đấu tranh ngăn chặn. Bằng lời lẽ có lí, có tình và thái độ kiên quyết, hội NCT và nhân dân phường Trà Cổ đã làm thất bại âm mưu của chúng, như tranh chấp đường biên tại đường Tài Sẹc; vụ nước ngoài cắm 200 cột trên bãi biển, khu vực phao số 0 (Móng Cái)…

Trung tá Vũ Quốc Huy, Chính trị viên phó đồn Biên phòng Trà Cổ cho biết: “Cụ Đỗ Văn Ngọ và Hội NCT phường Trà Cổ luôn phát huy vai trò, uy tín của NCT trong bám biển, sản xuất, động viên gia đình, dòng tộc và nhân dân tham gia công tác bảo vệ, giữ gìn an ninh trật tự khu vực biên giới, địa đầu Tổ quốc. Họ rất xứng đáng là những cây cao, bóng cả”.