Dự án Aqua Xanh nuôi tôm bền vững ở Cà Mau

Dự án do Tập đoàn Cargill và Tổ chức Asia Society for Social Improvement and Sustainable Transformation (ASSIST) hợp tác triển khai với đối tác kỹ thuật chính giữ vai trò giám sát là Trường Đại học Cần Thơ.

Dự án Aqua Xanh có hai hạng mục chính: Nâng cao năng lực cho người nông dân thông qua đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật về thực hành theo tiêu chuẩn ASC; Thiết lập một số trang trại mẫu để tổ chức đào tạo và thực hiện tái chế, giảm rác thải, giám sát rác nhựa.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đe dọa nghiêm trọng ĐBSCL, thấy rõ qua tình hình hạn hán, xâm nhập mặn, thời tiết khó lường đầu năm nay, Dự án Aqua Xanh nhận được sự quan tâm rộng rãi. Hy vọng, việc thí điểm ở huyện Cái Nước thành công sẽ đưa ra được các quy trình, cách thức nuôi bền vững cho người nuôi tôm lựa chọn. Đặc biệt khắc phục được tình trạng ô nhiễm nguồn nước đang đe dọa tính bền vững của ngành tôm cũng như sinh kế của cộng đồng cư dân. 

Ông Huỳnh Xuân Diện, Chủ tịch HĐQT Hợp tác xã Tân Hưng ở huyện Cái Nước cho biết, Hợp tác xã nuôi tôm năng suất cao Tân Hưng ra đời năm 2016 với 19 thành viên, phát triển đến đầu năm 2024 đã có 336 thành viên.

Hiện nay, Hợp tác xã gồm hai khối nuôi tôm thẻ chân trắng và tôm sú, trong đó, chuyên nuôi tôm thẻ chân trắng có 30 thành viên với diện tích 50 ha, còn lại 306 thành viên nuôi tôm sú quảng canh cải tiến 2 giai đoạn. Việc nuôi tôm dù đã tích cực ứng dụng nhiều kỹ thuật tiên tiến nhưng vẫn gặp khó khăn trong quản lý theo chuỗi để bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng và hạ giá thành tôm đáp ứng yêu cầu thị trường. Dự án Aqua Xanh mở ra cũng mở ra nhiều hy vọng cho Hợp tác xã và các thành viên.

Bởi vì, Dự án Aqua Xanh đặt mục tiêu đào tạo hơn 300 người nuôi tôm theo tiêu chuẩn ASC về quản lý thức ăn, rác thải và thực hành bảo vệ đa dạng sinh học. Trong đó, 10 người nuôi tôm xuất sắc sẽ được tiếp tục đào tạo nâng cao trình độ kỹ thuật để hỗ trợ các nông dân khác trong giai đoạn sau.

Mục tiêu của Dự án Aqua Xanh cũng hỗ trợ một hợp tác xã nuôi tôm đạt chứng nhận ASC bền vững và ba trang trại thí điểm giảm 30% lượng nước thải, giảm 20% phát thải khí nitơ, phốt pho vào năm 2025. Bên cạnh, dự án sẽ tiếp cận hơn 1.000 thành viên cộng đồng để nâng cao nhận thức về môi trường, góp phần xây dựng ngành nuôi tôm thích ứng với biến đổi khí hậu, phát triển bền vững.

PGS.TS Phạm Thanh Liêm, Trưởng khoa Công nghệ Nuôi trồng Thủy sản, Trường Đại học Cần Thơ cho biết, Trường Đại học Cần Thơ là đối tác kỹ thuật chính và giữ vai trò giám sát triển khai dự án, sẽ góp phần hạn chế tình trạng ô nhiễm nguồn nước, tạo dựng tương lai bền vững cho các cộng đồng nuôi tôm. 

PGS.TS Phạm Thanh Liêm, Trưởng khoa Công nghệ Nuôi trồng Thủy sản, Trường Đại học Cần Thơ phát biểu tại lễ phát động dự án

Cụ thể, Trường Đại học Cần Thơ sẽ hỗ trợ chuyên môn trong lĩnh vực nuôi tôm và quản lý môi trường nuôi, đáp ứng yêu cầu của dự án. Thông qua sự hợp tác chặt chẽ với Cargill, ASSIST và các cộng đồng tại địa phương, dự án này có tiềm năng thiết lập một mô hình mới cho nuôi tôm bền vững ở ĐBSCL. Định hướng phát triển bền vững là đa dạng hóa đối tượng và phương thức nuôi, tổ chức liên kết sản xuất theo chuỗi để đạt hiệu quả cao. 

Hiện nay, ở tỉnh Cà Mau đã được cấp nhiều loại chứng nhận quốc tế gồm ASC, B.A.P, EU Organic, Canada Organic, Bio Suise, Selva Shimp, Mangrove Shimp, Naturland, với tổng diện tích gần 20.000ha là cơ sở cho dự án thành công. 

Đại diện Cargill Việt Nam, ông Maxime Hilbert bày tỏ: “Cargill vinh dự được tham gia vào một dự án mang tính chuyển đổi, kết hợp giữa năng lực quản lý môi trường với lợi ích kinh tế. Bằng cách giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước và củng cố năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu, chúng tôi nỗ lực góp phần bảo vệ sinh kế của hàng triệu người, trong đó có rất nhiều người nuôi tôm thông qua việc đào tạo các tiêu chuẩn ASC và cải thiện khả năng tiếp cận nguyên vật liệu đầu vào bền vững”.

Đại diện Tập đoàn Cargill và Tổ chức ASSIST ký hợp tác tại lễ phát động dự án Aqua Xanh ngày 8/5 ở thành phố Cà Mau

Ông Aru David, Giám đốc ASSIST Việt Nam chia sẻ: “Từ năm 2007, ASSIST đã tham gia ứng phó với các thách thức trong phát triển bền vững ở Việt Nam. Dự án Aqua Xanh tập trung vào các quy trình thực hành bền vững, nhất là trong quản lý chất lượng nước và lý rác thải, vừa ổn định sinh kế cho người dân vừa bảo vệ môi trường cho tương lai nên hy vọng được cộng đồng rộng rãi ủng hộ để thành công”.