Rủi ro từ việc thay nước ao tôm: Khi giải pháp truyền thống không còn bền vững

Trong nhiều năm, thay nước được xem là một giải pháp quen thuộc và gần như duy nhất để xử lý các vấn đề môi trường trong ao nuôi tôm. Khi nước ao bẩn hay khí độc tăng cao, phản ứng đầu tiên của nhiều người nuôi là xả bỏ nước cũ và cấp vào nước mới. Tuy nhiên, trong bối cảnh ngành nuôi tôm ngày càng thâm canh và môi trường biến đổi, phương pháp này đang ngày càng bộc lộ những rủi ro nghiêm trọng.

Một số phương pháp thay nước cho ao tôm hiệu quả
Một số phương pháp thay nước cho ao tôm hiệu quả. Hình: Sưu tầm

Thực trạng và những rủi ro tiềm ẩn

Thực trạng đáng báo động là nguồn nước sông, kênh, rạch hiện nay thường không còn sạch. Việc liên tục lấy một lượng lớn nước mới vào ao làm tăng xác suất mang theo các mầm bệnh nguy hiểm như virus đốm trắng (WSSV) hay vi khuẩn gây bệnh hoại tử gan tụy cấp (AHPND/EMS). Đây là một hành động rủi ro, đi ngược lại với nguyên tắc an toàn sinh học cốt lõi là hạn chế tối đa sự tiếp xúc với các yếu tố bên ngoài.

Bên cạnh nguy cơ dịch bệnh, việc thay một lượng lớn nước còn làm thay đổi đột ngột hàng loạt các yếu tố môi trường trong ao. Sự biến động này gây ra stress nặng cho đàn tôm, làm chúng yếu đi và suy giảm hệ miễn dịch. Trớ trêu thay, đây lại chính là thời điểm chúng dễ bị các mầm bệnh có sẵn trong ao tấn công nhất.

Tôm mắc bệnh đốm trắng.Tôm mắc bệnh đốm trắng. Ảnh: Sưu tầm

Gánh nặng kinh tế và tác động môi trường

Ngoài các rủi ro về kỹ thuật, thay nước còn là một giải pháp rất tốn kém. Chi phí để vận hành máy bơm, bao gồm tiền điện và bảo trì, chiếm một phần không nhỏ trong tổng chi phí sản xuất. Sau khi thay nước, người nuôi lại phải tốn thêm chi phí để xử lý lại nước mới, tạo ra một vòng lặp tốn kém cả về tiền bạc và công sức.

Về lâu dài, việc xả nước ao chưa qua xử lý ra môi trường bên ngoài là một hành động thiếu bền vững. Nước thải từ ao nuôi thâm canh chứa nồng độ chất hữu cơ và mật độ mầm bệnh rất cao, không chỉ gây ô nhiễm nguồn nước chung mà còn tạo ra nguy cơ lây lan dịch bệnh chéo giữa các vùng nuôi.

Hướng đi bền vững: Nuôi tôm tuần hoàn nước với công nghệ RAS

Trước những hạn chế của phương pháp cũ, xu hướng tất yếu của ngành nuôi tôm hiện đại là hướng tới các mô hình nuôi tuần hoàn nước, trong đó công nghệ RAS (Recirculating Aquaculture System) là điển hình. Lối đi này không phải là giữ lại nước bẩn, mà là chủ động làm sạch và tái sử dụng nước ngay trong một hệ thống khép kín.

Chìa khóa của công nghệ RAS nằm ở một hệ thống lọc đa tầng. Nước từ ao nuôi sẽ liên tục được luân chuyển qua các hệ thống lọc cơ học để loại bỏ chất thải rắn, sau đó đi qua hệ thống lọc sinh học, nơi các vi sinh vật có lợi sẽ phân hủy các chất độc hòa tan như Amoniac. Nước sau khi được làm sạch và bổ sung oxy sẽ được trả về ao nuôi.

Mô hình nuôi tôm theo công nghệ RASMô hình nuôi tôm theo công nghệ RAS. Hình: Thủy sản Việt Nam

Mô hình này không chỉ giúp tiết kiệm tối đa nguồn nước, giảm thiểu rủi ro dịch bệnh từ bên ngoài mà còn tạo ra một môi trường nuôi cực kỳ ổn định. Đây chính là sự thay đổi tư duy, từ việc bị động "xử lý hậu quả" bằng cách thay nước sang chủ động "quản lý tuần hoàn" bằng công nghệ, hướng tới một nền sản xuất thực sự hiệu quả và bền vững.

Đăng ngày 24/08/2025
Yen @yen
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

Nuôi tôm ao đất truyền thống hay ao nổi lót bạt mật độ cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và dịch bệnh trên tôm ngày càng khó lường, người nuôi tôm Việt Nam đang đứng trước ngã rẽ quan trọng về việc lựa chọn mô hình canh tác.

Tôm thẻ
• 12:06 30/01/2026

Vì sao tôm cần ánh sáng nhưng lại sợ nắng gắt trong ao nuôi thâm canh?

Trong quản lý ao nuôi, ánh sáng là yếu tố kép tác động trực tiếp đến sự phát triển của tảo và chu kỳ sinh lý của tôm.

Tôm thẻ
• 11:46 29/01/2026

Hướng xử lý khi tôm chết rải rác cuối vụ

Ở giai đoạn tiền thu hoạch, nhiều ao nuôi không bùng bệnh nhưng vẫn xuất hiện hiện tượng tôm chết rải rác từng ngày. Đây thường không xuất phát từ mầm bệnh, mà là dấu hiệu cho thấy ao nuôi và đàn tôm đã bắt đầu đuối sức sau một thời gian dài chịu tải.

Tôm thẻ
• 12:16 28/01/2026

Biện pháp đảm bảo an toàn cho ao nuôi tôm trong dịp Tết Nguyên Đán

Dịp Tết Nguyên Đán luôn là thời điểm nhạy cảm và đầy thách thức đối với ngành nuôi trồng thủy sản. Đây là lúc các dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật, chuỗi cung ứng vật tư đều tạm ngưng hoạt động, trong khi nhân sự vận hành thường có tâm lý lơ là.

Thu tôm
• 11:09 27/01/2026

Ngành thủy sản Gia Lai duy trì ổn định sản xuất, tăng cường giải pháp chống khai thác IUU

Trong tháng 01, hoạt động khai thác thủy sản tỉnh Gia Lai chịu tác động lớn của gió mùa Đông Bắc, thường xuyên xuất hiện gió mạnh và biển động, gây không ít khó khăn cho ngư dân.

Tàu cá
• 03:56 03/02/2026

Hơn nửa thập kỷ giữ lửa tại làng Vũ Đại với món cá kho trứ danh

Cá kho làng Vũ Đại không chỉ là món ăn truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa ẩm thực đặc sắc của vùng đất Hà Nam. Với quy trình chế biến kỳ công kéo dài hàng chục tiếng đồng hồ, món ăn này đã khẳng định vị thế đặc sản cao cấp trong các dịp lễ Tết.

Cá kho
• 03:56 03/02/2026

Nuôi tôm ao đất truyền thống hay ao nổi lót bạt mật độ cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và dịch bệnh trên tôm ngày càng khó lường, người nuôi tôm Việt Nam đang đứng trước ngã rẽ quan trọng về việc lựa chọn mô hình canh tác.

Tôm thẻ
• 03:56 03/02/2026

Giải pháp giảm ô nhiễm từ ao nuôi cá tra thâm canh

Nuôi cá tra thâm canh đang mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều hộ dân. Tuy nhiên, đi kèm với hiệu quả kinh tế là nguy cơ ô nhiễm môi trường nước ao nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cá và môi trường xung quanh.

Cho cá ăn
• 03:56 03/02/2026

Ba việc người nuôi cần làm để cứu đàn cá rô phi khỏi bệnh TiLV

Virus TiLV là nỗi ám ảnh lớn nhất của nghề nuôi cá rô phi với tỷ lệ tử vong lên tới 90%. Do chưa có thuốc đặc trị, sự sống còn của đàn cá phụ thuộc hoàn toàn vào chiến lược phòng thủ chủ động. Dưới đây là ba hành động cấp bách và những nguyên tắc bất di bất dịch để bảo vệ đàn cá trước loại virus nguy hiểm này.

Cá rô phi
• 03:56 03/02/2026
Some text some message..