Công dụng mới của Xuyên tâm liên phòng bệnh cho cá

Một nghiên cứu về một loài thực vật được sử dụng trong y học cổ truyền từ rất lâu đời là cây Xuyên tâm liên có khả năng ức chế sự bộc phát cũng như gây hại của liên cầu khuẩn Streptococcus trên cá rô phi.

Công dụng mới của Xuyên tâm liên phòng bệnh cho cá
Ảnh: Internet

Cá rô phi, cá điêu hồng được nuôi rộng rãi ở các tỉnh miền Đông và miền Tây Nam bộ của Việt Nam tuy nhiên dịch bệnh phổ biến xảy ra trên cá chủ yếu do vi khuẩn Streptococcus spp, Bệnh xuất hiện làm tỷ lệ chết lên tới 60 - 100% gây tổn thất lớn và nặng nề cho người nuôi cá.


Khi cá mắc bệnh có các biểu hiện: yếu, thân sẫm màu, bơi trên tầng mặt, mắt lồi, xuất huyết ở mắt và gốc vây, hậu môn và một số nơi trên cơ thể, có những nốt đỏ ở vùng da, xuất huyết đối xứng 2 bên vây lưng, tuột vảy. Trong cơ quan nội tạng: xoang bụng chướng có dịch đặc, túi mật sưng sẫm, lá lách sưng xuất huyết, gan tái, thận sưng viêm. Khi bệnh ghép với nấm làm cho bệnh nặng thêm.

Các hoạt chất kháng khuẩn từ thực vật được nghiên cứu mạnh mẽ, bao gồm những loài cây có khả năng chống lại bệnh xuất huyết lồi mắt trên cá rô phi. Trong đó phải kể đến cây Xuyên tâm liên. Một loài cây thảo thuộc họ Ô rô (Acanthaceae), có nguồn gốc từ Ấn Độ và Sri Lanka. Trong toàn cây xuyên tâm liên có 14 chất glucozit và flavon, với hoạt chất chính là andrographolide. Những chất có công dụng dược học rất mạnh mẽ. Phân tích cho thấy cây Xuyên tâm liên là một loài thực vật có những hoạt tính kháng khuẩn rất mạnh, vì vậy cần có những liều lượng thích hợp khi bổ sung vào thức ăn của cá. Nghiên cứu trước đây của C.Balasundaram và R.Harikrishnan, 2009 từng công bố cho thấy lá cây xuyên tâm liên nghiền nhỏ trộn vào thức ăn cá với liều 0.2% giúp cá chống lại xuất huyết. 

Kháng Streptococcus từ chiết xuất lá Xuyên tâm liên

Trong nghiên cứu này, sáu loại thảo mộc đã được đánh giá về hoạt tính kháng khuẩn của chúng đối với liên cầu khuẩn Streptococcus agalactiae, một tác nhân gây bệnh chính gây bệnh Streptococcosis. Mỗi loại thảo mộc được chiết xuất với 3 dung môi: nước, 95% ethanol và methanol.

Sử dụng các xét nghiệm đĩa giấy tăm bông, các chất chiết xuất từ Xuyên tâm liên (Andrographis paniculata) và tỏi Allium sativum tạo ra các vùng ức chế lớn nhất (27,5 mm) và nhỏ nhất (10,3 mm), tương ứng. Xác định nồng độ ức chế tối thiểu (MIC) của chất chiết xuất từ thảo dược đối với S. agalactiae cho thấy chiết xuất từ cây Xuyên tâm liên A. paniculata có giá trị MIC thấp nhất (31,25 μg / mL). Chiết xuất của tỏi A. sativum là chiết xuất thảo dược duy nhất có MIC> 500 μg / mL. 

Dựa trên tỷ lệ chết của cá trong 2 tuần sau khi tiêm S. agalactiae màng bụng, liều gây chết trung bình (LD50) của S. agalactiae đối với cá rô phi (Oreochromis niloticus) là 3,79 × 105 CFU / mL.

Các thí nghiệm in vivo cho thấy thức ăn cho cá bổ sung với bột lá Xuyên tâm liên A. paniculata hoặc chất khô chiết xuất từ lá Xuyên tâm liên làm giảm tỷ lệ tử vong của cá rô phi sau khi nhiễm S. agalactiae một cách rõ rệt. Ngoài ra, không có cá thể chết được tìm thấy trong nhóm cá nhận chất bổ sung xuyên tâm liên. Một dấu hiệu rất tốt và đáng ghi nhận. 

Trong 2 tuần cho ăn bằng thức ăn bổ sung chiết xuất từ Xuyên tâm liên A. paniculata, không thấy ảnh hưởng xấu đến hình dạng, hoạt động hoặc phản ứng khi ăn của cá. Điều này chứng tỏ chúng an toàn đối với sức khỏe cá. 


Qua đánh giá gây bệnh thực nghiệm trên cá rô phi cũng cho thấy khi bổ sung chiết xuất là Xuyên tâm liên với liều 0.3%, khả năng đề kháng của cá đối với liên cầu khuẩn Sreptococcus được tăng lên đáng kể. Nghiên cứu đã khẳng định vai trò phòng chống bệnh xuất huyết lồi mắt trên cá của một loài cây phổ biến tại Đông Nam Á. Qua đó giúp người dân hạn chế được rủi ro do loài vi khuẩn nguy hiển này gây ra. 

Đăng ngày 16/07/2018
TRỊ THỦY Lược dịch
Nguyên liệu

Dinh dưỡng từ trùn chỉ

Nhờ giá trị dinh dưỡng cao, trùn chỉ dần trở thành đối tượng được nhiều người nuôi sử dụng làm nguồn thức ăn tự nhiên cho tôm, cá, giúp vật nuôi phát triển nhanh, khỏe mạnh. Trùn chỉ cũng nắm giữ nhiều vai trò quan trọng trong nghề nuôi trồng thủy sản do nhu cầu sử dụng cao.

Trùn chỉ
• 08:00 08/02/2024

Sá sùng cơ hội cho đối tượng nuôi mới

Sá sùng còn gọi là sâm đất, địa sâm, giun biển, sá trùng, đồn đột… Thực phẩm từ con này được xếp vào hạng hàng hóa cho giới thượng lưu, giá dao động từ 4,5 - 5 triệu đồng/kg. Chủ yếu khai thác từ tự nhiên.

Sá sùng
• 10:14 29/01/2024

Kẽm hữu cơ - Chất thiết yếu cho hệ miễn dịch của tôm

Kẽm hữu cơ có nhiều tác động tích cực đến tôm thẻ chân trắng. Chúng giúp cải thiện chất lượng và thúc đẩy hoạt động miễn dịch ở đường ruột tôm. Có thể nói chúng là một loại khoáng mà tôm không thể nào thiếu được trong giai đoạn sinh trưởng và phát triển ở ao nuôi.

Tôm thẻ
• 10:33 29/12/2023

Thuốc hóa chất hay thảo dược tự nhiên?

Cũng như nhiều vật nuôi khác, nuôi tôm cũng đối mặt với nhiều thách thức mà nhất là dịch bệnh. Bệnh trên tôm nuôi xảy ra thường xuyên, tùy thuộc vào mùa vụ, điều kiện môi trường và rất nhiều yếu tố khác như hoạt động của người nuôi, san ao, phân cỡ, hay những biến đổi bất ngờ của thời tiết, khí hậu.

Tôm thẻ
• 10:42 27/12/2023

VietShrimp 2024 - Đến hẹn lại lên!

Theo chủ trương mới nhất, Hội chợ Triển lãm Quốc tế công nghệ ngành tôm Việt Nam (VietShrimp) sẽ diễn ra thường niên, vẫn lấy ĐBSCL làm “trụ sở”. Năm nay, Hội chợ sẽ được tổ chức tại Cà Mau, tỉnh dẫn đầu cả nước về sản lượng cũng như diện tích nuôi tôm.

VietShrimp 2024
• 18:28 23/02/2024

Giá thủy sản sau những ngày tết tăng nhẹ nhưng vẫn hút người mua

Nhu cầu tiêu thụ hải sản sau dịp tết nguyên đán 2024 vẫn còn tăng cao, kéo theo đó là giá hải sản vẫn chưa hạ nhiệt. Đặc biệt, tại các khu chợ thủy sản truyền thống, sức mua của người tiêu dùng ghi nhận tăng từ 20 - 30% so với năm ngoái.

Bán hải sản
• 18:28 23/02/2024

Ương cá nâu giống

Mật độ cũng là một tác nhân ảnh hưởng đến quá trình ương cá nâu giống trong ao đất. Mật độ 20 con/m2 là một lựa chọn làm tăng tỉ lệ sống và tăng trưởng tốt nhất cho cá. Ứng dụng mật độ 20con/m2 trong ương nuôi cá nâu giống đem lại nguồn giống ổn định cho nuôi thương phẩm ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Cá nâu
• 18:28 23/02/2024

Vài nét về ao nuôi tôm lót bạt đáy và lưới đáy

Công nghệ gia hóa tôm bố mẹ và sản xuất giống tôm thẻ chân trắng thế hệ mới phát triển đã đưa đến nhiều thay đổi trong ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật nuôi cho hiệu quả cao, điển hình là áo lót bạt đáy và ao lưới đáy.

Ao nuôi tôm lót bạt
• 18:28 23/02/2024

Cá nhà táng bị thương dạt vào biển Quy Nhơn.

Sáng ngày 22.02 tại khu vực biển Xuân Diệu, TP Quy Nhơn (đoạn cuối đường Lê Lợi) xuất hiện một con cá lớn mình đầy thương tích dạt vào bờ .

Cá nhà táng
• 18:28 23/02/2024