Tôm, cá, gỗ là... “hùng binh” khi gia nhập TPP

Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn (IPSARD) thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn vừa đưa ra dự báo sức cạnh tranh một số mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam khi tham gia TPP.

chế biến tôm
Tôm vẫn được coi là mặt hàng mũi nhọn mang lại kim ngạch xuất khẩu cao cho Việt Nam khi gia nhập TPP

Tổng kim ngạch hơn 7 tỷ USD

Theo đánh giá của Viện IPSARD, Việt Nam có nhiều lợi thế trong xuất khẩu nông, lâm, thủy sản sang các nước tham gia Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) với mức thặng dư thương mại ngày một gia tăng.

Theo đó, xét về các mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực xuất vào TPP, gỗ và sản phẩm gỗ, thủy sản (trong đó chủ yếu là tôm và cá tra) được dự báo sẽ là hai mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất với tổng kim ngạch đạt 7,3 tỷ USD, chiếm tỷ trọng cao trong tổng kim ngạch xuất khẩu từng mặt hàng.

Nếu như tỷ trọng xuất khẩu gỗ và các sản phẩm gỗ sang TPP dự báo chiếm 57,9% tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ của Việt Nam thì tỷ trọng xuất khẩu tôm và cá tra sang TPP cũng được dự báo chiếm 55,7% và 35,6% tổng kim ngạch xuất khẩu tôm và cá tra Việt Nam.

Viện IPSARD cũng đưa ra nhận định nhóm hàng xuất khẩu chủ lực đứng vào top 2 sẽ là các cây công nghiệp (cà phê, điều, tiêu, cao su). Nhưng gạo và rau quả lại được nhìn nhận là các sản phẩm có kim ngạch xuất khẩu tương đối khiêm tốn.
Sau khi hoàn tất, TPP sẽ bao phủ 40% kinh tế toàn cầu và bổ sung cho GDP thế giới thêm gần 300 tỷ USD mỗi năm. Dân số của 12 quốc gia thành viên với khoảng 800 triệu người, chiếm khoảng 11% tổng dân số toàn cầu, lớn gấp đôi so với thị trường Liên minh Châu Âu (EU).

Tuy nhiên, đối với nông sản Việt Nam thì Hoa Kỳ và Nhật Bản được nhìn nhận sẽ là 2 đối tác thương mại lớn nhất tập trung vào các mặt hàng gỗ và sản phẩm gỗ, thủy sản và cây công nghiệp. Ngoài 2 đối tác trên, đáng chú ý, Viện IPSARD đã đưa Malaysia vào diện là một bạn hàng lớn của Việt Nam trong hai sản phẩm gạo và cao su.

Điểm yếu ở khâu chế biến

Theo phân tích của Viện IPSARD cho thấy, về thủy sản,  do hiện nay phần lớn mức thuế suất nhập khẩu của các nước TPP đối với các sản phẩm thủy sản ở dạng nguyên liệu hoặc sơ chế đã ở mức khá thấp (0-5%), trừ Mexico. Vì vậy, việc giảm thuế từ các cam kết TPP không có nhiều ý nghĩa trong việc thúc đẩy xuất khẩu các nhóm hàng này của Việt Nam. Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều dư địa đối với các sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng cao tại các thị trường Hoa Kỳ, Nhật Bản và Canada.

“Vấn đề chính là hiện nay khâu chế biến thủy sản của Việt Nam còn rất yếu. Phần lớn các sản phẩm thủy sản vẫn ở dạng tươi sống, đông lạnh hoặc phơi khô. Thiếu các công nghệ tạo giá trị gia tăng cao như hun khói hay làm các chế phẩm sinh học. Do đó, để tận dụng được các dư địa thuế quan, Việt Nam cần phải đẩy mạnh công đoạn chế biến trong chuỗi giá trị thủy sản.”- ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Viện trưởng Viện IPSARD nói.    

Đối với mặt hàng rau quả,  ông Tuấn cho rằng lợi ích từ việc giảm thuế suất nhập khẩu cuả các nước TPP đối với rau quả Việt Nam được kỳ vọng là khá lớn. Dư địa thuế quan đối với cả sản phẩm rau quả thô và chế biến của Việt Nam còn nhiều.  Nhật Bản, Hoa Kỳ và Mexico là ba thị trường tiềm năng nhất cho sản phẩm rau quả xuất khẩu của Việt Nam.

Còn đối với mặt hàng gỗ và sản phẩm gỗ, Viện trưởng Tuấn cho biết, hiện nay trong các nước TPP, Việt Nam xuất khẩu chủ yếu sang Hoa Kỳ và Nhật Bản với hai loại sản phẩm chính là đồ gỗ nội thất và đồ gỗ ngoại thất. Mức thuế suất của hai nhóm sản phẩm này tại các thị trường lớn đều đã bằng 0%.

Vì vậy, tác động từ việc giảm thuế suất nhập khẩu theo cam kết của TPP cũng không có ý nghĩa nhiều với các sản phẩm gỗ này.  Tuy nhiên, một vấn đề cần lưu ý là cần đảm bảo yếu tố nguồn gốc xuất xứ gỗ nguyên liệu trong khối TPP với các sản phẩm đồ gỗ nội thất và ngoại thất xuất khẩu của Việt Nam.

Lãnh đạo Viện IPSARD  khuyến nghị, đối với những sản phẩm có lợi thế xuất khẩu, cần thúc đẩy các hoạt động mở rộng thương mại, xúc tiến đầu tư giữa nhà đầu tư TPP với Việt Nam, giữa nhà đầu tư Việt Nam với các nước TPP để tìm kiếm các cơ hội hợp tác tận dụng các cơ hội của TPP mang lại, hình thành các chuỗi giá trị toàn cầu và thương hiệu quốc gia của các nông sản Việt Nam.

“Tuy vậy, giải pháp chính vẫn phải là nâng cao năng lực cạnh tranh của các nông sản Việt Nam, từng bước xây dựng các chuỗi giá trị hàng Việt Nam khép kín từ sản xuất đến tiêu dùng nhằm nâng cao chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, giảm giá thành để cạnh tranh sòng phẳng với các sản phẩm nhập khẩu. Trong một số trường hợp, các gói chính sách hỗ trợ khẩn cấp để đảm bảo ổn định tâm lý người dân cũng cần được tính đến.”- ông Tuấn nói.

Đang thiếu công nghệ tạo giá trị gia tăng

“Vấn đề chính là hiện nay khâu chế biến thủy sản của Việt Nam còn rất yếu. Phần lớn các sản phẩm thủy sản vẫn ở dạng tươi sống, đông lạnh hoặc phơi khô. Thiếu các công nghệ tạo giá trị gia tăng cao như hun khói hay làm các chế phẩm sinh học. Do đó, để tận dụng được các dư địa thuế quan, Việt Nam cần phải đẩy mạnh công đoạn chế biến trong chuỗi giá trị thủy sản”- ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Viện trưởng Viện IPSARD.

Plo, 24/12/2015
Đăng ngày 24/12/2015
Phi Hùng
Kinh tế

Loài tôm nào là nguồn xuất khẩu chủ lực ở nước ta?

Hiện nay, với sản lượng lên đến 27.504 tấn (tháng 5/2023), tôm thẻ chân trắng được xem là đối tượng xuất khẩu chính ở nước ta. Dự đoán trong tương lai, loài tôm này sẽ có sản lượng xuất khẩu vượt bậc.

Tôm thẻ
• 12:02 17/09/2023

Xuất khẩu thủy sản 2023 đạt 9 tỷ USD nếu đi đúng theo kịch bản

Nền kinh tế thế giới đang dần đi vào giai đoạn phục hồi, lạm phát đã giảm, nhu cầu tiêu dùng gia tăng trở lại. Với tình hình này, xuất khẩu thủy sản sẽ phát triển theo hướng đúng với kịch bản mà chúng ta đã đề ra, đạt 9 tỷ USD năm 2023.

Chế biến cá
• 11:12 07/09/2023

Ngành tôm phải giữ được thế mạnh chế biến

Ngành tôm Việt Nam có một thế mạnh lớn là trình độ chế biến ở vào đẳng cấp cao nhất của thế giới. Vì vậy, ngành tôm phải giữ vững được lợi thế này.

Tôm chế biến
• 11:00 20/07/2023

“Bắt bệnh” sức cạnh tranh yếu trong xuất khẩu con tôm Việt Nam

Giá thành cao từ 30 - 100% khiến con tôm Việt Nam ngày càng mất sức cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu.

Tôm thẻ
• 12:02 26/06/2023

Bệnh Tilv và vấn đề Brazil không nhập khẩu cá rô phi Việt Nam

Theo thông báo của Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường- NAFIQPM (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) kể từ ngày 14/2 Brazil tạm dừng nhập khẩu cá rô phi Việt Nam cho đến khi có kết luận rà soát bệnh do virus TiLV gây bệnh trên cá rô phi, vì đất nước này lo ngại việc nhập khuẩn làm lây lan dịch bệnh.

Cá rô phi
• 11:05 01/03/2024

Bình Định thực hiện nhiều mô hình nuôi trồng thủy sản đạt hiệu quả

Trong năm 2023 Trung tâm Khuyến nông tập trung triển khai các mô hình nuôi trồng thủy sản theo hướng đa dạng hóa các đối tượng nuôi, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất để nâng cao giá trị sản phẩm, gắn với liên kết tiêu thụ theo chuỗi giá trị đã góp phần hạn chế rủi ro bệnh dịch, cải thiện môi trường sinh thái vùng nuôi, tạo ra các sản phẩm an toàn sinh học, nâng cao giá trị kinh tế, đem lại thu nhập ổn định và bền vững cho người nuôi.

Các mô hình nuôi trồng thủy sản
• 09:59 29/02/2024

Trung Quốc, Nhật Bản: Thị trường xuất khẩu thuận lợi cho đầu năm 2024

Thị trường xuất khẩu tôm của Việt Nam dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn tại EU. Tuy nhiên, ở thị trường Trung Quốc và Nhật Bản thì con tôm nước ta lại có chỗ đứng hơn.

Sản phẩm tôm chế biến
• 10:12 27/02/2024

Tình hình xuất khẩu thủy sản Việt Nam đầu năm 2024

Ngành thủy sản đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu đạt 9,5 tỷ USD trong năm 2024, tăng 3% so với năm 2023. Nửa đầu năm 2024, xuất khẩu thủy sản dự báo phục hồi nhẹ so với mức nền thấp của cùng kỳ năm 2023.

Xuất khẩu thủy sản
• 10:47 12/02/2024

Sử dụng đạm rong bún trong ương cá nâu giống

Đạm bột rong bún một lựa chọn có thể thay thế đạm bột cá trong chế biến thức ăn để ương cá nâu giống. Tỷ lệ sống của cá nâu giống không bị ảnh hưởng mà còn nâng cao được tốc độ tăng trưởng và hiệu suất thức ăn lên so với protein bột cá. Giảm chi phí, tăng lợi nhuận trong quá trình sản suất thức ăn nhưng vẫn đảm bảo chất lượng của thức ăn thủy sản.

Rong bún
• 10:17 05/03/2024

Thả tôm vào thời điểm nào là hợp lý và đạt kết quả tốt

Ngoài việc chuẩn bị kỹ lưỡng cho một ao ương tôm thì việc lựa chọn đúng thời điểm để thả tôm giống và sang tôm cũng đóng vai trò quan trọng không kém. Việc thả tôm vào thời điểm nào là hợp lý và đúng đắn sẽ giúp chúng thích nghi nhanh chóng với môi trường nước và phát triển mạnh mẽ.

Tôm thẻ
• 10:17 05/03/2024

VietShrimp 2024: Đồng hành cùng ngành tôm Việt

Hội chợ Triển lãm Quốc tế Công nghệ ngành tôm Việt Nam (VietShrimp) ngày càng khẳng định được uy tín của một hội chợ dành riêng cho con tôm Việt cũng như thế giới. Năm 2024, sự kiện trở lại cùng các phiên hội thảo hấp dẫn với chủ đề "Đồng hành cùng người nuôi tôm” diễn ra từ ngày 20-21/03/2024 tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau.

Vietshrimp 2024
• 10:17 05/03/2024

Một số khó khăn, thách thức trong nuôi tôm nước lợ

Năm 2024, theo dự báo của các chuyên gia, ngành tôm có thể vẫn tiếp tục phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức

Ao tôm
• 10:17 05/03/2024

Bình Định tổ chức gặp mặt ngư dân đầu xuân 2024

Chiều 23.2, phường Tam Quan Bắc, thị xã Hoài Nhơn, Bình Định tổ chức buổi gặp mặt 200 chủ tàu và ngư dân trên địa bàn triển khai kế hoạch khai thác hải sản năm 2024 và tuyên truyền động viên ngư dân kiên trì vươn khơi, bám biển khai thác hải sản đạt kết quả cao nhất.

Họp
• 10:17 05/03/2024