Khi nào cần xử lý vệ sinh ao nuôi

Thời điểm thích hợp để vệ sinh ao nuôi 

Dấu hiệu tôm bắt đầu nhiễm bệnh 

Một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất để nhận biết khi nào cần vệ sinh ao nuôi là khi tôm bắt đầu có dấu hiệu bệnh. Các triệu chứng bệnh thường gặp ở tôm bao gồm: tôm bơi lờ đờ, màu sắc thay đổi, xuất hiện vết thương hoặc đốm trắng trên vỏ.  

Khi phát hiện tôm có những dấu hiệu này, bà con nên tiến hành vệ sinh ao nuôi ngay lập tức để loại bỏ các tác nhân gây bệnh và ngăn ngừa lây lan. 

Nồng độ chất thải và tạp chất trong ao tăng cao 

Trong quá trình nuôi tôm, chất thải và tạp chất từ thức ăn dư thừa, phân tôm và xác tôm chết sẽ tích tụ trong ao. Khi nồng độ các chất này tăng cao, nước trong ao sẽ bị ô nhiễm, dẫn đến sự suy giảm chất lượng nước và môi trường sống của tôm.  

Bà con có thể sử dụng các thiết bị đo đạc nồng độ amoniac, nitrit và nitrat để kiểm tra mức độ ô nhiễm trong ao. Khi nồng độ các chất này vượt quá ngưỡng an toàn, cần tiến hành vệ sinh ao để loại bỏ chất thải và tạp chất, cải thiện chất lượng nước. 

Sự xuất hiện của tảo và rong 

Tảo và rong là những sinh vật phát triển nhanh trong môi trường nước giàu dinh dưỡng. Khi thấy ao nuôi bắt đầu xuất hiện tảo và rong một cách dày đặc, đây là dấu hiệu cho thấy môi trường nước đang bị ô nhiễm và cần được vệ sinh.  

Sự phát triển quá mức của tảo và rong không chỉ làm giảm lượng oxy trong nước mà còn có thể gây ra tình trạng bùng phát các loại vi khuẩn gây hại cho tôm. 

Hố xi phông hỗ trợ hút các chất thải và xác tôm ra bên ngoài. Ảnh: Tép Bạc

Mùi hôi từ ao nuôi 

Một dấu hiệu khác cho thấy ao nuôi cần được vệ sinh là khi ao bắt đầu phát ra mùi hôi khó chịu. Mùi hôi thường xuất hiện khi chất thải hữu cơ trong ao bị phân hủy bởi vi khuẩn, tạo ra các hợp chất có mùi như amoniac và hydrogen sulfide.  

Khi phát hiện mùi hôi từ ao nuôi, bà con nên kiểm tra và tiến hành vệ sinh ao ngay lập tức để loại bỏ nguyên nhân gây mùi và đảm bảo môi trường sống tốt cho tôm. 

Sự biến đổi màu nước 

Màu nước trong ao nuôi có thể cho biết nhiều thông tin về tình trạng môi trường nước. Khi nước ao có màu sắc bất thường, như màu xanh lá cây đậm, màu nâu đen hoặc màu đỏ, đây là dấu hiệu cho thấy ao đang bị ô nhiễm.  

Sự biến đổi màu nước thường do sự phát triển quá mức của tảo, sự phân hủy chất hữu cơ hoặc sự hiện diện của các chất độc hại. Khi thấy màu nước thay đổi, bà con nên tiến hành kiểm tra và vệ sinh ao để cải thiện chất lượng nước. 

Sự giảm sút tăng trưởng của tôm 

Nếu tôm trong ao có tốc độ tăng trưởng chậm hoặc giảm sút so với bình thường, đây có thể là dấu hiệu cho thấy ao nuôi đang gặp vấn đề về chất lượng nước và môi trường sống. Việc vệ sinh ao định kỳ sẽ giúp loại bỏ các yếu tố gây hại, cung cấp môi trường tốt hơn cho tôm phát triển.  

Bà con nên theo dõi sự tăng trưởng của tôm và khi thấy có dấu hiệu bất thường, cần tiến hành kiểm tra và vệ sinh ao ngay lập tức. 

Thời gian vệ sinh định kỳ 

Ngoài các dấu hiệu cụ thể, bà con cũng nên tuân thủ lịch trình vệ sinh định kỳ cho ao nuôi. Thông thường, ao nuôi tôm nên được vệ sinh ít nhất một lần mỗi năm, tùy thuộc vào điều kiện cụ thể của từng ao.  

Việc vệ sinh định kỳ giúp duy trì môi trường sống ổn định, ngăn ngừa sự tích tụ của chất thải và tạp chất, và đảm bảo sức khỏe cho tôm. 

Các bước tiến hành vệ sinh ao nuôi 

Đối với ao đã thu hoạch 

Xả nước và thu dọn đáy ao 

Xả hết nước trong ao, thu dọn các chất thải, tạp chất và xác tôm chết ở đáy ao. Sử dụng các thiết bị hút bùn để làm sạch đáy ao. 

Các ao bạt cần được chà sạch bề mặt đáy để đảm bảo sạch cho ao nuôi. Ảnh: Tép Bạc

Vệ sinh bờ ao và thiết bị 

Dùng bàn chải và nước sạch để vệ sinh bờ ao, loại bỏ rêu mốc và các tạp chất bám trên bề mặt. Kiểm tra và làm sạch các thiết bị nuôi tôm như máy sục khí, máy lọc nước. 

Khử trùng ao

Sử dụng các chất khử trùng như vôi bột hoặc các loại hóa chất chuyên dụng để khử trùng ao. Đảm bảo tuân thủ đúng liều lượng và quy trình để tránh gây hại cho tôm khi tái thả. 

Thay nước và cải tạo môi trường 

Sau khi vệ sinh và khử trùng, bơm nước sạch vào ao. Bổ sung các chất dinh dưỡng cần thiết để cải tạo môi trường nước, tạo điều kiện tốt nhất cho tôm phát triển. 

Đối với ao đang nuôi 

Xi phông 

Bà con cần xi phông ao nuôi mỗi ngày để có thể đưa các chất thải, vỏ tôm lột,tôm rớt,... ra bên ngoài ao để tránh để lại mầm bệnh cho tôm. Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều thiết bị dùng để xi phông ao tôm tự động, chúng tiện lợi và tiết kiệm thời gian cho người nuôi rất hiệu quả. 

Vớt bọt, rong nổi trên mặt ao 

Ngoài các chất thải nằm dưới đáy ao nuôi, trong ao còn có thể xuất hiện bọt, lợn cợn hoặc xác tảo chết. Bằng cách dùng vợt vớt thủ công, bà có thể giải quyết chúng dễ dàng và tiết kiệm 

Việc vệ sinh ao nuôi định kỳ và khi phát hiện các dấu hiệu bất thường là một yếu tố quan trọng trong quản lý nuôi tôm. Bằng cách theo dõi và tiến hành vệ sinh ao đúng thời điểm, bà con nông dân sẽ đảm bảo được môi trường sống tốt nhất cho tôm, giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm.