Dùng biện pháp sinh học để khống chế vi khuẩn Vibrio gây bệnh trên tôm

Vibriosis là tên gọi chung của những bệnh do vi khuẩn vibrio gây ra, ảnh hưởng nghiêm trọng nhất trong nuôi tôm. Những bệnh này có thể gây chết tỷ lệ lên đến 100%, gây thiệt hại rất lớn cho nghề nuôi tôm.

AHPND
Nguồn: Viện sinh học phân tử LOCI.

Một trong những liên quan đến Vibrio gây hậu quả nặng nề là hội chứng tôm chết sớm (EMS), còn được gọi là bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND) và đã ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận của nghề nuôi tôm ở Việt Nam nói riêng và châu Á nói chung trong thập kỷ qua.                                       

Hiểu về Vibrio

Vibrio spp là thuộc họ vi khuẩn Vibrionaceae, gram âm, di động và kỵ khí tùy ý, tồn tại trong môi trường nước và phổ biến trong các ao nuôi tôm thương phẩm. Thực tế, không phải tất cả các loài vi khuẩn Vibrio đều gây bệnh. Nhiều loài Vibrio không gây bệnh và có thể được tìm thấy ở tôm khỏe mạnh.

Tuy nhiên, vi khuẩn Vibrio có thể chuyển từ trạng thái chung sang gây bệnh hoặc chỉ gây bệnh trong một số điều kiện môi trường nhất định. Các thông số môi trường quan trọng cho sự chuyển hóa và bùng phát dịch bệnh do Vibrio bao gồm nhiệt độ nước, oxy hòa tan, hàm lượng amoniac, chất hữu cơ và hàm lượng kim loại nặng. 

Các bệnh do Vibrio gây ra trên tôm nuôi

Một số loài Vibrio đã được xác định là mầm bệnh chính, bao gồm V. parahaemolyticusV. harveyi đã được mô tả là loài gây bệnh chính trên tôm. V. harveyi là một trong những tác nhân gây bệnh phát sáng, gây tử vong hàng loạt ở các hệ thống nuôi ấu trùng penaeid trên cả tôm sú và tôm thẻ. Vi khuẩn phát sáng được tìm thấy trên vỏ giáp, mang và ruột. Có thể gây bệnh ở tất cả các giai đoạn này nhưng phổ biến ở giai đoạn giống. 

Hội chứng tôm chết sớm hay bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (EMS/AHPND) là một bệnh do vi khuẩn V. parahaemolyticus gây ra.  V. parahaemolyticus là một loại vi khuẩn ưa nước mặn phân bố ở các vùng biển ôn đới và nhiệt đới ven biển trên khắp thế giới. AHPND thường ảnh hưởng đến tôm chưa đạt kích cỡ thương phẩm (dưới 40 ngày tuổi). Bệnh phân trắng (WFD) cũng là 01 trong những bệnh có liên quan Vibrio. Somboon và cộng sự. (2012) báo cáo 07 loài Vibrio được phân lập từ tôm thẻ (L. vannamei)  bị phân trắng trong nghiên cứu gồm V. vulnificus, V. fluvialis, V. parahaemolyticus, V. alginolyticus, V damselae (Photobacterium damselae), V. mimicus V. cholera.

Ngoài ra, một số chủng có thể gây viêm dạ dày ruột cấp tính ở người, thường xảy ra sau khi ăn hải sản bị ô nhiễm

đường ruột tôm
Đường ruột tôm bị nhiễm khuẩn.

Dấu hiệu tôm nhiễm Vibrio

-Tôm bơi lờ đờ
    Giảm ăn
    Gan tụy bị hoại tử và biến màu với sự xuất hiện của các cục
    Cơ thể đổi màu hơi đỏ,
    Vàng mang,
    Xuất hiện các mảng trắng ở cơ bụng,
-Melanin hóa
    Xuất hiện các u hạt
    Hoại tử và viêm các cơ quan khác nhau, chẳng hạn như cơ quan lympho, mang, tim, v.v.
    Phát sáng
tôm bệnh và tôm khỏe
So sánh gan,tụy giữa tôm bệnh (mũi tên vàng, B) và tôm khỏe mạnh (mũi tên xanh, A). Nguồn Viện sinh học phân tử LOCI.

Biện pháp ngăn ngừa nhiễm Vibrio

1. Giữ nồng độ Vibrio dưới ngưỡng tối đa
Vibrio tổng số trong nước ao 103 CFU/mL – 104 CFU/mL
Vibrio tổng số trong ruột tôm 105 CFU/g
Trong đó
Khuẩn lạc xanh: 102 CFU/mL
Khuẩn lạc vàng: 103 CFU/mL
2. Sử dụng tôm giống sạch bệnh SPF (specific pathogens free)
3. Thực hiện chặt chẽ các biện pháp an toàn sinh học 
4. Sử dụng chế phẩm sinh học để chống lại vi khuẩn Vibrio gây bệnh,  các vi khuẩn cơ hội
Các vi khuẩn Probiotic duy trì chất lượng nước tốt thông qua việc hấp thụ hoặc phân hủy trực tiếp các chất hữu cơ trong nước. Một số chủng thường được sử 
dụng cho mục đích này bao gồm Nitrosomonas sp., Nitrobacter sp., Nitrosococcus sp., Bacillus sp., Aerobacter sp.  Pseudomonas sp.
Ngoài ra, probiotic còn được sử dụng như các biện pháp dự phòng và điều trị tăng cường sức khỏe động vật thông qua dinh dưỡng. Hơn nữa, việc sử dụng chế phẩm sinh học, prebiotics, synbiotics, nước xanh, biofloc, cũng có thể đóng một vai trò trong việc ngăn ngừa và kiểm soát sự bùng phát vi khuẩn Vibriosis. Các vi khuẩn probiotic có thể được sử dụng để loại trừ Vibrio gây bệnh, cơ hội khỏi hệ thống bằng các cơ chế cạnh tranh với Vibrio để lấy chất dinh dưỡng và không gian hoặc tạo ra các chất sẽ ức chế sự phát triển của vi khuẩn Vibrio cơ hội trong hệ thống . 
Tóm lại, để quản lý Vibrio cần tập trung quản lý chất thải, giảm chất hữu cơ trong hệ thống nuôi, Bộ đôi khống chế Vibrio của Anova 
1. NOVA-BACCI tập trung vào nâng cao hấp thu và chuyển hóa thức ăn giảm chất thải, cạnh tranh chỗ bám Vibrio trong ruột
2. NOVA-POND CARE phân hủy nhanh chất hữu cơ, xác tảo. Cải thiện hệ vi sinh có lợi cho ao, khống chế Vibrio gây bệnh
chế phẩm sinh học
Bộ đôi khống chế Vibrio của Anova.


BỘ PHẬN KỸ THUẬT THỦY SẢN
CÔNG TY LIÊN DOANH TNHH ANOVA
36 Đại Lộ Độc Lập, KCN VSIP, P. Bình Hòa, TP.Thuận An, Tỉnh Bình Dương
Website: www.anova.com.vn – Email: [email protected]
Tải App: Anova (App Store /CH Play)  - Tel: 0274.3782770 (317 – Ths. Châu)

Đăng ngày 09/12/2021
ANOVA
Doanh nghiệp

Giải pháp hồi phục nhanh chóng sức khỏe tôm, cá sau khi nhiễm bệnh

Để tôm cá nhanh chóng hồi phục sức khỏe thì Khoáng chất và Vitamin chính là chìa khóa để giải quyết bài toán hóc búa này

khoáng cho tôm
• 13:00 09/03/2022

Hội chứng zoea 2 – Thách thức của các trại sản xuất giống tôm thẻ chân trắng Litopenaeus vannamei

Nuôi trồng thủy sản ngày càng phát triển kéo theo mức độ thâm canh hóa và thương mại hóa tăng nhanh làm dịch bệnh dễ bùng phát. Dịch bệnh là thách thức lớn đối với các trại sản xuất tôm giống, đặc biệt các bệnh liên quan vi khuẩn có hại như bệnh phát sáng, gây ra thiệt hại kinh tế nghiêm trọng đối với các trại giống (Austin and Zhang, 2006). Gần đây, nhiều trại sản xuất giống tôm thẻ trên thế giới, đặc biệt ở khu vực châu Á trong đó có nước ta đã gặp phải vấn đề về tỷ lệ sống thấp ở giai đoạn zoea 2 do sự suy yếu của ấu trùng trong quá trình lột xác.

Elanco
• 10:34 27/12/2021

Người tìm ra nguyên nhân gây bệnh EMS - Donald Lightner vừa qua đời

Ông Donald Lightner – Nhà nghiên cứu bệnh học thủy sản tìm ra nguyên nhân bệnh EMS, đã qua đời ở tuổi 76 vào ngày 5/5/2021 tại Tucson, Arizona, Mỹ.

Donald Lightner
• 11:08 14/05/2021

Dịch "đốm trắng" bùng khiến người nuôi tôm lao đao

Chưa xuống giống hết diện tích theo kế hoạch thì vụ nuôi xuân hè 2021, hàng chục ha tôm nuôi của huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) đã bị thiệt hại do bệnh đốm trắng.

Bệnh đốm trắng.
• 09:50 14/05/2021

VietAGROS 2026 mở ra không gian kết nối cho nông nghiệp và thủy sản xanh

Sáng 6/1, tại thành phố Cần Thơ, diễn ra lễ công bố chương trình Hội chợ Triển lãm Quốc tế Công nghệ Nông nghiệp và Môi trường – VietAGROS 2026, sự kiện xúc tiến thương mại – khoa học – công nghệ quy mô lớn của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, hướng tới mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, thủy sản xanh và bền vững.

VietAGROS 2026
• 14:14 06/01/2026

Vi sinh xử lý đáy: Giải pháp kiểm soát NH₃, NO₂ và H₂S cho ao nuôi bền vững

Trong mô hình nuôi tôm thâm canh, nền đáy sạch và việc kiểm soát khí độc là chìa khóa giữ sự ổn định của ao và bảo vệ sức khỏe tôm. Khi thức ăn thừa, phân tôm và xác tảo tích tụ, nền đáy dễ yếm khí và sinh ra NH₃, NO₂, H₂S - những khí độc trực tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe và tốc độ tăng trưởng của tôm.

Vi sinh
• 13:04 06/01/2026

Vietagros 2026: Thúc đẩy xu hướng tiêu dùng xanh

Trong xu thế phát triển hiện nay, sản xuất và tiêu dùng xanh không chỉ là lựa chọn của xã hội hiện đại mà còn là hướng đi tất yếu để xây dựng nền kinh tế bền vững.

Tôm thẻ
• 13:13 26/12/2025

Tôm cá có nên ăn Yucca không?

Chiết xuất Yucca schidigera (Yucca) là một giải pháp sinh học đã được sử dụng rộng rãi trong nuôi tôm cá thâm canh, chủ yếu với mục đích giảm khí độc ammonia (NH₃) và cải thiện chất lượng nước.

Yucca
• 09:00 20/12/2025

Hiện tượng tôm ăn thịt lẫn nhau trong ao nuôi thâm canh

Trong các mô hình nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh, hiện tượng tôm ăn thịt lẫn nhau (Cannibalism) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con và phát tán dịch bệnh trên diện rộng.

Ao nuôi tôm
• 17:16 21/01/2026

Đặc sản khô lên ngôi những ngày cận tết

Không khí Tết đang len lỏi vào từng nếp nhà, cũng là lúc các làng nghề biển truyền thống bước vào mùa vụ sôi động nhất trong năm. Từ cực Nam Tổ quốc đến dải đất miền Trung, những đặc sản trứ danh đang được người tiêu dùng săn đón để làm quà biếu và thưởng thức trong dịp sum vầy.

Phơi khô
• 17:16 21/01/2026

Sau kỷ lục lịch sử, thủy sản Việt Nam đối mặt năm 2026 đầy sóng gió

Sau khi xác lập kỷ lục 11,3 tỷ USD vào năm 2025, ngành thủy sản Việt Nam bước vào năm 2026 với tâm thế thận trọng. Trước những rào cản thương mại ngày càng dày đặc từ các thị trường lớn, chiến lược của toàn ngành đang chuyển dịch mạnh mẽ từ mở rộng quy mô sang củng cố sự ổn định và gia tăng giá trị chiều sâu.

Thủy sản
• 17:16 21/01/2026

Nuôi tôm khỏe mạnh chỉ từ loại lá quen thuộc trong vườn nhà

Không chỉ là loại cây ăn quả quen thuộc, lá ổi từ lâu đã được biết đến như một vị thuốc dân gian trị bệnh đường ruột.

Lá ổi
• 17:16 21/01/2026

Áp dụng tiến bộ kỹ thuật để nuôi tôm nước lợ đạt hiệu quả cao, bền vững

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và dịch bệnh trên thủy sản ngày càng diễn biến phức tạp, việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nuôi tôm nước lợ được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng suất, giảm rủi ro và hướng đến phát triển bền vững.

Nuôi tôm thẻ
• 17:16 21/01/2026
Some text some message..