Hội nghị tổng kết Chương trình Sinh kế thủy sản khu vực Nam Á và Đông Nam Á

Chương trình Sinh kế thủy sản khu vực Nam Á và Đông Nam Á do Chính phủ Vương quốc Tây Ban Nha tài trợ và Tổ chức Nông Lương Liên hợp quốc (FAO) điều phối, được thực hiện tại 6 nước trong khu vực. Tại Việt Nam, Dự án được triển khai tại các tỉnh Quảng Trị, Quảng Nam và Thừa Thiên Huế. Chương trình bắt đầu từ tháng 4/2009 và sẽ kết thúc vào ngày 31/8/2013. Mục tiêu dài hạn của Chương trình nhằm tăng cường năng lực vững chắc cho các cộng đồng ngư dân nghề cá quy mô nhỏ tham gia Dự án và các tổ chức hỗ trợ theo hướng cải thiện sinh kế và quản lý bền vững nguồn lợi thủy sản.

RFLP Việt Nam được thực hiện tại 16 xã thuộc 3 tỉnh, là các xã bãi ngang ven biển, nơi có cường lực đánh bắt ngày một tăng nhưng nguồn lợi lại có chiều hướng giảm, 80% tàu cá có công suất dưới 20CV, trang bị lạc hậu. Tuy có hệ thống cảnh báo thảm họa, nhưng ngư dân ít có điều kiện sử dụng và thông tin liên lạc đôi lúc bị gián đoạn. Bên cạnh đó, thị trường thủy sản tươi sống thường chịu tác động của thương lái và việc bảo quản sản phẩm sau thu hoạch thường không đạt các tiêu chuẩn về an toàn chất lượng. Hoạt động bảo quản sau thu hoạch ở quy mô nhỏ, chất lượng thấp, do đó khả năng tiếp thị các sản phẩm bị hạn chế. Khả năng tiếp cận thông tin thị trường, dịch vụ phát triển kinh doanh khó khăn, cơ hội chuyển đổi nghề nghiệp, tạo thu nhập cho ngư dân rất ít.

Qua hơn 3 năm triển khai, RFLP Việt Nam đạt được nhiều kết quả: Đã thành lập và củng cố 14 hiệp hội nghề cá bãi ngang; Tổ chức đào tạo cho 6.841 người (2.255 nữ) về các vấn đề đồng quản lý nghề cá, an toàn trên biển, phòng chống thảm họa, chế biến và bảo quản thực phẩm, trồng trọt, chăn nuôi và khí sinh học, lồng ghép giới, kiến thức tài chính vi mô cơ bản, tiếp thị cho doanh nghiệp nhỏ... Các cán bộ nhà nước là đối tác của Dự án cũng được tập huấn về giám sát, báo cáo để có những kỹ năng mềm hỗ trợ cho công việc của mình. RFLP Việt Nam đã triển khai các hoạt động sinh kế phi ngư nghiệp với đối tượng trọng tâm là phụ nữ. Các giải pháp sinh kế được xác định thông qua các đợt điều tra có sự tham gia của người dân để tìm hiểu nhu cầu thực tế trong cộng đồng.

Theo đánh giá của các bên tham gia thực hiện Dự án, một trong những chìa khóa dẫn đến thành công của RFLP Việt Nam là sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành trong các khóa tập huấn, được thiết kế cho đối tượng là các ngư dân, chú trọng đến việc áp dụng kiến thức tập huấn vào thực tiễn (tùy theo điều kiện địa phương). Các khóa tập huấn về giới được tổ chức cho cả nam và nữ giới.

Những kết quả và bài học kinh nghiệm của RFLP Việt Nam đã được chia sẻ tại Hội nghị cũng như quảng bá trên các phương tiện truyền thông. Các kết quả này đã góp phần tạo nên một nền tảng tốt giúp cải thiện đời sống của cộng đồng ngư dân ven biển và sự phát triển thủy sản bền vững.

Phát biểu kết luận tại Hội nghị, ông Nguyễn Huy Điền đã đánh giá cao những kết quả đạt được của Dự án. Theo ông, những bài học đúc kết từ thực tế hoạt động của Ban quản lý Dự án cần được nghiên cứu kỹ và sâu, có giá trị kế thừa cho các hoạt động, các chương trình dự án tương tự (như: đồng quản lý nghề cá, hoạt động bảo đảm an toàn cho khai thác trên biển… và đặc biệt có giá trị đối với nội dung hành động của Chương trình Nông thôn mới). Để ghi nhận những đóng góp của các cán bộ thực hiện dự án, Bộ trưởng Bộ NNN&PTNT đã trao tặng bằng khen cho 07 cán bộ đã có những thành tích xuất sắc đóng góp cho kết quả của Dự án.