Hướng đến sản xuất thủy sản an toàn nhờ chiết xuất thảo dược

Sử dụng thảo dược để thay thế kháng sinh, tăng cường hệ miễn dịch cho vật nuôi và kéo dài thời gian bảo quản sản phẩm thủy sản… đang là hướng đi mới cho ngành thủy sản ĐBSCL nói riêng và Việt Nam nói chung.

Hướng đến sản xuất thủy sản an toàn nhờ chiết xuất thảo dược
Sử dụng thảo dược thay thế kháng sinh, hóa chất được xem là hướng đi mới trong nuôi trồng thủy sản tại ĐBSCL. Ảnh: MỸ THANH

Đây là kết quả nghiên cứu chính từ Dự án “Phát triển các hoạt chất sinh học tự nhiên từ thực vật cho nghề nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường ở ĐBSCL, Việt Nam” (Dự án AquaBioActive).

Dự án AquaBioActive được triển khai từ tháng 6-2015, dưới sự phối hợp của Trường Đại học Cần Thơ và Trường Đại học Namur, Trường Đại học Liège và Trường Đại học Louvain (Bỉ). Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Thanh Phương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Cần Thơ, Chủ nhiệm Dự án, cho biết: Mục tiêu của Dự án nhằm góp phần thúc đẩy phát triển nghề nuôi thủy sản bền vững ở ĐBSCL thông qua cải thiện môi trường nuôi sạch hơn, bảo vệ sức khỏe người nuôi cá và người tiêu dùng (giảm tiếp xúc trực tiếp với hóa chất, cung cấp sản phẩm sạch cho người tiêu dùng). Đây cũng là hướng đi mới giúp sản phẩm thủy sản ĐBSCL vượt qua các rào cản để tiếp cận thị trường xuất khẩu thuận lợi hơn.

Sau hơn 2,5 năm, các nhà khoa học Trường Đại học Cần Thơ đã thực hiện 3 nghiên cứu quan trọng. Đó là: Nghiên cứu một số loại cao chiết của các thảo dược ở vùng ĐBSCL ứng dụng cho thủy sản; Đánh giá hoạt tính chống oxy hóa và kháng khuẩn In vitro của cao chiết thảo dược-khả năng ứng dụng của cao chiết trong bảo quản lạnh cá tra phile; Ảnh hưởng của chiết xuất từ thực vật lên hệ miễn dịch tế bào và trên cơ thể cá.

Thạc sĩ Lê Thị Bạch, Khoa Khoa học tự nhiên, Trường Đại học Cần Thơ, cho biết: “Chúng tôi đã khảo sát 20 loại cao chiết từ thảo dược (diếp cá, diệp hạ châu, cỏ sữa, tía tô, trầu không, tỏi, gừng, rau má, mắc cỡ…) có thể ứng dụng trong nuôi trồng thủy sản. Dịch chiết từ các loại thảo dược này có khả năng kháng oxy hóa, kháng khuẩn, tăng cường hệ miễn dịch cho các loại thủy sản (cá lóc, cá da trơn)”.

Các nghiên cứu cũng đưa ra kết luận nhóm cao chiết có hoạt tính chống oxy hóa cao gồm: diệp hạ châu, trầu không, ổi, cỏ sữa và mắc cỡ. Riêng loại cao chiết từ diệp hạ châu còn có hoạt tính kháng khuẩn rất cao. Đây là những đặc tính cần có để ứng dụng bảo quản cá tra phile trong điều kiện lạnh (thời gian bảo quản khoảng 2 tuần).

Theo Tiến sĩ Bùi Thị Bích Hằng, Khoa Thủy sản, Trường Đại học Cần Thơ, diện tích và sản lượng nuôi cá tra tại ĐBSCL có xu hướng tăng trong những năm qua. Sự tăng trưởng này kéo theo dịch bệnh bùng phát, đòi hỏi người nuôi phải sử dụng kháng sinh để khống chế dịch bệnh hoặc vắc-xin để phòng bệnh. Tuy nhiên, việc sử dụng kháng sinh tràn lan đang tạo nên chủng vi khuẩn kháng kháng sinh; ô nhiễm môi trường; tồn dư kháng sinh trong thịt cá ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người. Trong khi đó, phòng bệnh từ việc tiêm phòng vắc-xin lại khá tốn kém, chỉ đặc hiệu cho từng mầm bệnh và khó ứng dụng rộng rãi trong ao cá. “Từ thực tế này, xu hướng chung hiện nay là sử dụng chiết xuất từ thực vật trong phòng và trị bệnh cá tra. Các loại cao chiết từ các loại thảo dược từ tỏi, sầu đâu, gừng, cỏ sữa, diệp hạ châu có hoạt tính miễn dịch tốt nhất nên có thể dùng để phối trộn vào thức ăn giúp tăng cường hệ miễn dịch cho các loài thủy sản”- Tiến sĩ Bùi Thị Bích Hằng cho hay.

Tại Hội thảo chuyên đề “Phát  triển các hoạt chất sinh học tự nhiên từ thực vật cho nghề nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường ở ĐBSCL, Việt Nam” vừa được Trường Đại học Cần Thơ tổ chức, nhiều đại biểu đánh giá cao tính mới mẻ của các nghiên cứu trong ứng dụng nuôi trồng thủy sản tại ĐBSCL. Tuy nhiên, theo ông Trần Đông Phương An, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ, các loại thảo dược nhóm nghiên cứu đề xuất có mùi vị rất quen thuộc với người Việt Nam nhưng lại khá lạ lẫm đối với người tiêu dùng nước ngoài. Do đó, Dự án nên đặc biệt quan tâm đến việc xử lý mùi khi tẩm ướp để bảo quản cá tra phile và cách thức công bố hàm lượng sử dụng trên bao bì sản phẩm khi xuất khẩu.

Ông Nguyễn Quốc Anh, Quản lý vùng nuôi Công ty cổ phần Thủy sản Trường Giang, tỉnh Đồng Tháp lưu ý đến vấn đề nguồn cung ứng nguyên liệu khi triển khai thực hiện trên quy mô lớn. Đồng thời, đề xuất hướng nghiên cứu dùng các loại cao chiết trong quá trình xử lý nước ao nuôi (ngâm, phun xịt…) để tăng cường tỷ lệ sống cho cá giống thay vì phối trộn vào thức ăn...

Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Thanh Phương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Cần Thơ, cho biết: “Nếu xét về chi phí thì chưa hẵn sử dụng cao chiết từ các loại thảo dược thấp hơn sử dụng kháng sinh, hóa chất. Tuy nhiên, lợi thế của sử dụng cao chiết từ thực vật là hướng đến phòng bệnh hơn trị bệnh. Thông thường, khi dịch bệnh bùng phát chúng ta mới sử dụng kháng sinh, lúc đó sản lượng thủy sản đã thất thoát đáng kể.  Riêng việc sử dụng cao chiết từ thảo dược sẽ tập trung vào nâng cao sức đề kháng, từ đó nâng cao tỷ lệ sống của  các loại thủy sản. Đặc biệt, sử dụng thảo dược trong nuôi trồng thủy sản tạo ra được sản phẩm an toàn, phù hợp với xu thế tiêu dùng của khách hàng trong và ngoài nước”.

Báo Cần Thơ
Đăng ngày 06/02/2018
Mỹ Thanh

Sử dụng bột đậu tương lên men bằng Monascus purpureus M-32 cho tôm thẻ

Bột đậu nành (SBM), một loại nguyên liệu thay thế bột cá, được coi là nguồn protein thích hợp cho thức ăn thủy sản nhờ hàm lượng protein tương đối cao, hàm lượng axit amin cân bằng và nguồn cung cấp ổn định.

Bột đậu tương
• 12:00 16/07/2024

Vi khuẩn tím: Triển vọng cho ngành thức ăn thủy sản

Theo các nhà nghiên cứu từ Đại học Kyoto, có một loại vi khuẩn quang hợp màu tím, chỉ cần không khí và ánh sáng mặt trời để phát triển. Hơn thế, chúng còn có khả năng sản xuất nguồn thức ăn thủy sản chất lượng cao cho cá nuôi.

Vi khuẩn tôm
• 10:42 16/07/2024

Ulvan có tác dụng như thế nào với tôm thẻ chân trắng

Ulvan, một polysaccharide sunfat có trong thành tế bào của rong xanh thuộc chi Ulvale, có liên quan chặt chẽ với sự phát triển của tảo ở vùng nước ven biển và đầm phá đang trải qua quá trình phú dưỡng (Fletcher, 1996).

Tôm thẻ chân trắng
• 12:00 15/07/2024

Ứng dụng thực tế của prebiotic trong nuôi trồng thủy sản

Prebiotic hiện đang trở thành những nghiên cứu quan trọng, nổi lên vài năm gần đây trong ngành thủy sản, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về tính an toàn, bền vững và không sử dụng kháng sinh trong nuôi tôm cá. Bài viết cung cấp cái nhìn sâu rộng về cơ chế hoạt động, lợi ích và ứng dụng thực tế của prebiotic trong nuôi trồng thủy sản.

Prebiotic
• 10:42 09/07/2024

Cơ chế hoạt động của thuốc gây mê cho cá tôm

Gây mê trong ngành thủy sản đã quá quen thuộc, nhưng không phải ai cũng hiểu và biết cách gây mê đúng đảm bảo an toàn cho vật nuôi, cho môi trường và cả người thao tác lẫn sử dụng. Hiểu rõ cơ chế hoạt động hay biết được kỹ thuật gây mê sẽ giúp bạn thực hiện gây mê nhanh chóng và hiệu quả hơn.

Cá cảnh
• 12:13 18/07/2024

Nuôi tôm đang đối diện thách thức lớn về giống và thức ăn

Chuỗi sản phẩm tôm nước ta về chế biến đã thuộc hàng tiên tiến của thế giới thì khâu nuôi vẫn còn nhiều hạn chế, trong đó thách thức lớn nhất là giống và thức ăn.

Tôm giống
• 12:13 18/07/2024

Phát triển cụm liên kết kinh tế biển năm 2030

Đề án phấn đấu tạo dựng cụm liên kết ngành kinh tế biển ở những khu vực vùng biển và ven biển có lợi thế, phấn đấu hình thành được khoảng 7 cụm liên kết ngành kinh tế biển đến năm 2030; phát triển cụm liên kết ngành kinh tế biển trước hết ở những khu vực trọng điểm gắn với xây dựng thành trung tâm kinh tế biển mạnh của quốc gia, trong đó phát triển được 3-4 trung tâm kinh tế biển mạnh hàng đầu ở Đông Nam Á.

Cá biển
• 12:13 18/07/2024

Bí quyết san ao tôm tránh hao hụt nhiều

Trong quá trình nuôi tôm, việc san tôm là một công đoạn không thể thiếu để đảm bảo mật độ nuôi thích hợp và tạo điều kiện phát triển tốt nhất cho tôm. Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn dễ gây ra hao hụt nếu không được thực hiện đúng cách.

Tôm thẻ
• 12:13 18/07/2024

Sản phẩm phụ của quá trình phân hủy chất hữu cơ và bài tiết của tôm

Bà con có biết rằng quá trình phân hủy chất hữu cơ và bài tiết của tôm có thể ảnh hưởng lớn đến môi trường nuôi tôm của bà con không? Những sản phẩm phụ như Ammonia, Nitrite và Phosphate không chỉ làm thay đổi chất lượng nước mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe của tôm. Để bà con hiểu rõ hơn về những yếu tố này và các giải pháp hiệu quả để quản lý chúng.

Tôm thẻ
• 12:13 18/07/2024
Some text some message..