Độ sâu ao và thực vật phù du ảnh hưởng đến tôm càng xanh

Sự đa dạng về thực vật phù du trong ao sẽ làm giảm khả năng nở hoa của vi khuẩn lam.

Tôm càng xanh
Tôm càng xanh là loài tôm nước ngọt được nuôi thương phẩm. Ảnh: umpan.com.my

Tôm càng xanh là loài tôm nước ngọt được nuôi thương phẩm và đang phát triển nhanh chóng trên toàn thế giới, nhất là ở Trung Quốc, Ấn Độ, Tailand, Việt Nam và Bangladesh. Nuôi tôm càng xanh khá dễ dàng và tỷ lệ thành công cao. Năm 2017, sản lượng nuôi đạt 137.300 tấn tại Trung Quốc, chiếm khoảng 50% sản lượng tôm càng xanh trên toàn cầu.

Tuy nhiên, nghề nuôi tôm càng xanh đã bị ảnh hưởng bởi một số vấn đề quan trọng, chẳng hạn như chậm tốc độ tăng trưởng, sự thay đổi kích thước khi thu hoạch, dịch bệnh và sự xấu đi của môi trường nuôi.

Môi trường bền vững là một trong những mối quan tâm lâu dài của nghề nuôi tôm. Các nước nuôi tôm ở châu Á gần đây bị sụt giảm đáng kể về sản lượng do dịch bệnh và suy thoái môi trường gây ra. Tảo nở hoa là vấn đề môi trường lớn thường gặp nhất khi nuôi tôm càng xanh.

Để tạo “nước xanh” khi nuôi tôm, người ta bón phân bón hữu cơ hoặc vô cơ, để thúc đẩy sự phát triển của thực vật phù du, điều này thường dẫn đến sự xuất hiện của vi khuẩn lam. Chúng tạo ra nhiều loại độc tố và làm giảm lượng oxy hòa tan trong nước, có thể điều này đã góp phần làm dịch bệnh trên tôm càng xanh diễn ra thường xuyên hơn. Ngoài ra, sự nở hoa của vi khuẩn lam có thể tác động bất lợi đến mùi vị thịt tôm càng xanh, càng làm giảm giá bán và lợi nhuận của người nuôi.

Phương pháp phun hóa chất thường được sử dụng để kiểm soát sự bùng phát vi khuẩn lam trong ao, nhưng phương pháp này không lý tưởng về mặt hiệu quả, chi phí, gây ô nhiễm môi trường và độc tính đối với thủy sản. Một phương pháp hiệu quả và thân thiện với môi trường để cải thiện môi trường nuôi trồng thủy sản này là rất cần thiết.

Có thể sự đa dạng về thực vật phù du trong ao sẽ làm giảm khả năng nở hoa của vi khuẩn lam. Do đó, việc xem xét sự tăng trưởng của thực vật phù du và các thông số chất lượng nước, điều chỉnh cấu trúc ao và tối ưu hóa các phương pháp nuôi sẽ tìm hiểu được nguyên nhân chính của sự bùng phát vi khuẩn lam trong ao.

Phương thức nuôi ảnh hưởng đến thực vật phù du

Sự phong phú của thực vật phù du thấp hơn khi nuôi quảng canh. Ngoài ra, nếu có thay đổi thành phần, chủ yếu là vi khuẩn lam chiếm ưu thế, những nhóm khác không đáng kể. Vi khuẩn lam thích nghi với môi trường và cạnh tranh hơn so với các loại tảo khác. Khi môi trường thuận lợi để tảo nở hoa, vi khuẩn lam sẽ chiếm ưu thế, trong khi các loại tảo khác bị ức chế. Độ sâu của ao là một yếu tố quan trọng trong việc kiểm soát vi khuẩn lam.

Khi độ sâu nhỏ hơn 1m, sự nở hoa của vi khuẩn lam có thể xảy ra nhiều hơn. Tăng độ sâu của của ao còn mở rộng không gian có sẵn cho tảo phát triển, có lợi cho việc cải thiện sự đa dạng của thực vật phù du. Do đó, tăng độ sâu của ao có thể là một cách hiệu quả để ngăn chặn sự bùng phát của vi khuẩn lam. 

Hơn nữa, khi mức độ dinh dưỡng trong nước thấp, sự phát triển của vi khuẩn lam sẽ giảm. Cụ thể, hạn chế thức ăn thừa làm giảm hiện tượng phú dưỡng nước, từ đó làm giảm sự sinh sôi nảy nở của vi khuẩn lam. Sục khí đáy thường hiệu quả hơn sục khí bề mặt trong việc cải thiện mức DO, điều này có lợi cho sự phát triển của tảo có lợi như BacillariophytaChlorophyta, cải thiện sự đa dạng của tảo.

PhytoplanktonSục khí đáy thường hiệu quả hơn sục khí bề mặt trong việc cải thiện mức DO. Ảnh: Wikipedia

Phương thức nuôi ảnh hưởng đến chất lượng nước

Khi nuôi quảng canh, độ trong cao, COD thấp hơn so với phương thức thâm canh, điều này có thể là do ao quảng canh sâu hơn. Nước sâu còn tạo ra môi trường thuận lợi hơn cho sự kết tủa tự nhiên của chất rắn lơ lửng, tạo điều kiện để tăng độ trong. Tuy nhiên, nước sâu hơn thì hàm lượng oxy dưới đáy ao lại thấp. Nên cần sục khí đáy để tăng DO đáy ao, giảm hàm lượng nitơ amoniac và tăng hàm lượng nitơ nitrit và nitrat.

Sự kết tủa nhanh của các chất lơ lửng do ao sâu hơn cũng có thể là một lý do quan trọng khiến lượng phốt pho giảm nhiều hơn so với lượng nitơ, điều này gián tiếp dẫn đến sự gia tăng tỷ lệ N/P trong nước. Đây là một chỉ số quan trọng của môi trường và có ảnh hưởng lớn đến các cộng đồng thủy sinh.

Mối tương quan giữa quần xã thực vật phù du và chất lượng môi trường nước

Tổng số sinh vật phù du và tảo lam có liên quan chặt chẽ tới COD, hàm lượng N và P trong nước và sự phát triển của tảo. Việc kiểm soát hàm lượng nitơ sẽ ức chế sự nở hoa của tảo trong ao. Thực vật phù du và vi khuẩn lam làm tăng COD, do tiết ra một lượng lớn chất hữu cơ. COD cao ức chế các loại tảo khác, gia tăng mật độ vi khuẩn lam. Khi độ trong cao, ánh sáng truyền qua nước tốt hơn, tảo có nhiều cơ hội phát triển, tăng sự cạnh tranh giữa các loại tảo khác nhau. Từ đó, cải thiện sự đa dạng của thực vật phù du.

DO cũng liên quan đến sự đa dạng của thực vật phù du. Việc tăng hàm lượng oxy trên mặt nước có lợi cho sự cạnh tranh giữa vi khuẩn lam và các loại tảo khác, do đó cải thiện sự đa dạng của thực vật phù du. COD có thể được giảm bằng cách tăng oxy, tác động tích cực đến sự phát triển của thực vật phù du. Tỷ lệ N/P cũng ảnh hưởng đến sự phát triển của vi khuẩn lam. Mật độ vi khuẩn lam trong các ao có tỷ lệ N/P cao vẫn thấp hơn nhiều so với các ao có tỷ lệ N/P thấp.

Tảo nở hoaTảo nở hoa của vi khuẩn lam đã làm xuống cấp chất lượng thịt tôm càng xanh

Sự thân thiện với môi trường nuôi tôm càng xanh 

Sự nở hoa của vi khuẩn lam đã làm xuống cấp chất lượng thịt tôm càng xanh. Độc tố dễ dàng tích tụ, ảnh hưởng đến mùi vị và chất lượng của tôm, đồng thời khiến người tiêu dùng có thể gặp rủi ro tiềm ẩn. 

Việc cải tạo ao và giải quyết nguyên nhân bùng phát vi khuẩn lam và dường như đã đạt được kết quả tốt. Có ba ưu điểm chính: 

(1) Dễ vận hành và quản lý đơn giản.

(2) Không cần tăng đầu vào và không ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng của tôm.

(3) Chi phí thấp và không cần thêm diện tích.

Chế độ sinh thái này đã ức chế sự phú dưỡng của tảo lam và tăng sự phong phú của các loài tảo khác bao gồm Chlorophyta, Bacillariophyta, CryptophytaChrysophyta. Tất cả các ao nuôi thử nghiệm đều chứa nhiều loài tảo hơn và đa dạng hơn so với các ao nuôi truyền thống.

Đăng ngày 28/07/2023
Hà Tử @ha-tu
Nuôi trồng

Nguyên nhân nước ao nuôi dễ bị hôi thối

Ngày nay với sự phát triển tại thị trường thủy sản, các ao nuôi tôm cá công nghiệp bắt đầu được hình thành với mật độ dày đặc mới có thể đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng. Tuy nhiên, nếu việc quản lý nước ao không chặt chẽ sẽ dẫn đến việc nước bị hôi thối.

Ao cá
• 10:56 28/02/2024

Bí quyết tối ưu hiệu quả từ nghề nuôi cá măng thương phẩm

Những năm gần đây, nghề nuôi cá măng thương phẩm ngày càng thu hút sự quan tâm và thịnh hành tại nhiều địa phương. Sự gia tăng mạnh mẽ trong nhu cầu tiêu thụ cá măng đã tạo nên một thị trường đầy tiềm năng và cạnh tranh.

Cá măng
• 10:36 27/02/2024

Làm sao để ổn định màu nước cho ao nuôi không thay đổi?

Để giúp tôm trong ao có một môi trường nuôi ổn định, phù hợp cho các hoạt động sinh trưởng thì việc duy trì màu nước rất quan trọng. Trong một số trường hợp, màu nước ao nuôi liên tục thay đổi, điều đó ảnh hưởng tôm như thế nào và làm sao để duy trì màu nước phù hợp?

Ao tôm
• 09:50 27/02/2024

Nuôi tôm nước lợ năm 2023 và giải pháp năm 2024

Ngày 23/2/2024, tại hội nghị “Triển khai nhiệm vụ phát triển ngành tôm nước lợ năm 2024” do Bộ NN&PTNT phối hợp UBND tỉnh Bạc Liêu tổ chức ở thành phố Bạc Liêu, Cục Thủy sản báo cáo nêu bức tranh khá toàn diện về kết quả năm 2023 và giải pháp trọng tâm cho năm 2024.

Tôm thẻ
• 09:56 26/02/2024

Rau diếp biển làm thức ăn bổ sung cho tôm thẻ chân trắng

Enteromorpha prolifera là một loại tảo biển, có nhiều tên gọi khác nhau như rong ruột, tảo bẹ hay cái tên phổ biến nhất là rau diếp biển. Một ứng dụng thương mại quan trọng của E. prolifera là để sử dụng như nguyên liệu thức ăn chăn nuôi.

Rau diếp biển
• 01:27 01/03/2024

Bình Định thực hiện nhiều mô hình nuôi trồng thủy sản đạt hiệu quả

Trong năm 2023 Trung tâm Khuyến nông tập trung triển khai các mô hình nuôi trồng thủy sản theo hướng đa dạng hóa các đối tượng nuôi, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất để nâng cao giá trị sản phẩm, gắn với liên kết tiêu thụ theo chuỗi giá trị đã góp phần hạn chế rủi ro bệnh dịch, cải thiện môi trường sinh thái vùng nuôi, tạo ra các sản phẩm an toàn sinh học, nâng cao giá trị kinh tế, đem lại thu nhập ổn định và bền vững cho người nuôi.

Các mô hình nuôi trồng thủy sản
• 01:27 01/03/2024

Kỹ thuật trồng cỏ năn tượng trong ao đầm nuôi tôm

Trong trồng cỏ năn tượng thì hấp thu những hợp chất hữu cơ trong ao đầm nuôi tôm làm hạn chế ô nhiễm môi trường, các loại thủy sản nuôi ghép hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình sinh trưởng và phát triển.

Cỏ năn tượng
• 01:27 01/03/2024

Khám phá mô hình nuôi tôm nhà kính công nghệ cao

So với những mô hình truyền thống trước đây, thì mô hình nuôi tôm trong nhà kính đang được nhiều nông dân lựa chọn. Bởi chúng hạn chế được rủi ro, mang lại năng suất cao và tiết kiệm tối đa chi phí. Mô hình này được xem là xu hướng thông minh, triển vọng lớn nên cần được nhân rộng ra trong thời gian tới tại các vùng nuôi tôm của nước ta.

Ao nuôi tôm nhà kính
• 01:27 01/03/2024

Cá chình điện có thật sự nguy hiểm?

Cá chình điện là loài cá nước ngọt độc đáo, có nguồn gốc từ Nam Mỹ và sở hữu khả năng phát điện mạnh mẽ. Những đặc điểm nhận diện nổi bật của cá chình điện bao gồm thân hình dài thuôn, da trơn, vây nhỏ, màu sắc sẫm và đặc biệt là cơ quan tạo điện. Vậy cá chình điện có ăn được không, cùng Tép Bạc tìm hiểu qua nội dung trong bài viết này nhé!.

Cá chình điện
• 01:27 01/03/2024