Giải pháp phục hồi bền vững nguồn lợi thủy sản tại Việt Nam

Nguồn lợi thủy sản đóng vai trò quan trọng trong cả hệ sinh thái tự nhiên và nền kinh tế của Việt Nam. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, việc khai thác quá mức, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu đã dẫn đến suy giảm nghiêm trọng trữ lượng thủy sản, gây ảnh hưởng lớn đến sự cân bằng sinh thái và sinh kế của người dân.

Đánh bắt cá
Thả cá giống, tái tạo nguồn lợi thủy sản xuống các dòng sông, hồ chứa nước lớn là một trong hoạt động thường xuyên cần thực hiện.

Trước thực trạng này, việc tìm ra các giải pháp phục hồi nguồn lợi thủy sản không chỉ là mục tiêu ngắn hạn mà còn là yêu cầu cấp thiết cho sự phát triển bền vững của ngành thủy sản. Những giải pháp tái tạo, bảo vệ, và sử dụng hợp lý nguồn lợi thủy sản đang dần được triển khai trên toàn quốc, hứa hẹn mang lại kết quả tích cực cho cả môi trường và kinh tế. 

Nguyên nhân suy giảm nguồn lợi thủy sản 

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm nguồn lợi thủy sản là khai thác quá mức và thiếu kiểm soát. Các phương pháp đánh bắt không bền vững như sử dụng lưới có mắt nhỏ hay chất nổ không chỉ làm giảm số lượng thủy sản mà còn hủy hoại hệ sinh thái. Thêm vào đó, môi trường sống của các loài thủy sản cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi ô nhiễm từ các hoạt động công nghiệp và nông nghiệp. Nước thải chứa hóa chất độc hại và phân bón hóa học đã làm giảm khả năng tái sinh tự nhiên của các loài thủy sinh. 

Ngoài ra, biến đổi khí hậu cũng đóng vai trò không nhỏ trong việc làm thay đổi điều kiện sinh sống của nhiều loài thủy sản, dẫn đến sự suy giảm về số lượng. Các hệ sinh thái biển bị xâm lấn bởi hoạt động con người, thiếu sự bảo vệ hợp lý khiến nguồn lợi bị cạn kiệt nhanh chóng. Đặc biệt, nhiều khu vực chưa có các biện pháp bảo tồn hiệu quả hoặc thực thi các biện pháp bảo vệ chưa đạt kết quả mong muốn, làm trầm trọng thêm tình trạng suy giảm. 

Các hệ sinh thái biển bị xâm lấn bởi hoạt động con người

Giải pháp phục hồi nguồn lợi thủy sản tại Việt Nam 

Thiết lập khu bảo tồn biển 

Song song với đó, việc thiết lập các khu bảo tồn biển cũng là giải pháp hiệu quả giúp nguồn lợi thủy sản có cơ hội tái tạo tự nhiên. Các khu bảo tồn này tạo ra môi trường an toàn để các loài thủy sản sinh sản và phát triển, hạn chế các hoạt động khai thác trái phép. Điều này không chỉ giúp bảo vệ những loài có nguy cơ tuyệt chủng mà còn thúc đẩy sự phục hồi của toàn bộ hệ sinh thái biển. 

Dự án tái tạo bãi đẻ và nơi trú ẩn tự nhiên 

Bên cạnh rạn nhân tạo và khu bảo tồn biển, một số dự án tái tạo bãi đẻ và nơi trú ẩn tự nhiên cũng đang được triển khai, mang lại kết quả đáng khích lệ. Các khu vực này cung cấp môi trường sống lý tưởng cho các loài thủy sản trong giai đoạn sinh sản, giúp nâng cao khả năng sinh tồn của chúng. Việc bảo tồn sinh học thông qua tái tạo tự nhiên không chỉ giúp tăng cường số lượng cá thể mà còn hỗ trợ duy trì tính đa dạng sinh học trong dài hạn. 

Lắp đặt rạn nhân tạo 

Để ứng phó với tình trạng suy giảm này, một trong những giải pháp hiệu quả đang được triển khai là lắp đặt các rạn nhân tạo. Các rạn nhân tạo không chỉ cung cấp môi trường sống thay thế cho các loài thủy sản mà còn giúp tái tạo và bảo vệ các hệ sinh thái bị hủy hoại. Việc áp dụng mô hình rạn nhân tạo đã cho thấy kết quả tích cực tại nhiều khu vực ven biển Việt Nam, với sự gia tăng đáng kể về trữ lượng và đa dạng sinh học của các loài thủy sản. 

Việc thiết lập các khu bảo tồn biển cũng là giải pháp hiệu quả giúp nguồn lợi thủy sản có cơ hội tái tạo tự nhiên

Kinh nghiệm quốc tế và áp dụng tại Việt Nam 

Nhiều quốc gia như Nhật Bản, Úc và Canada đã có kinh nghiệm thành công trong việc phục hồi nguồn lợi thủy sản. Ở các nước này, chính sách khuyến khích khai thác bền vững, thiết lập khu bảo tồn biển và áp dụng công nghệ cao vào quản lý nguồn lợi đã giúp cải thiện đáng kể tình trạng cạn kiệt. Các biện pháp này đang được Việt Nam tham khảo và dần áp dụng vào thực tiễn. 

Ngoài ra, hợp tác quốc tế và các chương trình hỗ trợ kỹ thuật đã và đang đóng góp quan trọng vào quá trình phục hồi nguồn lợi thủy sản tại Việt Nam. Việc học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia có nền thủy sản phát triển giúp Việt Nam đẩy nhanh quá trình phục hồi và bảo vệ nguồn lợi thủy sản một cách bền vững. 

Đăng ngày 23/10/2024
Phan Tấn Đạt @phan-tan-dat
Môi trường

Lâm Đồng: Hơn 10 tấn cá chết bất thường, thiệt hại 800 triệu

Theo ghi nhận của cơ quan chức năng, có hơn 10 tấn cá nuôi của một hộ dân tại phường 3 Bảo Lộc (Lâm Đồng) chết chưa rõ nguyên nhân, thiệt hại ước tính khoảng 800 triệu đồng.

Ao nuôi cá
• 09:49 14/10/2025

Thừa Thiên - Huế: Đầm phá ô nhiễm, dân kêu trời

Hàng ngàn hộ dân ở 33 xã, phường, thị trấn sống dựa vào đầm phá Tam Giang - Cầu Hai (tỉnh Thừa Thiên - Huế), đang khốn khổ vì nguồn nước ô nhiễm nghiêm trọng.

Ô nhiễm đầm phá ở Thừa Thiên - Huế
• 14:32 14/03/2023

Sản xuất xà phòng từ chất nhầy ốc sên

Một con ốc sên sẽ tạo ra khoảng 2g chất nhờn. Để sản xuất 15 thanh xà phòng trọng lượng 100g, anh Desrocher ở thị trấn Wahagnies, miền Bắc nước Pháp cần khoảng 40 con ốc sên. Ảnh: Reuters

Xà phòng từ ốc sên
• 10:17 09/02/2023

Yên Bái: Thả hơn 30 nghìn cá giống xuống hồ Thác Bà trong ngày ông Công, ông Táo

Ngày 14/1, huyện Yên Bình (Yên Bái) đã tổ chức thả cá bổ sung nguồn lợi thủy sản hồ Thác Bà năm 2023 gắn với phong tục thả cá chép ngày 23 tháng Chạp.

Thả cá
• 12:02 19/01/2023

Methylmercury tích lũy trong cá như thế nào?

Nhiều khuyến cáo y tế cho rằng nên hạn chế tiêu thụ một số loài cá vì chúng tích tụ hàm lượng thủy ngân cao. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở việc “cá có thủy ngân”, mà ở câu hỏi sâu hơn: thủy ngân độc trong cá hình thành như thế nào và bắt nguồn từ đâu?

thủy ngân trong cá
• 15:00 21/02/2026

Giải pháp giảm ô nhiễm từ ao nuôi cá tra thâm canh

Nuôi cá tra thâm canh đang mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều hộ dân. Tuy nhiên, đi kèm với hiệu quả kinh tế là nguy cơ ô nhiễm môi trường nước ao nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cá và môi trường xung quanh.

Cho cá ăn
• 11:57 30/01/2026

Đừng để trắng tay sau một cơn mưa đêm: Hiệu ứng domino dưới đáy ao

Cơn mưa đêm dồn dập không chỉ làm thay đổi thời tiết mà còn kích hoạt một chuỗi tử thần dưới đáy ao. Nếu không hành động quyết liệt trong vài giờ đầu, người nuôi tôm rất dễ rơi vào cảnh trắng tay do sự sụp đổ dây chuyền của hệ thống hóa lý và sinh học môi trường.

Mưa ao tôm
• 11:16 27/01/2026

Quy định mới về động vật, sản phẩm động vật thủy sản thuộc diện phải kiểm dịch, miễn kiểm dịch

Ngày 13/01/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 03/2026/TT-BNNMT quy định về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản, trong đó nêu rõ danh mục các đối tượng thuộc diện phải kiểm dịch và được miễn kiểm dịch.

Thủy sản
• 09:00 22/01/2026

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 16:06 20/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 16:06 20/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 16:06 20/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 16:06 20/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 16:06 20/02/2026
Some text some message..