Chuyển giao công nghệ tạo giống tôm kháng bệnh (SPR)

Việc chuyển giao thành công kỹ thuật chọn giống kháng bệnh chính là chìa khóa giải quyết triệt để rủi ro từ gốc rễ, thay vì thụ động chạy chữa bằng hóa chất như trước đây.

tôm
Chuyển giao công nghệ tạo giống tôm kháng bệnh.

Nghề nuôi tôm nước lợ tại các vùng ven biển đang phải gánh chịu những tổn thất nặng nề từ sự tiến hóa của các loại vi khuẩn và virus mới mỗi ngày. Các báo cáo thường niên của Tổng cục Thủy sản chỉ ra rằng, hội chứng tôm chết sớm hay bệnh hoại tử gan tụy cấp tính đã cuốn trôi hàng ngàn tỷ đồng của bà con nông dân mỗi vụ mùa. Khi điều kiện thời tiết ngày càng cực đoan, môi trường nước suy thoái nhanh chóng khiến sức đề kháng của con giống truyền thống bị bẻ gãy chỉ trong vài tuần thả nuôi đầu tiên.

Để cứu vãn tình thế, nhiều trang trại đã rơi vào vòng luẩn quẩn khi lạm dụng kháng sinh và các loại hóa chất xử lý môi trường với liều lượng cao. Tuy nhiên, các phương pháp này không chỉ tiêu diệt hệ vi sinh có lợi trong ao mà còn khiến mầm bệnh sinh ra khả năng kháng thuốc mạnh mẽ hơn. Quan trọng nhất, sự tồn dư của các chất cấm trong thịt tôm đã trở thành rào cản chí mạng, khiến nhiều lô hàng xuất khẩu bị trả về và gây thiệt hại uy tín nghiêm trọng trên trường quốc tế.

Đứng trước những thách thức và nhiều rủi ro, nền khoa học nông nghiệp đã tìm ra lối thoát thông qua công nghệ chọn giống kháng bệnh đặc thù bằng di truyền học, đây hoàn toàn không phải là việc tạo ra những sinh vật biến đổi gen gây tranh cãi. Thực chất, các nhà khoa học sử dụng hệ thống máy giải trình tự gen hiện đại để quét qua hàng triệu cá thể tôm bố mẹ, từ đó phát hiện ra những cá thể mang trong mình đoạn mã quy định tính trạng miễn dịch tự nhiên cực kỳ quý giá.

Khi đã khóa được mục tiêu, quá trình chuyển giao công nghệ sẽ tập trung vào việc nhân giống khép kín để truyền lại tấm khiên di truyền này cho các thế hệ tôm con. Các tập đoàn sản xuất tôm giống quy mô lớn đã thiết lập những trung tâm lai tạo an toàn sinh học tuyệt đối nhằm sản sinh ra dòng tôm mang khả năng vô hiệu hóa mầm bệnh ngay từ khi mới nở. Nguồn giống siêu việt này sau đó được vận chuyển bằng các quy trình khắt khe về các trại trong địa phương, trực tiếp mang công nghệ sinh học đến tận tay người nông dân.

Hiệu quả của dòng giống kháng bệnh được thể hiện rõ nét nhất ngay khi chúng được thả xuống môi trường thực tế đầy rẫy rủi ro. Ngay cả khi nguồn nước ao xuất hiện vi bào tử trùng, dòng tôm được chọn lọc gen vẫn duy trì tỷ lệ sống sót vượt trội trên tám mươi phần trăm. Chúng có cơ chế tự cô lập mầm bệnh xâm nhập vào cơ thể, tiếp tục bắt mồi khỏe mạnh và duy trì tốc độ lột xác đều đặn thay vì bỏ ăn và rớt đáy như các dòng giống thông thường.

Khả năng tự phòng vệ tuyệt vời này giúp cấu trúc lại toàn bộ bảng chi phí vận hành của một trang trại nuôi tôm thâm canh. Nhờ việc cắt giảm gần như hoàn toàn ngân sách khổng lồ dành cho các loại thuốc kháng sinh và hóa chất dập dịch, biên độ lợi nhuận của người chăn nuôi được mở rộng một cách đáng kể. Hơn thế nữa, thời gian sinh trưởng của đàn tôm không bị gián đoạn bởi các đợt ốm yếu, giúp rút ngắn thời gian nuôi và tối ưu hóa lượng thức ăn tiêu thụ một cách ngoạn mục.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng khắt khe, việc làm chủ nguồn giống kháng bệnh chính là bước đi chiến lược mang tính sống còn. Các thị trường nhập khẩu khó tính như châu Âu, Nhật Bản và Mỹ hiện nay đều yêu cầu truy xuất nguồn gốc minh bạch và tiêu chuẩn dư lượng kháng sinh bằng không. Tôm thương phẩm được phát triển từ nền tảng giống chọn lọc gen dễ dàng vượt qua mọi hàng rào kỹ thuật kiểm dịch nghiêm ngặt nhất để bước vào các hệ thống siêu thị cao cấp quốc tế.

Chìa khóa vàng chinh phục các thị trường xuất khẩu trên thế giới. Ảnh minh họa

Việc đầu tư bài bản để tiếp nhận và phổ cập công nghệ sản xuất giống tiên tiến này đang giúp ngành thủy sản trong nước chuyển mình từ số lượng sang chất lượng. Khi hàng triệu hộ nông dân được tiếp cận với con giống sạch mang sức sống mãnh liệt, rủi ro trắng tay do đại dịch tàn phá sẽ dần lùi vào dĩ vãng. Đây chính là bệ phóng vững chắc nhất để Việt Nam hiện thực hóa khát vọng phát triển nông nghiệp bền vững, duy trì vị thế dẫn đầu trên bản đồ xuất khẩu hải sản thế giới


Đăng ngày 04/03/2026
Uyên Phương @uyen-phuong
Tổng hợp

Nghệ An: Thực hiện bảo tồn, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản

UBND tỉnh Nghệ An mới ban hành Công văn 5007/UBND-NN, ngày 21/7/2021 yêu cầu các sở, ban, ngành cấp tỉnh liên quan; UBND các huyện, thành, thị tập trung làm tốt công tác việc bảo tồn, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản.

đánh bắt cá
• 18:14 24/07/2021

Đặc sản ốc gạo cù lao Tân Phong

Cù lao Tân Phong (nay là xã Tân Phong, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang) nằm phía thượng lưu sông Tiền, được bồi đắp phù sa quanh năm nên đất đai màu mỡ, thích hợp với nhiều giống cây ăn trái đặc sản có giá trị kinh tế cao.

Ốc gạo.
• 13:00 08/07/2021

Khai thác vòm đất kiếm 1 triệu đồng/ngày

Gần đây, nhiều người ở huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau, có thu nhập khá cao từ việc khai thác con vẹm đất (người dân địa phương gọi là con vòm). Nguồn lợi tự nhiên phong phú đó đã giúp nhiều hộ gia đình có thêm điều kiện vươn lên.

Cào vòm đất.
• 10:18 07/07/2021

Ngư dân Nghệ An thu gần 2.000 tỷ đồng từ đánh bắt hải sản

Trong 6 tháng đầu năm, ngư dân Nghệ An đánh bắt được trên 95.000 tấn hải sản, giá trị ước đạt gần 2.000 tỷ đồng.

Đánh bắt hải sản.
• 09:20 07/07/2021

Tôm và vai trò trong chế độ ăn giàu protein

Tôm là một trong những loại hải sản được tiêu thụ phổ biến trên thế giới nhờ hương vị dễ ăn và giá trị dinh dưỡng cao. Với hàm lượng protein dồi dào cùng nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu, tôm được xem là nguồn thực phẩm lý tưởng trong chế độ ăn giàu protein. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích sức khỏe, người tiêu dùng cũng cần hiểu rõ một số lưu ý khi sử dụng loại hải sản này.

tôm
• 15:00 14/03/2026

Một số doanh nghiệp thủy sản tạm dừng xuất khẩu sang Trung Đông

Xung đột tại Trung Đông đang ảnh hưởng đến hệ thống vận tải biển quốc tế, khiến chi phí logistics tăng và lịch tàu thiếu ổn định. Trước rủi ro vận chuyển và thiếu chuyến tàu, một số doanh nghiệp thủy sản Việt Nam đã tạm dừng xuất khẩu sang khu vực này, trong đó có mặt hàng cá tra.

chế biến thủy sản
• 15:00 13/03/2026

Mỏ vàng dưới nước: Thị trường nào đang mua thủy sản Việt Nam mạnh nhất?

Hai tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đạt khoảng 1,7 tỷ USD, tăng 20,2% so với cùng kỳ năm trước. Dù đà phục hồi vẫn được duy trì, thị trường đang có sự phân hóa rõ rệt khi Trung Quốc tăng trưởng mạnh, trong khi xuất khẩu sang Mỹ giảm đáng kể do tác động của các chính sách thương mại mới.

hải sản
• 09:00 13/03/2026

Các rủi ro doanh nghiệp thủy sản cần theo dõi khi xung đột Trung Đông leo thang

Những diễn biến căng thẳng quân sự tại Trung Đông từ cuối tháng 2/2026 đang thu hút sự chú ý của cộng đồng doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản. Không chỉ tác động đến nhu cầu tại một số thị trường, xung đột tại khu vực này còn làm gia tăng áp lực đối với hệ thống logistics toàn cầu, từ chi phí vận tải đến nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng.

tàu
• 09:00 11/03/2026

Phụ thu 10% và những điều chỉnh tức thời của thị trường nhập khẩu thủy sản tại Hoa Kỳ

Chính sách phụ thu nhập khẩu 10% của Hoa Kỳ đang tạo ra nhiều biến động đối với thị trường thủy sản toàn cầu, buộc các nhà nhập khẩu phải nhanh chóng điều chỉnh chiến lược kinh doanh, chuỗi cung ứng và cấu trúc chi phí. Diễn biến này được dự báo sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong năm 2026.

chế biến thủy sản
• 12:54 17/03/2026

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời cử tri TP.HCM về giải pháp ngăn thực phẩm bẩn

Trước lo ngại về tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, thủy sản và thực phẩm không rõ nguồn gốc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường hậu kiểm và xử lý nghiêm vi phạm để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

cá
• 12:54 17/03/2026

Làm Thế Nào Để Một Trang Trại Cá Có Thể Kiếm Được Lợi Nhuận?

Lợi nhuận trong nuôi cá không đến từ việc cắt giảm chi phí bằng mọi giá, mà đến từ khả năng tối ưu biên lợi nhuận trên mỗi kilogram cá bán ra. Điều này phụ thuộc vào ba yếu tố cốt lõi: lựa chọn loài nuôi, phương thức nuôi và chiến lược thức ăn.

• 12:54 17/03/2026

Xung Đột Trung Đông Leo Thang: Chuỗi Cung Ứng Thủy Sản Việt Nam Đối Mặt Rủi Ro Lớn

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), Trung Đông đang nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng đáng chú ý của thủy sản Việt Nam.

cảng
• 12:54 17/03/2026

6 Loài Tôm Càng Cảnh Được Nuôi Phổ Biến Nhất Hiện Nay

Thị trường thủy sinh vài năm trở lại đây chứng kiến sự bùng nổ của tôm càng cảnh – một dòng động vật nước ngọt vừa dễ nuôi, vừa có tính thẩm mỹ cao. Không chỉ gây ấn tượng bởi bộ càng khỏe khoắn và ngoại hình “chiến binh”, tôm càng còn sở hữu màu sắc rực rỡ, thay đổi rõ rệt sau mỗi lần lột xác.

tôm cảnh
• 12:54 17/03/2026
Some text some message..