Hoàn thiện khung pháp lý từ Trung ương đến địa phương
Nghị định mới được xây dựng trên nền tảng Luật Thủy sản 2017 và các luật sửa đổi gần đây, tạo ra một khung pháp lý đồng bộ từ Trung ương đến địa phương. Phạm vi điều chỉnh bao trùm toàn bộ các hoạt động cốt lõi của ngành, từ quy định về nuôi trồng thâm canh, bán thâm canh đến quản lý hoạt động khai thác trong và ngoài vùng biển Việt Nam. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để các cơ quan chức năng thực thi nhiệm vụ một cách thống nhất và hiệu quả.
Siết chặt kiểm soát IUU và tàu cá nước ngoài
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất của Nghị định là các quy định bổ sung về kiểm soát tàu nước ngoài cập cảng Việt Nam. Theo đó, hoạt động khai thác, vận chuyển, chuyển tải thủy sản của tàu nước ngoài sẽ được giám sát chặt chẽ hơn. Đồng thời, việc kiểm soát nguồn gốc thủy sản nhập khẩu bằng tàu container cũng được tăng cường nhằm thực thi nghiêm túc các cam kết quốc tế.
Việt Nam đang nỗ lực gỡ “thẻ vàng” IUU của Ủy ban châu Âu. Ảnh: Thủy Sản Việt Nam
Nghị định cũng dành một điều khoản riêng để giải thích rõ các hành vi khai thác bất hợp pháp (IUU), phù hợp với luật pháp quốc tế. Đây là công cụ pháp lý sắc bén giúp lực lượng chức năng xử lý nghiêm các vi phạm, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Việt Nam trong nỗ lực gỡ cảnh báo "thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu
Cải cách thủ tục và thành lập Quỹ bảo vệ nguồn lợi
Bên cạnh việc siết chặt quản lý, Nghị định cũng mang đến luồng gió mới về cải cách hành chính. Các thủ tục được đơn giản hóa tối đa, cho phép nộp hồ sơ trực tuyến, sử dụng bản scan điện tử và giảm bớt yêu cầu chứng thực. Trong các tình huống thiên tai, dịch bệnh, cơ quan thẩm quyền có thể áp dụng cơ chế đánh giá trực tuyến hoặc gia hạn giấy phép linh hoạt để hỗ trợ người dân.
Đặc biệt, Nghị định quy định rõ về việc thành lập và hoạt động của Quỹ bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản. Quỹ này hoạt động theo cơ chế tài chính ngoài ngân sách, có chức năng huy động nguồn lực xã hội để hỗ trợ các chương trình phục hồi hệ sinh thái, tái tạo nguồn lợi và giúp ngư dân chuyển đổi nghề nghiệp, tạo sinh kế bền vững.
Việc ban hành Nghị định không chỉ hoàn thiện hành lang pháp lý mà còn khẳng định cam kết của Việt Nam trong việc xây dựng một ngành thủy sản hiện đại, có trách nhiệm và hội nhập sâu rộng với quốc tế.
Tàu đánh bắt thủy sản cập bến lên cá tại Cảng cá Tắc Cậu, huyện Châu Thành những tháng đầu năm 2025. Ảnh: Lê Sen/TTXVN
Hướng tới phát triển thủy sản bền vững và hội nhập quốc tế
Việc ban hành Nghị định là bước đi kịp thời nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho ngành thủy sản. Không chỉ đáp ứng yêu cầu gỡ thẻ vàng, các quy định mới còn đặt nền móng cho một ngành kinh tế biển hiện đại, có trách nhiệm và hội nhập sâu rộng, đảm bảo sinh kế lâu dài cho cộng đồng ngư dân ven biển.