Công nghệ và nuôi trồng thủy sản

Nguồn thủy sản tự nhiên trên thế giới đang bị cạn kiệt với tốc độ ngày càng tăng. Nuôi trồng thủy sản là cách duy nhất để đảm bảo đủ nguồn cung cho thế giới.

Nuôi trồng thủy sản
Ứng dụng công nghệ trong NTTS

Tuy nhiên, nuôi trồng thủy sản đã phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng, bao gồm chỉ nuôi được một số loài cá, sử dụng nhiều lao động, ô nhiễm môi trường, dịch bệnh và thiếu khả năng truy xuất nguồn gốc các sản phẩm.

Do đó, nuôi trồng thủy sản cần các công nghệ đột phá để tăng sản lượng, các công nghệ mới và đột phá bao gồm chỉnh sửa bộ gen, trí tuệ nhân tạo, canh tác xa bờ, hệ thống nuôi trồng thủy sản tuần hoàn, protein và dầu thay thế bột cá và dầu cá, tiêm phòng bằng đường miệng, blockchain và internet vạn vật, điều này cung cấp các giải pháp nuôi trồng thủy sản bền vững và có lợi nhuận.  

Công nghệ phân tử mới để cải thiện di truyền  

Sự kết hợp công nghệ phân tử vào các chương trình nhân giống hiện đã thúc đẩy đáng kể việc cải thiện di truyền của một số loài nuôi trồng thủy sản. Lựa chọn hỗ trợ đánh dấu (MAS) đã được áp dụng để cải thiện khả năng kháng bệnh, bao gồm khả năng kháng IPN ở cá hồi, lympho ở cá bơn Nhật Bản và sản xuất cá toàn đực ở cá rô phi. Công nghệ sinh học khác bao gồm kiểm soát giới tính, đa bội hóa,… đã đóng một vai trò quan trọng trong việc cải thiện năng suất nuôi trồng thủy sản. 

Lựa chọn bộ gen (GS) là một phương pháp mới của nhân giống phân tử. GS sử dụng nhiều dấu hiệu làm công cụ dự đoán hiệu suất và do đó đưa ra dự đoán chính xác hơn về các giá trị chăn nuôi. Với những tiến bộ liên tục trong công nghệ giải trình tự và tin sinh học. Chỉnh sửa bộ gen (GE) bằng CRISPR/Cas có thể tăng tốc độ di truyền cải thiện các loài nuôi trồng thủy sản khi các gen được chỉnh sửa. GE cho phép giới thiệu nhanh chóng các alen thuận lợi cho bộ gen, để tăng tần số mong muốn các alen tại locus xác định các tính trạng quan trọng, để tạo ra các alen mới, và/hoặc giới thiệu các alen thuận lợi từ các loài khác.

GSLựa chọn bộ gen (GS) là một phương pháp mới của nhân giống phân tử

Công nghệ thông tin/kỹ thuật số

Các công nghệ thông tin/kỹ thuật số góp phần cách mạng hóa ngành công nghiệp nuôi. Cụ thể, robot để thực hiện công việc tốn nhiều công sức và rủi ro cao như việc cho ăn, vệ sinh ao và lưới, tiêm vắc xin và loại bỏ cá bệnh.

Máy bay không người lái để thu thập dữ liệu, bao gồm cả việc kiểm tra các lỗ và hư hỏng trong lồng, quan trọng hơn là thu thập những thông tin mới lạ mà con người khó có được. Cảm biến đo các thông số nước và theo dõi việc cho ăn và sức khỏe, đặc biệt là cảm biến sinh học để phân tích hàm lượng DO, độ mặn và nhiệt độ của nước, hay đo nhịp tim và sự trao đổi chất của từng cá thể, tình trạng đói của cá nuôi giám sát chất gây ô nhiễm hóa học, tảo nở hoa có hại, mầm bệnh và độc tố. AI trao quyền cho các quyết định nhanh chóng và chính xác, trong nuôi trồng thủy sản, lãng phí đầu vào có thể là được quản lý thông qua AI và chi phí có thể giảm tới 30%.  

Công nghệ in 3D sản xuất dụng cụ nuôi trồng thủy sản, chúng đã được ứng dụng in hệ thống thủy canh, robot cá, hay sử dụng công nghệ in 3D thủy tinh hóa tinh trùng các loài thủy sản, một số hệ thống cảm biến nước in 3D để phát hiện các thông số nước, bao gồm nhiệt độ, mức oxy và PH đang được thử nghiệm.

Blockchain như một công cụ truy xuất nguồn gốc đáng tin cậy. Internet vạn vật kết nối các bộ phận khác nhau của ngành nuôi trồng thủy sản, bên cạnh số liệu từ trang trại, địa điểm sản xuất và nhà máy chế biến thực phẩm, dữ liệu lớn từ phương tiện truyền thông xã hội cũng trở nên quan trọng đối với ngành. 

Canh tác xa bờ  

Nuôi trồng thủy sản xa bờ, còn được gọi là nuôi trồng thủy sản đại dương mở, là một phương pháp nuôi cá biển mới nổi. Nuôi trồng thủy sản xa bờ ngày càng được coi là một trong những ngành quan trọng để đảm bảo cung cấp đầy đủ và ổn định hải sản tại nơi được cho là giảm thiểu tác động tiêu cực của biển thông thường nuôi trồng thủy sản trên môi trường đại dương. 

Ngoài ra, các địa điểm ngoài khơi, cung cấp đủ không gian biển cho việc nuôi trồng cá và chất lượng nước thường đủ tốt để nuôi trồng thủy sản.

Hệ thống nuôi trồng thủy sản tuần hoàn (RAS) và tái tạo năng lượng  

Những ưu điểm chính của RAS bao gồm việc sử dụng ít nước, an toàn sinh học và năng suất cao. Một số trang trại RAS đang sử dụng năng lượng tái tạo, bao gồm cả năng lượng mặt trời và gió.

Tuy nhiên, hiện có hệ thống thu năng lượng mặt trời trong nuôi trồng thủy sản gặp phải vấn đề đầu tư ban đầu cao và thu hồi chi phí chậm. Hệ thống thu năng lượng mặt trời chi phí thấp để cung cấp nước nóng cho hệ thống nuôi trồng thủy sản là đã phát triển.  

Thay thế protein và dầu cá

Nguyên liệu dầu cáCác nguồn tiềm năng để thay thế bột cá và dầu cá trong thức ăn cho cá

Protein từ thực vật, bao gồm cả protein đậu nành, đã được nghiên cứu trong nhiều năm và thu được kết quả đầy hứa hẹn. Vi tảo và rong biển đã được đưa vào thức ăn cho cá để thay thế bột cá. Hiện nay, thức ăn tảo chất lượng cao vẫn tốn kém, nhưng cho kết quả đầy hứa hẹn. Nhiều công ty sản xuất thức ăn thủy sản đang nghiên cứu cải tiến thức ăn tảo và tăng khả năng tiếp cận.

Một lựa chọn thay thế khác của bột cá là protein dựa trên côn trùng. Ruồi lính đen và dế là những ứng cử viên đầy triển vọng cho protein từ côn trùng. Loại protein thay thế thứ ba là protein đơn bào (SCP). SCP được tạo ra bởi nấm, vi khuẩn và tảo, có khả năng đáp ứng nhu cầu protein trong ngành thức ăn thủy sản.  Dầu thực vật như dầu cọ và dầu hạt cải dường như là ứng cử viên đầy hứa hẹn để thay thế dầu cá.  

Đăng ngày 03/04/2023
Hồng Huyền @hong-huyen
Tổng hợp

Nghệ An: Thực hiện bảo tồn, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản

UBND tỉnh Nghệ An mới ban hành Công văn 5007/UBND-NN, ngày 21/7/2021 yêu cầu các sở, ban, ngành cấp tỉnh liên quan; UBND các huyện, thành, thị tập trung làm tốt công tác việc bảo tồn, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản.

đánh bắt cá
• 18:14 24/07/2021

Đặc sản ốc gạo cù lao Tân Phong

Cù lao Tân Phong (nay là xã Tân Phong, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang) nằm phía thượng lưu sông Tiền, được bồi đắp phù sa quanh năm nên đất đai màu mỡ, thích hợp với nhiều giống cây ăn trái đặc sản có giá trị kinh tế cao.

Ốc gạo.
• 13:00 08/07/2021

Khai thác vòm đất kiếm 1 triệu đồng/ngày

Gần đây, nhiều người ở huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau, có thu nhập khá cao từ việc khai thác con vẹm đất (người dân địa phương gọi là con vòm). Nguồn lợi tự nhiên phong phú đó đã giúp nhiều hộ gia đình có thêm điều kiện vươn lên.

Cào vòm đất.
• 10:18 07/07/2021

Ngư dân Nghệ An thu gần 2.000 tỷ đồng từ đánh bắt hải sản

Trong 6 tháng đầu năm, ngư dân Nghệ An đánh bắt được trên 95.000 tấn hải sản, giá trị ước đạt gần 2.000 tỷ đồng.

Đánh bắt hải sản.
• 09:20 07/07/2021

Phụ thu 10% và những điều chỉnh tức thời của thị trường nhập khẩu thủy sản tại Hoa Kỳ

Chính sách phụ thu nhập khẩu 10% của Hoa Kỳ đang tạo ra nhiều biến động đối với thị trường thủy sản toàn cầu, buộc các nhà nhập khẩu phải nhanh chóng điều chỉnh chiến lược kinh doanh, chuỗi cung ứng và cấu trúc chi phí. Diễn biến này được dự báo sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong năm 2026.

chế biến thủy sản
• 09:00 06/03/2026

Chuyển giao công nghệ tạo giống tôm kháng bệnh (SPR)

Việc chuyển giao thành công kỹ thuật chọn giống kháng bệnh chính là chìa khóa giải quyết triệt để rủi ro từ gốc rễ, thay vì thụ động chạy chữa bằng hóa chất như trước đây.

tôm
• 14:30 04/03/2026

6 Loài Tôm Càng Cảnh Được Nuôi Phổ Biến Nhất Hiện Nay

Thị trường thủy sinh vài năm trở lại đây chứng kiến sự bùng nổ của tôm càng cảnh – một dòng động vật nước ngọt vừa dễ nuôi, vừa có tính thẩm mỹ cao. Không chỉ gây ấn tượng bởi bộ càng khỏe khoắn và ngoại hình “chiến binh”, tôm càng còn sở hữu màu sắc rực rỡ, thay đổi rõ rệt sau mỗi lần lột xác.

tôm cảnh
• 15:00 03/03/2026

Xây dựng nghề cá bền vững

Khu vực phía đông Thành phố Hồ Chí Minh đang là một trong những trung tâm nghề cá lớn của cả nước với hàng nghìn tàu khai thác, hệ thống chế biến quy mô lớn và kim ngạch xuất khẩu hàng trăm triệu USD mỗi năm. Tuy nhiên, để phát triển tương xứng tiềm năng và hướng tới một trung tâm nghề cá hiện đại, thông minh, yêu cầu tái cấu trúc toàn diện đang đặt ra cấp thiết.

nghề cá
• 09:00 02/03/2026

Hàng trăm người lao xuống ao bắt cá sau hiệu lệnh

Hội nơm cá đầu Xuân năm 2026 tại Nghệ An thu hút hàng trăm người tham gia, tạo nên khung cảnh sôi động khi mọi người đồng loạt lao xuống ao bắt cá theo hiệu lệnh, với quy định chỉ được dùng tay không hoặc nơm.

bắt cá
• 06:20 06/03/2026

Xây dựng nghề cá bền vững

Khu vực phía đông Thành phố Hồ Chí Minh đang là một trong những trung tâm nghề cá lớn của cả nước với hàng nghìn tàu khai thác, hệ thống chế biến quy mô lớn và kim ngạch xuất khẩu hàng trăm triệu USD mỗi năm. Tuy nhiên, để phát triển tương xứng tiềm năng và hướng tới một trung tâm nghề cá hiện đại, thông minh, yêu cầu tái cấu trúc toàn diện đang đặt ra cấp thiết.

nghề cá
• 06:20 06/03/2026

Đánh bắt ở vùng biển nước ngoài, một tàu cá An Giang bị xử lý

Một tàu cá mang số hiệu KG 92574-TS của ngư dân An Giang vừa bị lực lượng Cảnh sát biển phát hiện, ngăn chặn kịp thời khi có dấu hiệu xâm phạm vùng biển nước ngoài để khai thác trái phép, trong bối cảnh công tác chống khai thác IUU đang được siết chặt.

tàu cá
• 06:20 06/03/2026

Góc nhìn đầu tư 2026: Ngành thủy sản tăng trưởng đạt đỉnh, động lực mới ở đâu?

Năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam lập kỷ lục 11,3 tỷ USD, tăng 12,4% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tăng trưởng đang dịch chuyển từ mở rộng sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng và khả năng thích ứng chính sách, khiến năm 2026 nhiều khả năng sẽ là giai đoạn phân hóa mạnh giữa các doanh nghiệp thay vì tăng đồng đều toàn ngành.

đánh bắt cá
• 06:20 06/03/2026

Cô Tô khởi động Lễ hội Mở cửa biển 2026

Những ngày đầu xuân năm 2026, đặc khu Cô Tô (Quảng Ninh) sẽ tổ chức Lễ hội Mở cửa biển – một sự kiện văn hóa tâm linh quan trọng của ngư dân vùng đảo. Không chỉ là nghi thức khởi đầu mùa đánh bắt, lễ hội còn là dịp để cộng đồng bày tỏ lòng tri ân tiền nhân, cầu mong mưa thuận gió hòa, biển lặng sóng êm, tôm cá đầy khoang và một năm làm ăn thuận lợi.

lễ hội mở cửa biển
• 06:20 06/03/2026
Some text some message..