Khó khăn trong xử lý phương tiện khai thác tận diệt

Phổ biến tình trạng sử dụng công cụ cấm

Hải Hà có tới 11/16 xã, thị trấn có cửa sông, ven biển trong đó 9 xã có ranh giới trực tiếp giáp biển. Toàn huyện có 896 tàu cá với khoảng 2.500 lao động, số lượng tàu cá dưới 90CV là 774 tàu. Cùng với đó, còn có khoảng 500- 600 lao động khai thác tự nhiên trên bờ... Để cạnh tranh nhau, không ít ngư dân đã sử dụng những công cụ đánh bắt tận diệt, như: Lờ dây, te xiệp, công cụ điện, đăng đó...

Thống kê của Phòng NN&PTNT Hải Hà, năm 2015 và 2016, qua kiểm tra, các cơ quan chức năng đã phát hiện, xử lý 51 trường hợp vi phạm vì sử dụng công cụ, thiết bị cấm trong khai thác thủy sản, với số tiền phạt hơn 100 triệu đồng.

Đáng chú ý, từ đầu năm 2017 đến nay, Hải Hà cũng đã xử lý 13 trường hợp dùng đăng đó khai thác thuỷ sản trái phép trên bãi triều, chặt toàn bộ 7.200 cọc tre, cắt 14.400 mét lưới đăng đó... để trả lại sự thông thoáng cho bãi triều; đồng thời xử lý 10 trường hợp vi phạm trong sử dụng phương tiện tận diệt khai thác thủy sản với tổng mức tiền phạt hơn 40,8 triệu đồng.

Người dân sử dụng đăng đó đánh bắt thủy sản tại vùng biển xã Quảng Minh, huyện Hải Hà. Ảnh: Lương Trường (TTTT-VH Hải Hà)

Mặc dù liên tục tổ chức các đoàn đi kiểm tra, xử lý là vậy, nhưng thực tế, tình trạng sử dụng phương tiện tận diệt để khai thác thủy sản ở Hải Hà vẫn diễn ra khá phổ biến ở các tàu có công suất nhỏ dọc bãi biển các xã Quảng Minh, Quảng Phong, Quảng Thành, Tiến Tới, Phú Hải...

Anh N.V.H, thôn Trung, xã Phú Hải cho biết: “Những ngày này đoàn kiểm tra của huyện, của xã làm liên tục nên các thuyền cũng e dè hơn. Bây giờ tôm, cá không còn nhiều như trước, tàu thuyền khai thác gần bờ lại đông, nếu thuyền nhà tôi không sử dụng lờ dây thì người khác cũng vẫn sử dụng thành ra mình nghiêm túc lại thiệt hơn người khác vì đánh bắt được ít hơn”. Một phần cũng vì tâm lý so sánh như vậy mà tình trạng sử dụng phương tiện tận diệt ở Hải Hà chưa thể chấm dứt. Trong khi đó, người dân lại khá dễ dàng trong việc mua các dụng cụ đánh bắt tận diệt.

Theo nhiều ngư dân Hải Hà, ngoài kích điện, họ cũng không nắm được đâu là dụng cụ bị cấm trong khai thác thủy sản. Điều này dẫn đến tình trạng nhiều gia đình ngư dân còn vay tiền đầu tư lờ dây để đánh bắt thủy sản.

Thuyền của ngư dân TX Quảng Yên sử dụng lờ dây (lồng xếp, lồng bát quái) đánh bắt hải sản trên vùng biển xã Phú Hải, huyện Hải Hà. Ảnh: Lương Trường (TTTT-VH Hải Hà)

Khó khăn trong công tác kiểm tra

Theo ông Nguyễn Tiến Đức, Trưởng Phòng NN&PTNT huyện Hải Hà, để kiểm soát tình trạng khai thác thủy sản tận diệt ở địa phương vô cùng vất vả. Chiếc tàu duy nhất của huyện đã hỏng, không thể ra khơi, rất khó khăn để kiểm tra hoạt động của ngư dân trên biển. Còn với các xã, dù được huyện phân cấp quản lý, nhưng cũng bất lực vì không có tàu, xuồng để đi kiểm soát trên biển, kinh phí lại hạn hẹp. "Kể cả khi có kinh phí, việc thuê tàu cũng không dễ dàng vì người dân không cho thuê bởi sợ người khác cho rằng tàu mình là “chỉ điểm”, sẽ khó trong việc làm ăn sau này. Cách duy nhất để kiểm tra trên biển hiện nay ở Hải Hà là phối hợp với Biên phòng. Nhưng việc kiểm tra cũng không được thường xuyên, liên tục được mà chủ yếu theo chiến dịch"- Trưởng Phòng NN&PTNT huyện Hải Hà khẳng định.

Lực lượng chức năng huyện Hải Hà chặt bỏ, tháo gỡ lưới đăng đó chăng trên vùng biển xã Quảng Phong. Ảnh: Lương Trường (TTTT-VH Hải Hà)

Huyện cũng gặp khó khăn trong tuyên truyền với những phương tiện từ các tỉnh, thành khác đến khai thác, nhất là những phương tiện sử dụng lờ dây. Vì cấm sử dụng lờ dây thực hiện theo quy định của UBND tỉnh Quảng Ninh từ năm 2014, nhưng ở một số tỉnh, thành lại không cấm điều này.

Một khó khăn nữa là việc quy định trong các văn bản của Nhà nước đang có hiệu lực liên quan đến công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản còn thiếu, chưa đồng bộ, chưa theo kịp tình hình thực tế về phát triển khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản, như: Chưa quy định hình thức xử phạt vi phạm hành chính đối với những nghề khai thác hải sản ven bờ, trên các bãi triều mà không sử dụng tàu thuyền nên cũng không có căn cứ xử lý mà chủ yếu nhắc nhở. Trong khi đó, ý thức chấp hành pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ nguồn lợi của đại bộ phận ngư dân chưa cao.

Lực lượng chức năng của huyện Hải Hà tuyên truyền cho ngư dân ở vùng biển xã Phú Hải, huyện Hải Hà về việc không dùng lờ dây để khai thác thủy sản. Ảnh: Lương Trường (TTTT-VH Hải Hà)

Thực hiện chỉ đạo của Bí thư tỉnh ủy, hiện Hải Hà đang mở các đợt cao điểm kiểm tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, kiên quyết xử lý các tổ chức cá nhân có hành vi mua bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng trái phép các loại chất nổ, chất độc, xung điện... để khai thác thuỷ sản; các trường hợp vi phạm trong sử dụng phương tiện tận diệt khai thác thủy sản. Huyện cũng tuyên truyền nhắc nhở các trường hợp sử dụng lờ dây đánh bắt thủy sản và tiến tới cấm triệt để vào đầu năm 2018.