Hội thảo định hướng nhiệm vụ quan trắc môi trường nuôi trồng thủy sản

Đại diện Vụ Nuôi trồng thủy sản cho biết, với sự nỗ lực của đội ngũ cán bộ thực hiện công tác quan trắc môi trường đã góp phần không nhỏ cho việc cung cấp thông tin diễn biến môi trường vùng nuôi và đưa ra những đề xuất có liên quan giúp cho cơ quan quản lý xây dựng lịch mùa vụ, có kế hoạch phòng tránh những thiệt hại mà nguyên nhân chính do ô nhiễm môi trường gây ra để chỉ đạo sản xuất và quản lý NTTS hiệu quả. Ngoài ra, quan trắc môi trường thường xuyên để biết được diễn biến môi trường NTTS, biến đổi khí hậu và là cơ sở để dự báo chất lượng nước. Do vậy quan trắc môi trường trong NTTS góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm thiểu nguy cơ dịch bệnh, đảm bảo sự phát triển bền vững.

Hiện nay, các tỉnh miền Trung đã được quan tâm đầu tư cho hoạt động quan trắc môi trường phục vụ nuôi trồng thuỷ sản nhưng còn nhiều hạn chế, do kinh phí hạn chế: Quảng Nam có 300 triệu đồng/năm, bao gồm quan trắc mẫu bệnh và quan trắc môi trường; Phú Yên khoảng  135 triệu/năm, trong đó 45 triệu trả lương cho cán bộ quan trắc, 95 triệu cho kinh phí quan trắc và mua trang thiết bị; Thừa Thiên Huế 120 triệu/ năm. Các tỉnh còn lại kinh phí khoảng 20 đến 70 triệu đồng/năm; Khánh Hòa chỉ quan trắc khi bệnh xảy ra và hoạt động quan trắc môi trường do Viện Nghiên cứu Nuôi trồng thủy sản 3 và dự án CRSD thực hiện; các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị cũng chỉ quan trắc khi có dịch bệnh xảy ra. Các tỉnh Tây Nguyên chưa được quan tâm đầu tư cho hoạt động quan trắc môi trường phục vụ nuôi trồng thuỷ sản: do các tỉnh này không phải thế mạnh để phát triển nuôi trồng thuỷ sản, các đối tượng thuỷ sản nuôi là các loài cá truyền thống, bản địa nuôi phục vụ nhu cầu tiêu dùng nội địa, chưa tạo thành hàng hoá tập trung phục vụ xuất khẩu; kinh phí đầu tư cho nuôi trồng thuỷ sản hạn chế nên không có kinh phí cho quan trắc môi trường.

Ngoài ra, cán bộ làm công tác quan trắc môi trường của các tỉnh không nhiều, tất cả là cán bộ kiêm nhiệm, chưa được đào tạo chuyên sâu. Cơ sở vật chất và trang thiết bị ngoài các tỉnh như Quảng Nam, Thừa Thiên Huế, Ninh Thuận, Bình Thuận được trang bị đủ phục vụ quan trắc bệnh và môi trường còn Bình Định, Phú Yên được trang bị phòng thí nghiệm và máy móc phục vụ quan trắc bệnh và môi trường từ nhiều năm trước, đến nay vẫn chưa được nâng cấp nên nhiều máy móc và dụng cụ không còn sử dụng được; các địa phương còn lại, cơ sở vật chất và trang thiết bị còn nghèo nàn, chưa đáp ứng được yêu cầu quan trắc.

Theo nhận định của Tổng cục Thủy sản, vai trò quan trắc môi trường rất quan trọng đối với môi trường nuôi trồng thủy sản. Vì vậy, công tác quan trắc môi trường cần được tổ chức thực hiện đồng bộ tại các địa phương trong cả nước ở những vùng nuôi trọng điểm. Do đó, trong thời gian tới, các Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tăng cường tham mưu cho UBND tỉnh bố trí kinh phí để các địa phương thực hiện quan trắc; Tăng cường nhân lực cho hoạt động quan trắc kết hợp nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ thực hiện, xây dựng mạng lưới cộng tác viên quan trắc tại địa phương; Tập huấn cho cộng tác viên quan trắc, người nuôi trồng thủy sản về vai trò, phương pháp quan trắc, cách sử dụng thông tin quan trắc; Nâng cao chất lượng bản tin quan trắc môi trường và phương pháp phát hành bản tin.