Mối đe dọa khôn lường từ loài chim, cò
Sự hiện diện của chim cò tại ao tôm không chỉ đơn thuần là việc thất thoát một vài con giống. Mối đe dọa này nguy hiểm và phức tạp hơn rất nhiều, tác động trực tiếp đến năng suất và sự an toàn của cả vụ nuôi. Trước hết, các loài như cò, vạc, và đặc biệt là còng cọc (cốc đế) là những tay săn mồi thiện xạ, chúng có thể gây hao hụt sản lượng đáng kể, nhất là trong giai đoạn tôm còn nhỏ. Việc săn bắt liên tục còn tạo ra tình trạng căng thẳng (stress) kéo dài cho đàn tôm, khiến chúng giảm ăn, chậm lớn và suy yếu hệ miễn dịch.
Nguy hiểm hơn, chim cò chính là những vật chủ trung gian di động mang theo mầm bệnh từ nơi này sang nơi khác. Chúng có thể vô tình mang theo vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng từ những ao nuôi đã nhiễm bệnh và phát tán sang các ao nuôi khỏe mạnh, làm tăng nguy cơ bùng phát các dịch bệnh nguy hiểm như đốm trắng (WSSV), Bệnh thối đuôi (Tail Rot Disease), Bệnh phát sáng (Luminous Bacteria Disease) hay Bệnh gai đỏ (Red Disease),.... Phân chim rơi xuống ao còn là nguồn gây ô nhiễm hữu cơ, làm suy giảm chất lượng nước và tạo điều kiện cho tảo độc phát triển.
Không tặc có cánh - mối đe dọa khôn lường Ảnh: ST
Tổng hợp các cách xua đuổi chim cò: Từ truyền thống đến hiện đại
Đối mặt với những vị khách không mời mà đến này, người nuôi tôm đã và đang áp dụng nhiều biện pháp khác nhau, từ những phương pháp thô sơ cho đến các công nghệ tiên tiến.
Biện pháp thủ công truyền thống
Các phương pháp như làm bù nhìn, treo các vật thể phát sáng và phát tiếng động như đĩa CD, lon nhôm, hay dây băng cassette vẫn được sử dụng. Tuy nhiên, hiệu quả của chúng thường không cao và chỉ mang tính tạm thời, bởi chim cò rất thông minh và có khả năng thích nghi nhanh chóng với những mối đe dọa giả.
Rào cản vật lý – Giải pháp hữu hiệu
Một trong những cách hiệu quả và triệt để nhất để bảo vệ ao tôm là sử dụng lưới che. Việc giăng lưới phủ kín bề mặt ao sẽ tạo ra một rào cản vật lý, ngăn chặn hoàn toàn sự xâm nhập của chim cò. Đây là phương pháp được nhiều hộ nuôi áp dụng, đặc biệt là trong các mô hình nuôi tôm công nghệ cao. Ngoài việc ngăn chim, lưới che còn giúp ổn định nhiệt độ nước ao, hạn chế tảo phát triển quá mức và ngăn côn trùng, lá cây rơi xuống ao.
Ứng dụng công nghệ 4.0
Sự phát triển của khoa học công nghệ đã mang đến những giải pháp xua đuổi chim cò thông minh và hiệu quả hơn:
Thiết bị âm thanh: Các hệ thống phát ra âm thanh của chim săn mồi hoặc tiếng kêu báo động của đồng loại có thể khiến các loài chim sợ hãi và tránh xa.
Thiết bị laser: Đây là một công nghệ đột phá. Các máy đuổi chim bằng tia laser chiếu ra các chùm sáng, di chuyển ngẫu nhiên trên mặt ao. Chim cò rất nhạy cảm với loại ánh sáng này và cảm nhận đó là một mối đe dọa vật lý, buộc chúng phải bay đi.
Máy bay không người lái (Drone): Sử dụng drone để bay tuần tra trên khu vực ao nuôi cũng là một giải pháp hữu hiệu để xua đuổi chim cò một cách chủ động.
Drone có thể phát ra âm thanh xua đuổi chim, như tiếng chim săn mồi hoặc âm thanh gây khó chịu khác. Ảnh: danviet.vn
Hướng đi cho tương lai
Việc xua đuổi chim cò khỏi ao tôm không chỉ là câu chuyện bảo vệ mùa màng mà còn là bài toán về sự cân bằng giữa kinh tế và môi trường. Với sự phát triển của công nghệ, người nuôi tôm có thể yên tâm hơn trong việc bảo vệ vàng trắng của mình.
Trong tương lai, các nghiên cứu chuyên sâu về hành vi chim cò và công nghệ mới có thể mang lại những giải pháp tối ưu hơn, giúp ngành nuôi tôm Việt Nam tiếp tục phát triển bền vững. Đối với người nông dân, việc không ngừng học hỏi và đổi mới chính là chìa khóa để vượt qua thách thức, biến ao tôm thành nguồn thu nhập ổn định và lâu dài.